ڕەفیف ئیسلیم

 

غەززە- کۆمیسیۆنی ناوەندی هەڵبژاردنەکانی فەڵەستین بڕیاریدا هەڵبژاردنی ناوخۆیی لە مانگی نیسانی ئەمساڵدا تەنها لە شاری دیر بەلح لە ناوەڕاستی کەرتی غەززە بەڕێوەبچێت، چونکە بارودۆخی ئێستای شارەکە ڕێگری دەکات لە ئەنجامدانی هەڵبژاردنی ناوخۆیی لە هەموو کامپەکانیدا هاوکات لەگەڵ ئەوانەی لە کەرتی ڕۆژئاوان.

 

چوار لیستی هەڵبژاردن کە لە ٦٤ کاندید پێکهاتوون، لە هەڵبژاردنی شارەوانی دیر بەلح کە بڕیارە لە ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦ بەڕێوەبچێت، خۆیان کاندید دەکەن، ژنان تەنها ٣٢٪ی کاندیدەکان پێکدەهێنن. ژنانی کاندید دەتوانن چ ڕۆڵێک بگێڕن، چ گۆڕانکارییەکیان هەیە و ئایا ئەم ڕێژەیە لە سەدی نوێنەرایەتیکردن بەسە؟

فاتن حەرب، کاندید لە لیستی نەزەی دیر بەلح، بە ئاژانسەکەمانی ڕاگەیاند، هەڵبژاردنی ئێستا مافێکی دیموکراسییە بۆ هاوڵاتیان و هەڵبژاردنی نوێنەری خۆیان لە کامپە ناوخۆییەکان، بە هەنگاوێکی ئەرێنی بۆ هەڵبژاردن و بەشداریکردنی ناوخۆیی و کۆمەڵایەتی لەلایەن تاک و دامەزراوەکانەوە پێناسەی کرد، هەروەها هاوڵاتیانی کەرتی غەززە ڕووبەڕووی چەندین ئاستەنگی دەبنەوە، هەربۆیە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەم کاتە تایبەتەدا نوێکردنەوەی متمانەیە و دووپاتکردنەوەی بەردەوامی پابەندبوونیانە بە مافەکانیان و خواستیان بۆ ڕێکخستنی ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتی.

 

هەروەها دانی بەوەدانا کە کۆمەڵێک ئاڵەنگاری و سەختی لەبەردەم هەڵبژاردنەکانی ئێستادا وەستاون، بەتایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی ئەو بێ هیوایەی غەززییەکان دوای شەڕێکی دوو ساڵە هەستیان پێکردووە، لەگەڵ ئەوەشدا جەختی لەوە کردەوە: کە ئەنجامدانی هەڵبژاردن وەک پێویستیەک دەمێنێتەوە و دەنگدان بە لیستەکان و کاندیدەکانیان ئەرکێکی نیشتمانییە، وتی: کارکردن بە خێرایی تەواو بەردەوامە بۆ بەدەستهێنانی ئەنجامێکی دڵخۆشکەر و دادپەروەرانە.

 

چوار لیست هەیە، هەر لیستێک لە ١٥ کاندید پێکهاتووە ” ژن و پیاو” کە هەوڵدەدەن لە ڕێگەی بەرنامەکانی هەڵبژاردنەکانیانەوە خزمەت بە کۆمەڵگە بکەن، ژمارەی ژنان لەم لیستانەدا سنووردارە، سەرەڕای ئەوەی ژنان ڕۆڵی چالاکانەیان لە کۆمەڵگەدا، لە سەرانسەری بوارە جیاوازەکاندا سەلماندووە و سەرکردایەتی چەندین پڕۆژەی گەشەپێدان و ژێرخانییان کردووە، بۆیە هیوادارە لە هەڵبژاردنی شارەوانییەکانی داهاتوودا ژنان نوێنەرایەتی یەکسان بەدەستبهێنن.

 

هەنگاوێکی نوێ بۆ ژنان

ڕوونی دەکاتەوە، کە ژنان لە هەموو ڕووەکانی کۆمەڵگە هاوبەشن و بناغەکەین، بەو پێیەی زۆرترین ئاگاداری پێداویستییەکانی ژنانن، بەتایبەتی لەناو ئەنجومەنی شارەوانییەکان، لە ڕێگەی ئەو خزمەتگوزارییانەی شارەوانی پێشکەشی خێزان و کۆمەڵگە دەکات، هەروەها ڕۆڵی ئەوان گۆڕانکارییەکی چۆنایەتی و بەشدارییەکی بەرچاو بەدوای خۆیدا دەهێنێت، بەتایبەتی لە ئەرکە ڕۆژانەییەکانی پەیوەست بە پێداویستییە سەرەتاییەکانی وەک ئاو، پەروەردە، قیرتاوکردنی ڕێگاوبان، دامەزراندنی کەشی گەشەپێدان بە تایبەتی بۆ ژنان، وەک ناوەندە ڕۆشنبیرییەکان و دامەزراوەکانی پاراستنی میراسەکان.

 

دووپاتیشی کردەوە، بوونی ژنان لە ئەنجومەنی شارەوانیدا وایان لێدەکات ئاگاداری ژنان و کولتوور و میراسەکانیان بن، هەروەها پێشخستنی ئەو هەڵمەتانەش کە هانیان دەدەن بۆ خوێندنەوە و گرنگیدان بە پەرەپێدانی کولتووری گشتیان، هەروەها بۆ پراکتیزەکردن و سازدانی بۆنە وەرزشییەکان کە یارمەتیدەر دەبن بۆ باشترکردنی باری تەندروستی و دەروونییان بە یەکسانی، ژنان زیاتر لە ژنان نزیکن و زیاتر تێدەگەن لە پێداویستییەکان، بەتایبەتی لەو قۆناغە مەترسیدارەی کە کەرتی غەززەیە پێداتێدەپەڕین و هەوڵە بەردەوامەکانی بۆ چاکبوونەوە.

 

پێی وایە ئەوەی ڕوودەدات هەنگاوێکی نوێیە بۆ ژنان و هەنگاوێکی سەرەتاییە بۆ بەشداریکردنیان لە پرۆسەی دیموکراتیدا، بەتایبەتی کە ژنان لە هەموو بوارەکاندا جێپەنجەی بەهێزیان بەجێهێشتووە، لە هەمووی گرنگتر بواری سیاسی، پێویستە ژنان لە هەموو ئاستەکاندا بەهێز بکرێن و پاڵپشتی بکرێن بۆ ئەوەی بتوانن پێشەنگ بن لە کاری کۆمەڵایەتی خۆیاندا، بوونی ژنان لە سەرکردایەتی سیاسیدا گرنگە و کاریگەری ئەرێنی لەسەر کۆمەڵگە هەیە.

 

فاتن حەرب، وتی: ئەزموونی وڵاتانی جیاواز بە تایبەت ئەوانەی لە شەڕ و قەیرانەکان چاک بوونەتەوە، سەلماندوویانە کە بەشداریکردنی ژنان لە کایەی سیاسیدا کاریگەری ئەرێنی لەسەر کۆمەڵگە هەیە. پێویستە ئەم کارە بەردەوام بێت، و سەرکردەی ژنانی گەنج دەستنیشان بکرێن و ڕۆڵی سەرکردایەتییان لە هەموو بوارەکاندا بەهێز بکرێت.

 

کۆمیسیۆنی ناوەندی هەڵبژاردنەکان پێی وایە ئەم ئەزموونە بڕگەیەکی گرنگ پێکدەهێنێت کە دەتوانرێت لە داهاتوودا لەسەری بونیاد بنرێت ئەگەر سەرکەوتوو بێت، چونکە هەنگاوێکە بەرەو بوژاندنەوەی سیستەمی سیاسی ناوخۆیی، بەڵام ئەم تەماحە ڕووبەڕووی ڕاستیەکی سیاسی و ئەمنی ئاڵۆز دەبێتەوە، کە پرسیار لەسەر توانای هەڵبژاردنەکان دەوروژێنێت بۆ تێپەڕاندنی تاقیکردنەوەیەکی سنووردار و بەدەستهێنانی کاریگەرییەکی فراوانتر.