یاسا

10:08

لەگەڵ گەڕانەوەیان بۆ دەسەڵات، تاڵیبان ئەوەی ناویان ناوە "بنەماکانی دادگا" وەک چوارچێوەیەکی نوێ بۆ سیستەمی دادوەری سەپاندیان، کە لەسەر بنەمای لێکدانەوەیەکی تەسکە بۆ یاسای شەریعەت کە زۆربەی یاسا مەدەنی و تاوانکارییەکانی پێشووی هەڵوەشاندەوە.

09:39

مافەکانی ژنانی عێراق لەم ساڵانەی دواییدا بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزینیان بەخۆوە بینیوە و گەیشتووەتە لوتکە بە یاسای باری کەسی و یاسای جەعفەری، کە خاڵێکی ناکۆکی ڕاستی پێکدەهێنن کە هەڕەشە لە سەقامگیری خێزان و ئاشتی کۆمەڵایەتی دەکات.

09:03

گوێنگرتن لە ژنانی مەغریب پشتگوێ دەخرێت و بەمەش هەوڵی بێدەنگ کردنیان دەدرێت، ژنان وەک مافێکی مرۆڤ بەدوای بەدەستهێنانەوەی دەنگیان دەگەڕێن.

09:39

لەگەڵ بڵاوبوونەوەی پێشێلکارییەکان و دەستدرێژیکردنە سەر هەموو لایەنەکانی مافەکانی ژنان، هاودەنگی فێمینیستەکان دژی نادادپەروەری و ستەم، بووەتە هاوارێکی کۆکردنەوە بۆ ژنان، دەنگی ئەوان لە سەرانسەری میدیا و پلاتفۆرمەکاندا گەورەتر دەکات.

11:00

بەهۆی کۆنتڕۆڵکردنی چەند شارێکی عێراق لەلایەن داعشەوە، توندوتیژی لە ڕووداوە گۆشەگیرەکانەوە گۆڕا بۆ سیاسەتێکی سیستماتیک دژ بە ژنان، گەیشتە ئاستی کوشتن. لە ئەنجامدا ڕێکخراوەکانی ژنان لە عێراق هەوڵ دەدەن بەرەنگاری ئەم سیاسەتانە ببنەوە.

09:01

ماڵی ژنان لە قامیشلۆ بەردەوامە لە هەوڵەکانی بۆ پاراستنی ژنان و منداڵان لە توندوتیژی و پاڵپشتیکردنی کۆچبەرە ناوخۆییەکان و پێشکەشکردنی ڕاوێژکاری یاسایی و کۆمەڵایەتی و هۆشیارکردنەوەی خەڵک لە مافەکانی ژنان.

08:16

تیرۆر تەنها شار و دامەزراوەکان وێران ناکات، ژنان دەکاتە ئامانج چونکە هێمای هیوا و شکۆمەندی و ڕۆحی کۆمەڵگەن، شکاندنی ئیرادەیان واتە لاوازکردنی هەموو کۆمەڵگە.

08:47

توندوتیژی دژ بە ژنان لە زۆرێک لە ناوچەکانی سووریا لەسەر دەستی حکومەتی کاتی و جیهادییەکان بەردەوامە، ئەمەش بێ بایەخکردنی ئاشکرای هەموو ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییەکانە کە مافەکانی ژنان دەپارێزن.

10:41

لە هەڵاتنی شاوە بۆ مانەوەی خوێناوی ئەسەد، ئەوە ڕوون دەبێتەوە کە هەموو دیکتاتۆریەتێک لە چوارچێوەی خۆیدا هەڵگری ساتێکی پۆتانسێلی داڕمانە، ئەمەش پرسیارە لەسەر ئەو هەڵبژاردنە ڕەوشتی و ستراتیجیانەی ڕووبەڕووی کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران دەبێتەوە.

10:38

وەک دەستپێشخەرییەکی هاوبەشی ناوچەیی، تۆڕی پارێزراوی دیجیتاڵی ژنان هەوڵدەدات پارێزراوی دیجیتاڵی ژنان لە بابەتێکی قەدەغەوە بگۆڕێت بۆ پێویستی ماف و گەشەپێدان.

09:29

هاوپشتی سنوور بەزاندن لە نێوان ژناندا بووەتە راستییەکی بەرجەستە، ئەمەش بەڵگەی هاودەنگی ژنان لەگەڵ غەززە، یەمەن، لیبیا و ئەمڕۆش لەگەڵ ژنانی کورد لە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا.

09:33

چالاکوانێکی مەغریبی دەڵێت: داکۆکیکردن لە مافە مرۆڤایەتییەکانی گەلی کورد دەکەوێتە ژێر چەتری بەرگریکردن لە بەها گشتگیرەکانی مافی مرۆڤ، ڕێزگرتن لە فرەچەشنی کولتووری و نەتەوەیی بنەڕەتییە بۆ بونیادنانی کۆمەڵگەی دادپەروەر و ئاشتیخواز.

13:36

ژنانی شەڕڤانی کورد ئەو چەشنە کۆنەپەرست و ڕۆڵە ڕەگەزیە باوانەیان تێکشکاند کە ژنانی لە سووریادا قەتیس کردووە، هەر بۆیە گروپە توندڕەوەکان شەڕیان لەگەڵ دەکەن و بە هێز و توندوتیژی بڕووبەڕوویان دەبنەوە.

09:21

دەستبەسەرکردنی ئارەزوومەندانەی منداڵانی خوار تەمەنی یاسایی پێشێلکارییەکی گەورەی مافەکانی مرۆڤە، وەک چۆن لە زۆرێک لە منداڵانی شاری دروز لە سوەیدادا ڕوویدا کاتێک چەکدارانی هەتەشە شەش مانگ لەمەوبەر هێرشیان کردە سەر شارەکە.

10:33

لە سەرەتای داگیرکاری فەڕەنسا و ئیسپانیاوە تا ئەمڕۆ، ژنانی مەغریب نەک هەر شایەتحاڵی مێژوو بوون، بەڵکو یاریزانی سەرەکی بوون لە داڕشتنی مێژوودا، هەروەها ئامادەیییەکی بەرچاویان لە کایەی گشتی و دەستپێشخەرییە مەدەنییەکاندا هەبووە.

09:47

زەینەب شارنی، چالاکوانی فێمینیست، دەڵێت: بزووتنەوەی فێمینیستی تونس لە ڕێگەی بەشداریکردنی هاوپشتی لەگەڵ دۆزی جیاوازی مرۆیی، هێز بەدەست دەهێنێت، بزووتنەوەکە تایبەتمەندە بە ڕێبازە زیرەکەکانی بۆ چەندین دیدگا و توانای فشارخستنە سەر بۆ دۆزینەوەی چارەسەرەکان.

08:45

بوشرا عەبدۆ ئاماژەی بەوەدا، ساڵی ٢٠٢٥ بە چەندین بەڵێن و دەستپێکردنی دەستپێشخەرییە یاساییە گەورەکان بەڕێوەچوو، بەڵام هێشتا دەقە کۆتاییەکان یەکلایی نەکراونەتەوە، کە توانای هێنانەدی گۆڕانکاری بەرجەستەیان لە ژیانی ژنانی مەغریبدا هەبێت.

09:08

ژنان لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا گۆڕانکارییەکی مێژوویی بێوێنە بەخۆیانەوە دەبینن، کە ڕەنگدانەوەی زیاتری ئامادەبوونیان لە ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابووریدایە.

07:53

گۆڕینی ناوو ئاماژەی خوێندنگەکان بە پێی هەر دەسەڵاتێکی نوێ خوێندکاران ناچار دەکات بە پێی ئایدۆلۆژیای ڕژێم بیربکەنەوە، بە چوارچێوەیەکی فیکریی دیاریکراو کاریگەرییان لەسەر دروست دەکات کە وایان لێدەکات شوێنکەوتوو بن نەک داهێنەر.

13:07

بۆ خوێندکارانی کچی ئەفغانی، تەواوکردنی پۆلی شەشەم هەنگاوێکی ئاسایی نەبوو لە گەشتە پەروەردەییەکەیاندا، بەڵکو هێڵێکی دابەشکاری ئازاربەخش بوو بۆ داهاتویان، چونکە تێگەیشتن کە ئەم ساتەوەختە دوا ئامادەبوونی فەرمییان دەبێت لە خوێندنیان.