مەميهان هیلبين زەيدان

 

وان-لە کاتێکدا، هیچ ڕێوشوێنێک بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی بەرزبوونەوەی ژمارەی کوشتنەکانی ژنان لە باکووری کوردستان وتورکیا و کوردستان ناگیرێتەبەر، کاردانەوەی بەرفراوان لەسەر کاریگەریی "سیاسەتەکانی بێ سزایی" لە ڕووداوەکانی توندوتیژی دژی ژنان لە ئارادایە.

 

ژنان داوا دەکەن لە کاتی بۆنە و ئاهەنگەکانی یادکردنەوەی ڕۆژی جیهانی ژنان گوێیان لێ بگیرێت، هەروەها ئەوانەی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی توندوتیژیی دەوڵەتی، پێکهاتە پیاوسالارییەکان و ئەو شەڕانەی کە سووتەمەنی جۆرەها توندوتیژییە، ڕژاونەتە سەر شەقامەکان، پەیامێک دەنێرن کە خەباتی ژنان بەردەوام دەبێت.

 

ژنانی خەڵکی شاری وان لە باکووری کوردستان ئاماژەیان بەوە کرد، کە پاراستنی تاوانباران ژمارەی کوشتنی ژن زیاد دەکات، بۆ نموونە بێریڤان تپلیک پڕۆسەی "کۆمەڵگەی ئاشتی و دیموکراتیک" وەک هیوایەک بۆ کۆتاییهێنان بە توندوتیژی کۆمەڵایەتی و بەتایبەتی توندوتیژی دژی ژنان دەبینێت و پێی وایە دەتوانێت بەشداری بکات لە هێنانەدی گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی.

 

پێی وایە یاسای "مافی هیوا"ی ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵا ئۆجالان جێبەجێ بکرێت، وتی: بە نموونەی ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵا ئۆجالان دەکرێت توندوتیژی و ئازاردان دژی ژنان بنبڕ بکرێت، چونکە ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵا ئۆجالان: دیارترین دەنگ بەرزکردنەوەی ئەمڕۆیە بۆ یەکسانی و ئازادی بۆ ژنان لە جیهاندا.

 

پێی وایە ئەگەر ”مافی هیوا” جێبەجێ بکرێت، زۆرێک لەو کێشانەی کە لە جیهاندا ڕووبەڕووی ژنان دەبنەوە، کۆتاییان دێت، بەڕێز عەبدوڵا ئۆجالان پێشتر هۆشداریی دابوو لەو شەڕەی ئەمڕۆ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەڵدەگیرسێت و بەم واتایەش ئەوە ڕێبەرە کە کۆتایی بەم شەڕە دەهێنێت.

 

گولڤەر ئاکگون ڕایگەیاند، کە ئەو سزایانەی بەسەر تاوانبارانی تاوانەکانی دژ بە ژنان دەسەپێندرێت بەس نین و ڕێگر نییە، هەروەها داواکاری من لە ٨ی ئاداردا کۆتاییهێنانە بە ژنکوژی، پێویستە پێش هەموو شتێک بەرنامەکانی هۆشیاری یەکسانی ڕەگەزی پێشکەش بە پیاوان بکرێت.

 

دووپاتی کردەوە، کە شکۆمەندی پیاوان لە کۆمەڵگە و پەراوێزخستنی ژنان توندوتیژی بەرامبەریان زیاد دەکات، هەروەها زۆرێک لە کردەوەکانی پیاوان وەک نیشانەی پیاوسالاری سەیر دەکرێن، بۆیە دەبێت ئەم عەقڵیەتە بگۆڕێت، ئەو سزایانەی بەسەر تاوانبارانی تاوانەکانی دژ بە ژنان دەسەپێندرێت، بەس نین و ڕێگر نییە.

 

جاهید کارتاش جەختی لە پێشگرتن لە ژنکوژی و توندوتیژی دژی ژنان کردەوە، وتی: ئێستا دەترسین، دەمانەوێت کۆتایی بەم توندوتیژییە بهێنین، منداڵەکانیشمان دەکێشرێنە ناو تاوانەوە و دەبێت ڕێگری لەم کارە بکرێت.

 

دووپاتی کردەوە، کە گەنجان قوربانین، ئەمەش ڕێگەیان بۆ دەکاتەوە بۆ ئەوەی بەشداری توندوتیژی بکەن، کە بەشدارە لە زیادبوونی ژنان و دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان، وەک ژن و دایکێک هەست بە ترس دەکەم، بۆیە دەبێت سزای ڕێگریکردن بسەپێندرێت بۆ ئەوەی تاوانباران بوەستێنرێت، هەروەها هەست بە پارێزراوی ناکەم.

 

لاڤین تامایلان، ژنە گەنجێک هەست بە نائارامی دەکات و وتی: ژمارەی ژنان لە تورکیا ڕوو لە زیادبوون دەکات، بەڵام ئەم بابەتە لە هەواڵەکانی ناوچەکەماندا زۆر باسی لێناکرێت.

 

ڕوونیشیکردەوە، ماوەی ڕابردوو مامۆستا فاتمە نور لەلایەن یەکێک لە خوێندکارەکانیەوە کوژرا، ڕۆژین کابایش لە شاری وان کوژرا، سەرەڕای تێپەڕبوونی کات هێشتا چارەنووسی و نە ناسنامەی تاوانبارەکە نازانین، ئێمە دادپەروەریمان دەوێت بۆ ژنان، بەڵام ئەم ڕووداو و تاوانانە پەردەپۆش دەکرێن، سزاکانیش ڕێگر نین.