ڕانیا عەبدوڵا

 

یەمەن – بەشداربووانی سیمپۆزیۆمەکە داوای بەهێزکردنی ئامادەیی ژنان لە پۆستەکانی سەرکردایەتی و فراوانکردنی دەرفەتەکان بۆ بەهێزکردنی ئابووری و بنیاتنانی تۆڕی هاوپشتی کە توانای گۆڕینی ئاڵەنگاریی شەڕیان هەبێت بۆ فەزای کاریگەر بۆ گۆڕانکاری. جەختیان لەسەر پێویستی داتای ورد کردەوە بۆ پشتگیریکردن لە پلاندانان و پەرەپێدانی دەستپێشخەرییە بەردەوامەکان.

 

پلاتفۆرمی سەربەخۆی ژنان ، ٨ی ئاب، سیمپۆزیۆمێکی وتووێژی بە ناوی "ژنانی یەمەن لە نێوان ئاڵەنگاری شەڕ و ئاسۆکانی سەرکردایەتی و بەهێزکردن" لە شاری تائیز لە باشووری ڕۆژئاوای یەمەن ڕێکخست. لە سیمپۆزیۆمەکەدا کۆمەڵەیەکی هەڵبژێردراوی ئەکادیمیست، چالاکوانانی مافی مرۆڤ، ڕۆژنامەنووسان و ژنانی بازرگان کۆکردەوە بۆ تاوتوێکردنی ڕاستی بوونی ژنان لە پۆستە سەرکردایەتییەکان و بەهێزکردنی ئابوورییان.

 

لە سیمپۆزیۆمەکەدا تیشک خرایە سەر گرنگی کردنەوەی فەزای گفتوگۆ و ئاڵوگۆڕی دیدگا سەبارەت بەو پرسانەی کە کاریگەرییان لەسەر ژیانی ژنان هەیە لە ژێر ڕۆشنایی کاردانەوەی ئابووری و کۆمەڵایەتی ساڵانێک لە ململانێ. هەروەها دەرفەتە بەردەستەکانی بۆ بەرزکردنەوەی بەشداری چالاکانەی ژنان لە ژیانی گشتی و بڕیارداندا لێکۆڵیەوە.

 

گواستنەوە لە خۆڕاگرییەوە بۆ کاریگەری

سیمپۆزیۆمەکە باس لە دوو تەوەری سەرەکی کرا؛ زانای سیاسی ئەفراح ئەلعەزازی یەکەم توێژینەوەی پێشکەش کرد بەناونیشانی "ژن و بڕیاردان: لە خۆڕاگرییەوە بۆ بەشداری چالاکانە"، تیایدا باسی لە ڕاستی بەشداری ژنان و ئەو ئاڵەنگارییانە کرد کە ڕێگرن لە گەیشتنیان بە پۆستی بڕیاردان. جەختی لە پێویستی گواستنەوە لە ڕۆڵی نەریتی ڕووبەڕووبوونەوە و خۆڕاگرییەوە بۆ بەشداریکردنی چالاکانەی سیاسی و کۆمەڵایەتی کردەوە.

 

لە دانیشتنی دووەمدا کە لەلایەن ئابووریناس ئۆلا ئەلسەقەفەوە پێشکەشکرا، تیشک خرایە سەر "بەهێزکردنی ئابووری ژنان لە چوارچێوەی شەڕدا: دەرفەت و تەحەددیاتەکان". باسی لە دۆخی ئابووری ناجێگیری ژنان و ئەو ئاڵەنگاریانەی کە لە هەلومەرجی ئێستادا هەن، لە هەمان کاتدا لێکۆڵینەوەی لە میکانیزمە ئەگەرییەکان کرد بۆ پشتگیریکردن لە سەربەخۆیی ئابوورییان و بەشداریکردنیان لە گەشەپێدان.

 

لە وتارێکدا کە بەناوی دوکتور ڕانیا خالد، سەرۆکی پلاتفۆرمی سەربەخۆی ژنان، لەلایەن ڕێکخەری سیمپۆزیۆم، ئاروە ئەلعومەری پێشکەشکرا، دووپاتکرایەوە کە پلاتفۆرمەکە لە باوەڕێکی پتەو بە لێهاتوویی ژنانی یەمەن و مافی سروشتی خۆیان بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری گشتی و بەشداریکردن لە بنیاتنانی کۆمەڵگا سەرچاوە دەگرێت. ئاماژەی بەوەشکرد، پلاتفۆرمەکە هەوڵدەدات چوارچێوەیەکی گشتگیر بێت کە ژینگەیەکی پاڵپشت بۆ بنیاتنانی توانا و بەهێزکردنی کۆمەڵایەتی و ئابووری دابین بکات.

 

نەبوونی داتا و سنووردارکردنی ئاسایش

لە پەراوێزی سیمپۆزیۆمەکەدا چەندین ئامادەبوو قسەیان لەگەڵ ئاژانسەکەمان کرد سەبارەت بە گرنگی گەورەکردنی دەنگی ژنانی سەربەخۆ و ئاڵەنگاریی شەفافیەت. ئاروە العمری، بەڕێوەبەری بەشی بازرگانی ئافرەتان لە ژووری بازرگانی و پیشەسازی تایز و ڕێکخەری چالاکییەکە ڕوونیکردەوە کە ئامانجی پلاتفۆرمەکە هۆشیارکردنەوەی ژنانی سەربەخۆ و گەورەکردنی دەنگیان لەو بوارەدا. ئاماژەی بەوەشکردووە، "ئێمە لە ژینگەیەکدا کاردەکەین کە بە توندی داتای ئابووریی متمانەپێکراو و وردی پەیوەست بە ڕاستی ژنان نییە، ئەمەش پلاندانان و وەڵامدانەوەی پێداویستییەکانیان ئاڵۆزتر دەکات. بەڵام ئەوەی کە تەنانەت ژمارەیەکی کەمی ژنانیش گەیشتوونەتە پۆستی سەرکردایەتی و وەزاری، هانی هەمووان دەدات خۆیان بسەلمێنن و خۆڕاگر بن سەرەڕای ئەو دۆخە سەختەی ئێستا".

 

لای خۆیەوە فەتح النور ئەلبورا، ڕاهێنەری ناوەندی و کۆمیساری ڕێبەرانی کچانی تایز، ئاماژەی بەوەدا کە ژنان لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا ڕووبەڕووی فشارە کەڵەکەبووەکان بوونەتەوە. وتیشی: "ئێمە باس لەو لایەنە نەرێنی و ئاڵەنگاریانە دەکەین کە لە ئەنجامی شەڕ و فشارە دەروونی و ئابوورییەکان ڕووبەڕووی ژنان دەبنەوە، هیوادارین قۆناغی داهاتوو شایەتی بووژانەوەی ڕاستەقینە بێت لە ڕێگەی پتەوکردنی بەشداری سیاسی و ئابوورییەوە، کە ژنان بتوانن ببنە پایەیەکی بنەڕەتی سەرکردایەتی و بازاڕی کار".

 

پەرەپێدانی چارەسەری بەدیل

ئەمال سەعید قاعید ژنە بازرگان ئاماژەی بەوەدا کە کەرتی ئابووری و گەشەی دارایی پایەی سەرەکییە بۆ پاڵپشتیکردنی ژنانی سەربەخۆ و کەمکردنەوەی بارگرانییەکانی قەیرانەکان لەسەریان. ئاماژەی بەوەشکردووە، "ژن زۆر بەدەست هەژاری و ململانێیەوە دەناڵێنێت، بەڵام بە باشترین شێوە هەوڵیانداوە بۆ پەرەپێدانی چارەسەری خێرا و تێپەڕاندنی ئاستەنگەکان لەڕێگەی دەستپێکردنی کارگە بچووک و مامناوەندەکان، سەرەڕای ئەوەی ڕووبەڕووی داب و نەریتی کۆمەڵایەتی بەرتەسککەرەوە و داب و نەریتی بەرتەسککەرەوەی کۆمەڵگا بووەتەوە کە پێویستی بە خەباتی بەردەوام هەیە بۆ کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانیان".

 

هاوکات ئەتار شەیف، ئەندامی پلاتفۆرمی "بازرە" بۆ ژنانی بازرگان، جەختی لە ئیرادەی ژنان بۆ درێژەدان بە ڕاهێنان و گەشەپێدان کردەوە. "سەرەڕای هەموو بارودۆخێک، ژنانی یەمەن خاوەنی دینامیزم و ئیرادەن بۆ تێپەڕاندنی ئاستەنگەکان و پاراستنی ئامادەیی لەسەر زەوی. ئاواتەخوازی ئێمە لە ڕێگەی ئەم سیمینار و وۆرک شۆپانەوە ئەوەیە کە ژنانی سەربەخۆ بگەنە بەرزترین ئاستی سەرکردایەتی و سەرکەوتووانە کاروبارەکانیان بەڕێوەببەن.

 

سیمینارەکە بە جەختکردنەوە لەسەر پێویستی بەردەوامبوون لە گفتوگۆ و بونیادنانی تۆڕی هاودەنگی و هاوبەشی پراکتیکی کە ئەو ئاڵەنگارییانەی شەڕ سەپێنراون بۆ دەرفەتی ڕاستەقینە بۆ گۆڕانکاری و بەهێزکردنی هەمەلایەنە دەگۆڕن، کۆتایی هات.