ناوەندی هەواڵ

 

لە نێوان پەرەسەندنی کاردانەوەکان لە تورکیا لە دەوری وتاری سیاسی و کۆمەڵایەتی کە ئاراستەی نەتەوە کەمینەییەکان کراوە، لێدوانەکانی تورک ڕەحمی کۆچ، بازرگانی توڕەیی بەربڵاوی لێکەوتووەتەوە، چالاکوانان و سیاسەتمەداران لێدوانەکانییان بە هەڵاواردن و کەمکردنی ڕۆڵی ژنانی کورد لە ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسیدا زانیوە.

 

 کۆردیناسیۆنی کۆنگرەی ستار، ئەمڕۆ ڕاگەیاندراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا باس لە کاردانەوەی بەرفراوانی لە دەوری لێدوانەکانی ڕەحمی کۆچ سەبارەت بە ژنانی کورد کرد، کە لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا کاردانەوەی بەرچاوی لە بازنە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکاندا لێکەوتەوە.

 

لە ڕاگەیاندراوەکەدا، شیکارییەکی قووڵتر لە سروشتی ئەم تێبینیانە پێشکەش کرا و جەختی لەوە کرایەوە، کە ناتوانرێت وەک ڕووداوێکی گۆشەگیر یان قسەی زارەکی ڕەت بکرێتەوە، بەڵکو وەک بەشێک لە بیرکردنەوەیەکی سیاسی و کۆمەڵایەتی فراوانتر.

 

ئاماژە بەوەشکراوە، کە لێدوانەکانی ڕەحمی کۆچ، ناتوانرێت تەنها وەک لێدوانێکی کەسی هەڵسەنگێندرێت، بەڵکو دەبێت وەک دەربڕینی ئەقڵیەتێکی کۆمەڵایەتی و سیاسی سەیر بکرێت کە مێژووی خەباتی ژنانی کورد پشتگوێ بخات.

 

جەختی لەوە کردەوە، کە مەبەست لە ڕاگەیاندراوەکە تەنها وەڵامدانەوە نەبووە، بەڵکو بیرهێنانەوە و ناڕەزایەتی دەربڕین بووە بە ڕاستی ئەم مێژووە، هەروەها پاساوەکانی دواتر، وەک "مەبەستەکە بەدخوازانە نەبووە" یان "ئامانجەکە بێڕێزیکردن نەبووە"، هەوڵدەدەن کێشەکە لە کایەی نیەتدا قەتیس بکەن، لەکاتێکدا پرسی بنەڕەتی مەبەست نییە، بەڵکو ئەقڵی پشت ئەو جۆرە لێدوانانە.

 

هەروەها هەر وتارێک کە بەهای ژنانی کورد لە چوارچێوەی مێژوویی و کۆمەڵایەتی خۆیدا کەم بکاتەوە، تەنها هەڵەیەکی تاکەکەسی نییە، بەڵکو ئاماژەیە بۆ کەمیی تێگەیشتن و پچڕان لە ڕاستیەکانی ژیان.

 

ئاماژە بەوە کراوە، کە خەباتی ژنانی کورد بە تایبەتی لە ناو ڕیزەکانی یەپەژە لە پێشەنگی شەڕی داعشدا بووە و فەلسەفەی “ژن، ژیان، ئازادی" بووەتە سیمبولێکی جیهانی خەباتی ژنان.

 

سەبارەت بە ڕێگای چارەسەری دیموکراتی لە تورکیا، جەخت لەوە کراوەتەوە، کە هەر پرۆسەیەکی سیاسی تەنها لە ڕێگەی ئەو ئەکتەرانەوە دەتوانێت بەرەو پێشەوە بچێت کە "ڕاستی کۆمەڵگەکان دەبینن و بنەمای یەکسانی قبوڵ دەکەن، ئەو ڕێبازانەی لە داینامیکی کۆمەڵگە و خەباتی مێژوویی ژنانی کورد و ڕاستی سیاسی ئێستا جیابوونەتەوە "ناتوانن بەشێک بن لە هیچ چارەسەرێک".

 

هەروەها لە ڕاگەیاندراوەکەدا باس لە هەڵوێستی دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی مەهەپە کراوە کە قسەکانی رەحمی کۆچ وەک شتێکی شایستەی پاراستن مامەڵەی لەگەڵدا کردووە و پێویستی لێپرسینەوەی ڕەتکردووەتەوە، کۆنگرەی ستار ئەم هەڵوێستەی بە "بەڵگەی زیاتر" زانی کە کێشەکە کەسی نییە، بەڵکو "بیرکردنەوەی سیاسییە" کە خودی تێبینییەکان تێدەپەڕێنێت.

 

کۆردیناسیۆنی کۆنگرەی ستار لە کۆتایی لێدوانەکەیدا جەختی لەوە کردەوە، کە ئەو پرسە "داوای لێبوردن و پاساوهێنانەوە نییە"، بەڵکو پەیوەندی بەو ئەقڵیەتە هەیە کە وا دەکات ئەم جۆرە لێدوانانە بتوانرێت، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە تێنەگەیشتن تەنها هەڵەیەکی قسەکردن نییە، بەڵکو "سنووردارکردنە لە توانای هەندێک کەس بۆ هەستکردن بە کێشە کۆمەڵایەتییەکان و بەرهەمهێنانی چارەسەر".