Sendîka û Rêxistinên Pîşeyî yên Îranê: Bêdengî xiyanet e

Di rojên dawî de çend sendîkayên mamosteyan û hinek rêxistinên karker û pîşeyî, bi daxuyaniyên fermî piştgirî dan xwepêşandanên berfireh ên li Îranê û daxwaza hevgirtina pîşeyî, bidawîanîna zextê û parastina birîndaran kirin.

Navenda Nûçeyan – Ji 3’ê Çileya 2026’an û vir ve, sendîkayên mamosteyan û hinek rêxistinên karker û pîşeyî, bi daxuyaniyên xwe piştgirî dan xwepêşanderan. Sendîka û rêxistinan, diyar kirin ku belge mafê xwepêşandana aştiyane diparêzin e û banga hevgirtina pîşeyî kirin û li dijî zextê hişyarî dan.

Konseya Koordînasyona Sendîkayên Mamosteyên Îranê, di daxuyaniya xwe ya di 3’ê Çileya 2026’an de diyar kir ku xwepêşandan ji "xizanî, cudakarî û neheqiyê" derketine, bang li mamosteyan kir ku bêdengiya xwe bişkînin û hişyarî da hêzên ewlehiyê ku dernekevin pêşiya gel û dev ji mudaxeleya çekdarî berdin.

Komeleyên mamosteyan û sendîkayên pîşeyî yên li parêzgehan jî, piştgiriya xwe ji bo xwepêşandanan diyar kirin. Sendîkaya li Kirmaşanê, di 3’ê Çileyê de piştgiriya xwe ragihand û balkişand li ser daxwazên ji bo debara jiyanê û mafê civîna aştiyane kir. Her wiha komeleyên Mazandaran, Fars û Nurabad Mamsan jî, peyamên wekhev weşandin û bang li endamên xwe kirin ku hevgirtinê nîşan bidin.

Mamosteyên li Xuzistanê di 4’ê Çileya 2026’an de bi zêdetirî 100 îmzeyan daxuyaniyek weşand û di daxuyaniyê de xizanî, newekhevî û "wêrankirina perwerdehiya giştî" mîna sedemên ji bo dûrketina pîşeyî hate destnîşan kir û "bêdengî" mîna xiyanet bi nav kir. Di daxuyaniyê de daxwaza parastina rûmeta birîndaran û merasîmên şînê bêyî destwerdana ewlehiyê hate kirin.

Sendîkaya Mamosteyên Îslamabad-e Xerb (Şabad) jî, daxuyaniyek weşand û piştgirî da xwepêşanderên li seranserê welat û polîtîkayên aborî yên xizan rexne kir û hişyarî da li ser zirara muhtemel. Sendîkayê, ji hikûmeta Îranê xwest li şûna ku serî li tundî, tepeserkirin, kuştin û girtinê bide, guh bide dengê rastîn a gel.

Rêxistinên karker û pîşeyî yên serbixwe jî di 3-4’ê Çile de daxuyaniyên hevbeş weşandin, tepeserkirinan şermezar kirin, piştgirî dan mafên kesên girtî û daxwazên aborî yên xwepêşanderan û berdana xwepêşanderan kirin.

Ev daxuyaniyan, him ji aliyê pîşeyî yê xwepêşandanan xurt dikin û him jî kapasîteya grevan zêde dikin û zextê li hikûmetê dikin ku di navbera guhertina siyasetê an hişkkirinê de hilbijêre. Aktîvîstan, hişyar dikin ku polîtîkayên aborî yên heyî û tepeserkirina berdewam dikarin serhildanê "dirêj û kûr" bikin.