NEJWA RAHAM

Cezayîr – Rojnamegerî êdî bi kamerayan û alavên hilberînê yên kevneşopî ve sînordar nîne. Telefonên desta ji bo rojnamevanan qadeke nû vekirine da ku ew dîmenan bigrin, belge bikin û naveroka dîtbarî biafirînin.

Komxebata perwerdehiya rojnamevaniya mobîl a bi navê "Mojo" ji bo rojnamevanan, ku ji aliyê BBC Media Action ve hatibû organîzekirin, duh bi dawî bû. Komxebatê ji bo beşdaran platformek peyda kir da ku ew jêhatiyên xwe yên di warê hilberandina belgefîlman de bi rêya telefonên xwe yên desta pêşve bibin û mijarên têkildarî civaka Cezayîrê ji perspektîfên curbecur ên vegotin û dîtbarî çareser bikin.

Di dema komxebatê de, beşdaran rêze belgefîlm çêkirin ku mijar û ramanên têkildarî pêşketina civaka Cezayîrê û rastiyên wê yên civakî û çandî vedikolin.

Berhemên ku ji mijar û perspektîfên curbecur pêk tên

Her wiha, mijarên hatine hilbijartin jî curbecur bûn. Nêzîkatî û perspektîfên ku di pêşkêşkirinên wan de hatine bikar anîn dewlemend bûn û gelek berheman di heman demê de pîvanek zayendî jî dihewand.

Komxebat ne tenê li ser aliyên teknîkî yên çêkirina fîlm û hilberîna belgefîlman sekinî, her wiha ji beşdaran re derfet çêkir ku çîrokên bala wan dikişînin hilbijêrin û rêbazên nû yên vegotin û veguhertina wan bo naveroka dîtbarî ji bo raya giştî bikolin.

“Şerekî bê xwînrijandin” çanda çolê belge dike

Di nav fîlmên ku di atolyeyê de hatine çêkirin de "Şerekî Bê Xwînrijandin" a Melîssa Şeiban jî hebû ku derhênera belgefîlmên nifşê nû ye û beşdarî atolyeyê bûye. Melîssa diyar kir ku wê festîvala Sebîba li Cantê wekî mijara fîlma xwe hilbijartiye, bi armanca ku çanda herêmê bide naskirin û aliyekî ji cihêrengiya çandî ya dewlemend a Cezayîrê nîşan bide.

Wê di axaftina xwe de got: “Ev festîval di dîroka hezar salan a herêmê de xwedî cihekî kûr e. Min hilbijart ku wê belge bikim, ji ber ku min hîs kir ew têra xwe nayê zanîn; her wiha ji bo ku ez derfetê bidim raya giştî ku çanda Cantê bikolin û li ser aliyekî ji cihêrengiya çandî ya Cezayîrê fêr bibin.”

Melîssa Şeiban senaryo nivîsand, sînematografî kir û fîlm hilberand. Di dema kişandina fîlmê de, wê ji gelek kesan alîkarî wergirt ku ew naskirina herêmê û çanda wê hêsantir kirin, her wiha kameramanekî jî bi rêya hevpeyvînan piştgirî da wê.

Der barê pêvajoya kişandina fîlmê ya du rojan de, ku derhêner ew wekî "dijwar û dagirtî" bi nav kir, Melîssa got: “Ez vê ezmûnê di nav projeyên xwe yên bijare de dihesibînim, nemaze ji ber xweberiya wê û derfeta ku wê peyda kir da ku hûrguliyên çanda Cantê belge bike û balê bikişîne ser aliyên wê yên bedew.”

 Bandora ziman a li ser cih û mirovan

Ji xebatên dezgehê re fîlmeke dokumenter derket ku balê dikişîne ser bandora peyv û etîmolojiyê di naskirina hin herêman de. Derhênera fîlmê gotina "herêmên siyê" kir navenda mijara xwe û pirsî ku gelo ev gotin tenê rewşekê diyar dikin, an bandorê li ser nêrîna civakê ya li ser gel û herêman jî dikin? Dokumenter li ser vê fikrê radiweste ku ziman ne tenê rewşê tîne ziman, di heman demê de nêrîn û têgihiştina gel jî li ser wî cihî û wan mirovan diafirîne.