مەميهان هیلبين زەيدان

 

بەدلیس- تاوانە سێکسییەکان دژی ژنانی گەنجی خوێندکارەکانی زانکۆ لە هەڵکشاندایە و ڕۆژانە حاڵەتی نوێ بۆ ئەم لیستە زیاد دەکرێت.

 

لە موغلا، پینار گوڵتەکین کوژرا، لە دێرسیم، گوڵستان دۆکو، لە وان، ڕۆژین کابایش. هەروەها زۆرێک لە ژنانی گەنجی خوێندکارەکانی دیکە کوژراون، ژیانیان بەهۆی توندوتیژیی سزادراوی دەوڵەت و ڕێوشوێنی ناتەواو و کولتووری بێ سزادان گیراوە.

 

ئەو ژنە گەنجە بە شێوەیەکی سیستماتیکی هەراسان کراوە و بەدوای دادپەروەریدا دەگەڕێت.

 

لە نەبوونی دادپەروەری بۆ ژنێکی گەنجی خوێندکاری زانکۆ، زەینەب ئاکاتش ”تەمەن ٢١ ساڵ، ناوی ڕاستەقینەی بە هۆکاری ئەمنی ڕاگیرابوو”، خوێندکاری زانکۆی بەدلیس ئیرن، چیرۆکی خۆی دەگێڕێتەوە کە لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە هەراسان کراوە، وتی: کاتێک تەمەنی ١٨ ساڵ بووە لە ساڵی ٢٠٢٣، هەندێک لە وێنەکانی دەستکاری کراون و بەکارهێنراون بۆ هەراسان و هەڕەشەکردن، وێنەکان لە هەژماری تایبەتی خۆی لە ئینستاگرام وەرگیراون و بە بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد گۆڕدراون بۆ وێنەی سێکسی.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەم کەسە چاوەڕێی کرد تا تەمەنی ١٨ ساڵ بوو، چونکە یەکەم هەڕەشە کە پێم گەیشت لە ڕۆژی لەدایکبوونم بوو، ئەم وێنانە ڕاستەقینە نین، بەڵام لە ڕێگەی هەژمارەکەمەوە هەڕەشەم لێکرا کە نەمدەزانی، خاوەنی هەژمارەکە داوای کرد وێنەی ڕووتی بۆ بنێرم یان ئەویش بڵاوی دەکاتەوە، من زۆر ترسام و هەموو هەژمارەکانی تۆڕی کۆمەڵایەتیم داخست.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، ماوەیەکی زۆر لە ترسی ئەوەی لە دەوروبەری باوەڕ بەو وێنە هەڵبەستراوانە بکەن، ژیاوە، بۆیە سەرەتا سکاڵای فەرمی تۆمارنەکردووە، دووپاتیکردەوە، کە هەراسانکردنەکە بۆ ماوەیەک وەستا، بەهۆی ئەوەی خوێندکاری زانکۆ بووم لە شارێکی بچووکدا، نەمدەویست ئەم چیرۆکە ئاشکرا بێت، ڕەنگە خەڵک پێیانوابوو دوای بڵاوبوونەوەی ئەو وێنانە مافی ئەوەیان هەیە هەراسانم بکەن، بۆیە ترسام و هیچ ڕێوشوێنێکی یاساییم نەگرتەبەر.

 

هەڕەشەکان گەڕاونەتەوە

زەینەب ئاکاتش ڕوونیشیکردەوە، ماوەیەکی زۆرە وازی لە بەکارهێنانی تۆڕی کۆمەڵایەتی هێناوە، بەڵام دواتر دەستیکردووەتەوە بە بەکارهێنانی، دوای سێ ساڵ و لە ساڵی ٢٠٢٦دا، تووشی شۆک بوو کاتێک بینی هەڕەشەکان سەریان هەڵدایەوە، لە هەژمارە جیاوازەکانەوە نامەی پێگەیشتووە کە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە وێنەی ئەو ژنەگەنجەیان هەیە، وتی: پێموابوو هیچی نییە و بە تێپەڕبوونی کات وێنەکانی سڕیوەتەوە، بەڵام کاتێک مۆبایلەکەم و نامە کۆنەکانم و هەژمارەکەی پێشووم پشکنی، بۆم دەرکەوت کە هەمان کەس جارێکی دیکە هەڕەشەم لێدەکاتەوە.

 

هەروەها ئاماژەی بەوەدا، کە هەژمارەکان بەناوی ئەوەوە دروستکراون و وێنەی هەڵبەستراو و ئاماژەی سێکسی بە بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد بڵاوکراوەتەوە، وتی: هەڕەشەی لێکردم ئەگەر پەیوەندی سێکسیم لەگەڵیدا نەبێت، وێنەکان بۆ ناسیاوەکانم دەنێرێت، بەڵام من هیچ نیازێکم نەبوو پابەند بم پێ، چونکە دەمزانی ئەوە ناوەستێت، بەردەوام دەبێت لە هەراسانکردنی بێکۆتایی.

 

"زۆرێک لە ژنان تووشی هەمان هەڕەشە دەبن"

زەینەب ئاکاتش دووپاتی کردەوە، کە هەموو ئەو هەژمارانەی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی هەڕەشەیان لێدەکرد، هەڵبەستراون، لەو ڕۆژەوە بەلایەنی کەمەوە لەڕێگەی ١٠ هەژماری هەڵبەستراوی جیاوازەوە پەیوەندی پێوەکراوە، زۆرێک لە ژنە گەنجەکانی خوێندکاری زانکۆکە هەڕەشەی هاوشێوەیان لێدەکرێت.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، دوای بڵاوبوونەوەی وێنەکان بۆ تۆمارکردنی سکاڵا چووەتە بنکەی پۆلیس، وتی: چوومە یەکەی تاوانە ئەلیکترۆنییەکان، بەڵام پێیان وتم: ناتوانین هیچ بکەین، تەنانەت ئەگەر ئێستاش سزا بدرێت، دەتوانێت لە سێ یان پێنج ساڵدا ئەم وێنانە بەکاربهێنێت، جگە لەوەش دۆزینەوەی ئەم کەسە یان ئەم کەسانە دەتوانێت چەند مانگێکی بخایەنێت، ئەوان قسەیان لەگەڵ کردم وەک ئەوەی بیانەوێت باوەڕم پێبکەن کە سکاڵاکە هەڵبگرم، بە هیچ شێوەیەک بە جددی وەریان نەگرت.

 

دووپاتیکردەوە، کە هیچ ڕێوشوێنێک سەبارەت بە سکاڵاکەی نەگیراوەتەبەر، هیچ سکاڵایەک لە وێستگەکەدا تۆمار نەکراوە، لەبری ئەوە، “ئامۆژگاری”ی وەک “وێنەکانت بڵاو مەکەرەوە” پێدرا.

 

زەینەب ئاکاتش ئاماژەی بەوەدا، کە ئەفسەرانی پۆلیسی ئەو بنکەیەی کە چووە بۆ تۆمارکردنی سکاڵا پێیان وتووە: بڕۆ سەرنجت لەسەر خوێندنەکەت بێت، دەتوانیت دواتر بێیتەوە، ئەگەر تووشی هەراسانکردنی جەستەیی بوویت، ئەوا بگەڕێوە، ئەوان تاوانباریان کرد و دەیانوت: دەبێت بە وریاییەوە تۆڕی کۆمەڵایەتی بەکاربهێنین، نابێت خۆمان پیشان بدەین و وێنە لەو شوێنانەدا بڵاوبکەینەوە کە ڕووخسارمان بە ڕوونی دیار بێت، بەم شێوەیە لەبری ئەوەی کەیسەکەی بە جددی وەربگیرێت، بەرپرسیار بوو.

 

سەندیکای پارێزەران سکاڵای یاسایی تۆمار دەکات

زەینەب ئاکاتش ڕوونی کردەوە، کە ترسی ئەوەی هەیە تاوانبارەکە بچێتە ناو هەژماری تۆڕی کۆمەڵایەتی خێزان و هاوڕێکانیەوە، لە ڕێگەی پارێزەرانی ناوەندی مافی ژنان سەندیکای پارێزەرانی بەدلیس سکاڵا لە داواکاری گشتی تۆمار دەکات، ئەگەری ئەوە هەیە کە وێنەکان لە دەستی زیاتر لە کەسێکدا بن و هۆشداریدا لەو زیانانەی کە بەهۆی درێژخایەنی ڕێوشوێنە یاساییەکانەوە تووشی دەبن.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، پۆلیس وتی: ناتوانین بیدۆزینەوە، ناتوانین ئایپیەکەی دیاری بکەین، ئەگەریش لە ئەمریکاوە سەرچاوەی گرتبێت، ئەوا کاتێکی زۆری دەوێت، ڕەنگە سێ یان چوار مانگیش بێت، ئەو ڕێکارە درێژخایەنە لە ڕووی دەروونییەوە بۆ ژنانی گەنج ماندوو دەکات.

 

"دەترسم بچمە دەرەوە"

زەینەب ئاکاتش تاقیکردنەوەی خۆی گێڕایەوە، کە بە هەڕەشە دەستی پێکرد و تا ئەمڕۆش بەردەوامە، چەند جارێک سەردانی پزیشکی دەروونیم کردووە، ئەم دۆخە بۆ من زۆر قورسە، چونکە ناتوانم بە تەنها بچمە هیچ شوێنێک، هەمیشە لە پرسیاردا دەبم، ئەگەر شتێک ڕووبدات چی؟ ئایا کەسێک هەراسانم دەکات؟ بۆیە من زۆر ناچمە دەرەوە لەم نێوەندەدا ئەم کەسە ژیانی خۆی بە شێوەیەکی ئاسایی دەژی، دڵنیام ئەم کارە لەگەڵ زۆرێک لە ژنان دەکات چونکە بە شێوەیەکی پیشەیی مامەڵە دەکات، ئەگەر ئێمە لە خوار ١٨ ساڵەوە بووینایە ئەوە بە بەکارهێنانی منداڵان هەژمار دەکرا.

 

هاوکات بوونی ڕووداوی هەراسانکردنی هاوشێوەی پشتڕاستکردەوە کە لە زانکۆی ئیرن پەردەپۆش دەکرێن: زۆر هاوڕێ دەناسم کە هەراسان کراون، هەندێکیان تا کۆتایی خوێندنی زانکۆیان تووشی توندوتیژی جەستەیی و سێکسی دەبنەوە، هەروەها زۆرێکیان هەڕەشەیان لێدەکرێت بە وێنە بەدەست هێنراوەکان بە زۆر یان ماددە هۆشبەرەکان بە مەی یان ماددەی هۆشبەری دیکە و دواتر دەستدرێژییان دەکرێتە سەر، دەمەوێت هەموو ئەمانە ئاشکرا بکرێن، ئەگەر من و هاوڕێکانم یان هەر ژنێکی تر گرنگی پێنەدرێت و ئەگەر سزاکان ڕێگری نەبن، ئەوا ئەم کەسانە درێژە بە تاوانەکانیان دەدەن، ژنان لە سەرەتای خوێندندا وێنەیان دەگرن و هەراسانکردنەکە تا دەرچوون بەردەوامە.

 

بانگەوازێک بۆ هاوخوێندکارەکانی: قسە بکەن!

زەینەب ئاماژەی بەوەشکرد، ساڵی ڕابردوو زیاتر لە ١٠ژنی گەنجی خوێندکاری زانکۆ بە وێنەکانیان هەراسان کراون و بەشێکیانی بەرەو خۆکوشتن بردووە، داوای لە هەموو ئەو ژنانە کرد کە هەڕەشە و هەراسان دەکرێن بێدەنگییان بشکێنن، ەتی: ناتوانم بە تەنها دەنگی خۆم ببیستم، ئەگەر چەند کەسێکمان هەبن، ڕەنگە دەنگمان زیاتر ببیسترێت، بۆیە ئێستا بەناوی هەمووانەوە قسە دەکەم، داوا لە هەر ژنێک دەکەم کە وەک من ئازار دەچێژێت، قسەی خۆی بکات.

 

ناوەندی مافی ژنانی سەندیکای پارێزەرانی بەدلیس کە نوێنەرایەتی زەینەب ئاکاتش دەکات، ڕایگەیاند، کە سکاڵایەکی فەرمی تۆمار دەکەن بۆ دەستنیشانکردن و لێپرسینەوەی تاوانبارەکە.