رەفیف ئیسلیم

 

غەززە- فاتمە ئەبو فەنونەی فەڵرستینی تا ئێستاش ئەو جلە چندراوانەی لەگەڵ خۆی هێنابوو کاتێک بە زۆر لە شارۆچکەی قەترە ئاوارە بوو، کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژئاوای شاری ڕەملە لە ناوەڕاستی فەڵەستین، ئەم جلوبەرگانە وەک شایەتحاڵی مێژووی خاکەکەی و ئەو ڕووداوانە دەبن کە ژنانی فەڵەستینی پێش نەکبەی ساڵی ١٩٤٨ ئەزموونیان کردووە، ئەو وردەکاریانە بە گێڕانەوەی بۆ منداڵ و نەوەکانی لە یادەوەری خۆیدا دەپارێزێت.

 

فاتمە ئەبو فەنەنە کاتێک تەمەنی لە ١٥ ساڵ زیاتر نەبوو قەترەی بەجێهێشت، ڕەنگە کەمێک گەورەتر بێت یان بچووکتر بێت، وەک زۆرێک لە کچانی گوندنشینەکان، خێزانەکەی فێری خوێندنەوە و نووسینیان لە پێشینەدا نەدەکرد، تەنانەت لە تەمەنی خۆیشی نەپرسی، تەنها شتێک کە لەبیریەتی ئەوەیە کە لە ڕۆژێکی خەمناکدا، لە نێوان چرپەی فیشەکەکاندا، دایکی دەست و دەستی خوشک و براکانی گرت و بەپەلە لەگەڵ باوک و براکانی لە شارۆچکەکە دەرچوون، ئەوەش دواجار بوو کە قەترەی بینی.

 

فاتمە ئەبو فەنونە تەمەن ٩٠ ساڵ وتی: ئەو دیمەنە لە یادەوەرییەکانیدا سەریهەڵدایەوە کاتێک هێزەکانی ئیسرائیل فەرمانی چۆڵکردنی کامپی پەنابەرانی نوسیراتیان لە باشووری کەرتی غەززە لە کاتی شەڕی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣دا، هیچ وردەکارییەکی نوێ نەبوو، دانیشتووان تەنها یەک کاتژمێر مۆڵەتیان پێدرا بۆ ئەوەی کامپەکە بە تەواوی چۆڵ بکەن، فیشەک و تۆپباران لە هەموو لایەکەوە گەمارۆیان دا و ئەویش لە ترسی دووبارەبوونەوەی ئەوەی بەسەریدا هات لە قەترە و جارێکی دیکە ماڵەکەی نەبینێتەوە کە خشت بە خشت دروستی کردبوو، دەگریا، لەگەڵیدا، وتی: ئەمڕۆ دڵخۆشە کە لە ماڵەکەیدایە و لە دەوری منداڵ و نەوەکانیدایە.

 

داب و نەریت

گەڕانەوە بۆ زێدی خۆی لە قەترە، پێمانی وت: ژیانی لەوێ ئاسوودە و جوان بووە، بەڵام پەروەردەکردنی کچان بە تاوان هەژمار دەکرا، بەڵام کاتێک دانیشتووانەکەی ئاوارە بوون بۆ کەرتی غەززە، هەمووان دەستیان کرد بە تۆمارکردنی کچەکانیان لە قوتابخانە و پەیمانگا و زانکۆکان، شتێک کە بە تاوانێکیان دەزانی وشایەنی سزادان، وەک ئەوەی هەرگیز ڕووی نەدابێت، تێبینی ئەوەیان کرد کە “گەنج و کوڕەکانی قەترە هەموویان فێربوون، تەنانەت دوای خوێندن ڕەوانەی زانکۆ گەورەکانی وڵاتانی عەرەبی دراوسێ دەکران”.

 

دووپاتی کردەوە، کە ژنانی قەترە بەیانیان زوو لە خەو هەڵدەستن بۆ تەواوکردنی کارەکانیان، پاشان بەرەو کێڵگەکان یان لەوەڕگەکان دەڕۆیشتن، هەموو خێزانەکانی شارۆچکەکە خاوەنی زەوییەک بوون کە ژنان یان دەچوونە سەر کار یان منداڵەکانیان بۆ کات بەسەربردن دەبردە دەرەوە، کە ئەمەش ئاماژە بەوە دەکات، کە هەمیشە دیزاینی نوێی چندراویان داهێناوە، چونکە بە درێژایی ڕۆژ ئەم هونەرەیان پراکتیزە دەکرد و فێری ژنانی گوندەکانی دیکەیان دەکرد.

 

بە وتەی فاتمە ئەبو فەنونە قەترە نەریتی تایبەتی خۆی هەبووە  تەنها ژنانی خێزاندار جلی تەواو چندراویان لەبەر دەکرد، ژنانی گەنجیش جلی نەچندراو یان نەخشی سادە لەسەر قۆڵەکانیان لەبەر دەکرد، کە لە پەتوو یان کەتان دروستکرابوو، لەگەڵ سەرپۆشێکی سپی کە پێی دەوترا "البشينيقة" و خشل کە پێکهاتبوو لە دراوی زێڕین کە بە دیزاینی تایبەت ڕێکخرابوو.

 

ئاماژە بەوە دەکات کە ئەوەی زۆر بیری دەکات ئاهەنگەکانی قەتەرە کە پێشتر هەفتەیەکی تەواو بەردەوام بوو، کچەکان ڕۆژانە لە ماڵی بووک کۆدەبوونەوە و گۆرانی و سروودی نەریتی ئامادەیان دەکرد و دەیانوتەوە، پیاوانی خێزانەکەش ئاژەڵیان سەردەبڕی بۆ ئەوەی میوانەکان خواردن بخۆن، جا چ لە خودی گوندەکەوە بێت یان گوندەکانی دەوروبەری، بووکەکە چەندین جلی جیاوازی لەبەردا بوو، هەریەکەیان ڕەنگ و چنینێکی تایبەتی خۆیان هەبوو، جگە لە سەرپۆشێکی لە دراوی زێڕ دروستکرابوو، ئەمەش وایکردووە لەنێو ئامادەبووان جیاواز بێت.

 

لە زێدی خۆیەوە لە قەترە بیست کراسێکی لەگەڵ خۆی هێنا کە بە قوماش و ڕەنگی جیاواز چێنرابوون، ئەمانە ئەو جلانە بوون کە دایکی بۆی ئامادە کردبوو، کە لە کاتی ئاوارەبوونیاندا ڕەتیکردەوە بەجێی بهێڵێت، وتی: هەندێک لە جلەکان بە ڕوونی نیشانەکانی لەبەرکردن و دڕانیان تێدا دەرکەوتووە، بەڵام ڕەتی دەکەمەوە لێیان جیاببمەوە، بەشێک لەوانی دیکەی بەسەر کچەکانیدا دابەشکرد، بۆ ئەوەی بتوانن پارچەیەک لە یادەوەری زێدی خۆیان و میراسە دەوڵەمەندەکەیان لەگەڵ خۆیان هەڵبگرن، کە بەردەوام باسی دەکات.

 

فاتمە ئەبو فەنونە خەونی گەڕانەوەی بۆ شارۆچکەکەی خۆی دەبینێت، کاتێک لێمان پرسی ئەوە چۆن دەبێت، زەردەخەنەی کرد و وتی: لەسەر پێیەکانم ڕادەکەم، کە ئەمڕۆ ناتوانم بجوڵم تامەزرۆیی شارۆچکەکەی قەترە بە تەنیا توانای ئەنجامدانی موعجیزەی هەیە، ئامۆژگاری فەڵەستینییەکانی کرد کە وڵاتەکەیان بەجێنەهێڵن و کۆچبەکەن لێیەوە، هەرچەندە بارودۆخەکە سەخت بێت، دوای ٧٧ ساڵ، هێشتا بچووکترین وردەکارییەکانی ئەو ڕۆژانەی لەبیرە کە بوونەتە بەشێک لە یادەوەری دووری و خەونی ئەوە دەبینێت کە ڕۆژێک لەسەر خاکەکەی بەسەر ببات پێش ئەوەی کۆچی دوایی بکات.