ئەسما محەمەد

 

قامیشلۆ-لەم قۆناغە گرنگەدا کە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا بەخۆیەوە دەبینێت، لە کاتێکدا ناوچەکە شاهیدی گۆڕانکارییە سیاسییە گەورە و خێراکانە لە دوای ڕێککەوتنی یەکگرتنی هێزەکانی سووریای دیموکرات"هەسەدە" و حکومەتی کاتی سووریا، ژنان وەک توخمێکی بناغەی و دڵنیای لە خەباتی کۆمەڵایەتی و سیاسیدا دەمێننەوە.

 

ئەوە ڕوون بووەتەوە، کە هەر گۆڕانکارییەک یان گۆڕانکارییەک لە دیمەنی سیاسی و بەڕێوبەری هەرێمدا دەتوانێت ڕاستەوخۆ و بناغەیی کاریگەری لەسەر ئەو مافانە بکات کە ژنان دوای خەباتی درێژخایەن و بەردەوام بەدەستیان هێناوە، بەڵام ڕۆڵی ژنان لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا هەر بە چەسپاو و کاریگەرە لەسەر هەردوو ئاستی کۆمەڵایەتی و سیاسی، ئەم ڕۆڵە ڕەنگدانەوەی هۆشیارییەکی قووڵ و پێکهاتە باش ڕێکخراوەکان و هەوڵە بەردەوامەکانە لە سەرانسەری بوار و ئاستە جیاوازەکاندا، کە ژنان دەکاتە پایەی بنەڕەتی لە هەموو گۆڕانکارییەکانی داهاتوودا و جەختکردنەوە لەسەر گرنگییەکەی لە بەهێزکردنی سەقامگیری کۆمەڵایەتی و سیاسی لە ناوچەکەدا.

 

"ئاڵەنگاریەکان کە هەڕەشە لەم دەستکەوتانە دەکەن"

ئامینە عومەر، ئەندامی لیژنەی کۆردیناسیۆنی ئەنجومەنی ژنان لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا قسەی بۆ ئاژانسەکەمان کردو دووپاتی کردەوە، کە ژنان لەم کاتە هەستیارەدا ڕووبەڕووی ئاستەنگی بەرچاو و ئاڵۆز دەبنەوە، ئەمەش هەڕەشە لەو دەستکەوتانە دەکات کە لە ساڵانی ڕابردوودا بەدەستیان هێناوە، بەڵام سەرەڕای ئەم ئاڵەنگاریانە، وەک بەردی بناغەی سەقامگیری کۆمەڵایەتی و سیاسی ناوچەکە دەمێننەوە، شۆڕشی ژنان کە لە ساڵی ٢٠١٢ دەستیپێکردووە، ڕستی مێژوویی حاشا هەڵنەگرانەی دامەزراندووە، ئەمەش وایکردووە ژنان بتوانن دەستکەوتی سەرنجڕاکێش و گرنگ لە سەرانسەری بوارە جیاوازەکاندا سیاسی، یاسایی و کۆمەڵایەتی بەدەستبهێن، لە دەستکەوتە هەرە دیارەکان، بەهێزکردنی ژنان بوو بۆ بەشداریکردن لە هەموو ئاستەکانی بڕیاردان، هاوکات لەگەڵ دەرکردنی یاسای تایبەت کە مافەکانی ژنان دەپارێزێت و پێگەی ژنان لە کۆمەڵگەدا مسۆگەر دەکات، جگە لەوەش تەڤگەریەکانی ژنان و کۆمەڵگە بە ئامانجی داکۆکیکردن لە مافەکانی ژنان و بەهێزکردنی سەربەخۆیی و فراوانکردنی ڕۆڵی خۆیان لە کۆمەڵگە ناوخۆییەکان دامەزران و ڕێکخران.

 

ئامینە عومەر ڕوونیشیکردەوە، ڕەنگە گۆڕانکارییە سیاسی و بەڕێوبەرییەکانی ئەم دواییە کاریگەری لەسەر هەندێک لەو دەستکەوتە گرنگانە هەبێت کە ژنان لەماوەی ساڵانی ڕابردوودا بەدەستیان هێناوە، بەڵام ژنان هەمیشە وەک توخمێکی کارا و سەرەکی دەمێننەوە لە خەباتی پاراستنی ماف و دەستکەوتەکانیدا، ئەمەش لە سایەی هۆشیاری قووڵ و ڕێکخستنی بەردەوام و خەباتی ماندوونەناسانەیانە لە هەموو بوارەکاندا.

 

ئاماژەی بەوەدا، کە تەڤگەری ژنان لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا ڕۆڵێکی سەرەکی و بنچینەیی لە بەرزکردنەوەی بەشداری ژنان لە کۆمەڵگە و پێگە جیاوازەکانی بڕیارداندا گێڕاوە، هەروەها ژنان هەمیشە هاوبەشی کارا و کاریگەر بوون لە هەردوو بڕیاردانی سیاسی و بەڕێوبەریدا، ئەمە جگە لە بەشدارییە بەرچاوەکانیان لە بەرگریکردن لە کۆمەڵگە و خاک و پاراستنی مافەکانی ژنان و هەوڵەکانیان لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و ڕووبەڕووبوونەوەی هەموو ئاستەنگە ئەمنی و کۆمەڵایەتییەکان و بەرەوپێشبردنی ئاسایش و سەقامگیری لە ناوچە جیاوازەکاندا.

 

ڕوونیشی کردەوە، کە ئەم ڕۆڵە بەرگرییە بەرچاوە و کۆمەڵایەتییە بەرچاوەی ژنان پێویستییەکی دڵنیانییە و ناتوانرێت کەمبکرێتەوە، هەروەها پاراستنی مەرجێکی بنەڕەتی و ژیانییە بۆ دەستەبەرکردنی سەقامگیریی ناوچەکە و پاراستنی دەستکەوتەکانی ژنان.

 

"هەوڵ و بەرخۆدانی بەردەوام"

ئامینە عومەر وتی: هەموومان کاربکەین بۆ بەرەوپێشبردنی زمانێکی دیالۆگ و پەیوەندیی بونیادنەر لەبری پەنابردن بۆ هەڕەشە یان چەک، هەروەها پاراستنی ڕۆڵی بەرگری و کۆمەڵایەتی گرنگی ژنان بۆ دڵنیابوون لە بەردەوامی دەستکەوتەکانیان و پاراستنی بوون و کاریگەرییان، گەیشتن بە هاوسەنگی سیاسی و کۆمەڵایەتی لە ناوچەکەدا، بەمەش دەستەبەرکردنی مافەکانی هەمووان و بەهێزکردنی سەقامگیری کۆمەڵگە.

 

جەختیشی لەوە کردەوە، کە ئەو دەستکەوتانەی ژنان بەدەستیان هێناوە لەلایەن هیچ لایەنێکەوە نەدراوە، بەڵکو دەرئەنجامی خەباتێکی درێژخایەن و هەوڵ و بەرخۆدانی بەردەوامە، هەروەها بەرپرسیارێتی پاراستنی ئەو دەستکەوتانە لە ئەستۆی هەموو کەسێکدایە، لە خودی ژنانەوە دەست پێدەکات و درێژدەبێتەوە بۆ ڕێکخراوەکانی ژنان و دامەزراوە کۆمەڵایەتییەکان و دواجاریش بۆ کۆمەڵگە بە گشتی.

 

ئەم قۆناغەی بە "هەستیار و ئاڵۆز" پێناسە کرد و وتی: ئەرکی هەموو ژنێکە کە ئاگاداری دەستکەوتەکانی بێت و خۆی بە شێوەیەکی کاریگەر ڕێکبخات بۆ ئەوەی خەباتێکی گەورەتر و کاریگەرتر بۆ چەسپاندنی ئەم مافانە ئەنجام بدات، هەروەها هۆشیاری و ڕێکخستن کلیلی دڵنیابوونە لە بەردەوامبوونی ئەم دەستکەوتانە و پاراستنیان لە هەر هەڕەشەیەکی ئەگەری داهاتوو.

 

"ژنان هاوبەشی سەرەکین"

ئامینە عومەر پێی وایە بوونی ژنان لە هەموو قۆناغەکانی بڕیاردانی سیاسی و کۆمەڵایەتیدا "زۆر گرنگە"، چونکە وەک دەردەکەوێت، بەشدارە لە دروستکردنی هاوسەنگییەک کە ئەگەری پەرەسەندنی توندوتیژی یان پەرەسەندنی تیرۆر لە ناوچەکەدا کەم بکاتەوە، هەروەها سەقامگیری کۆمەڵگە لە هەردوو ئاستی سیاسی و کۆمەڵایەتیدا مسۆگەر دەکات.

 

پێی وابوو کە دوورخستنەوەی ژنان لە پۆستی بڕیاردان بە واتای پەراوێزخستنی نیوەی کۆمەڵگەیە و دەرگا بەڕووی زیادبوونی توندوتیژی و سەرهەڵدانەوەی ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان دەکاتەوە، بۆیە پێویستە هەمیشە ئامادەبوونی ژنان بەهێز و کاریگەر بێت، دەنگی ئەوان ببیسترێت و ڕوون بێت، بۆ ئەوەی بتوانین هاوسەنگی سیاسی و کۆمەڵایەتی لە ناوچەکەدا بپارێزین و دەستکەوتەکانی کۆمەڵگە بە گشتی بپارێزین.

 

جەختیشی لەوە کردەوە، کە هیچ جۆرە پەراوێزخستنێک بۆ ڕۆڵی ژنان لە قۆناغی ئێستادا "قبووڵ ناکرێت"، هەروەها ژنان وەک هاوبەشی سەرەکی دەمێننەوە لە هەموو دانوستانەکانی داهاتوو و پرۆسەی سیاسی و بەڕێوبەریدا، بۆ دڵنیابوون لە پاراستنی دەستکەوتەکانیان و بەردەوامی ڕۆڵی سەرکردایەتی و کاریگەریان.

 

ئامینە عومەر لە کۆتایی قسەکانیدا وتی: پاراستنی مافەکانی ژنان بەرپرسیارێتییەکی پێکەوەییە کە پێویستی بە هۆشیاری و خەباتی بەردەوام هەیە لەلایەن هەموو ئەکتەرەکانی کۆمەڵگەوە، هەرەوەها پەیامەکەمان ڕوونە. ژنان لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا دەستکەوتی گەورە و بەرجەستەیان بەدەستهێناوە، پێویستە بە هەموو ڕێگەیەکی بیانپارێزین، دەنگی ژنان و بەردەوامی بوونیان هۆکاری سەرەکین بۆ هاوسەنگی و سەقامگیری و هەر پاشەکشەیەک لەم ڕۆڵە سەرەکییە بە واتای تێکدانی ئاسایش و سەقامگیری کۆمەڵگە و بەرەو تێکچوونی هاوسەنگی کۆمەڵایەتی و سیاسی لە ناوچەکەدا دێت.