خانگوڵ ئۆزبەی

 

موش- دوای ئەوەی لە ٢ی تەمووزی ٢٠٢٥ یاسای کەشوهەوا لەلایەن پەرلەمانەوە پەسەند کرا، لانیکەم ١٠٤ مۆڵەتی گەڕان بەدوای کانزاکان لە ٤٠ شاری تورکیا دەرچوو، لەم چوارچێوەیەدا، لەنێو ئەو پڕۆژانەی کە سروشت لەناو دەبەن، دوو پڕۆژەی جیاوازی وێستگەی کارەبا و گەرمی زەوی لەلایەن کۆمپانیای ”IGNIS H2 Energy Production Inc”، پڕۆژە پلان بۆ داڕێژراوەکانی ناوچە گمگم و کانی ڕەش لە چەولیک و موش لەم دواییانەدا بوونە بەرنامەی کار، نزیکەی دوو مانگە بەرخۆدانێک لەو ناوچەیە بەردەوامە کە بڕیارە پڕۆژەکەی تێدا جێبەجێ بکرێت.

 

ئێشکگری لە گمگم بەردەوامە

لە چوارچێوەی ئەم بەرخۆدانەدا چادرێکی ئێشکگری دادەنرێت، کۆنگرەی ڕۆژنامەوانی بەڕێوەدەچێت، شیعرخوێندنەوە ڕێکدەخرێت، سەردانی هونەرمەندان دەکرێت و چەندین چالاکی دیکەش بەڕێوەدەچن، هەر جارێک چەند گوندێک بە نۆرە ئاگادارییەکە ئەنجام دەدەن، هەروەها داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ و چالاکوانانی ژینگەپارێزی لە دەرەوەی وڵات و ناوچەکانی دیکەشەوە بە ڕێکخستنی پانێڵ لەسەر ئەو وێرانکارییەی کە وێستگەکانی کارەبای ئاو و خۆر و گەرمی زەوی بۆ سروشت تووشی دەبن، خەڵک ئاگادار دەکەنەوە، هەڵپەڕکێ لە دەوری ئاگرە گەورەکان کە ئێواران داگیرسێنراون، سەرنجێکی زۆریان ڕادەکێشن، ئەو ژنانەی کە جارێکی دیکە لە پێشەنگی بەرخۆداندان، بەڵێنی پاراستنی مێژوو و سروشت و داهاتوویان دووپات دەکەنەوە.

 

هەروەها ئەو ژنانەی قسەیان بۆ ئاژانسەکەمان کرد، باوەڕ و ئیرادەی خۆیان لە دژی وێستگەکانی کارەبای گەرمی زەوی دەربڕی.

 

’‘ئێمە ئاو و خاک و دارستانەکانمان ناکەین بە زیانبەرکەوتووی وێستگەکانی کارەبای گەرمی زەوی’’

سوتیە داپاکلی لە شاری گمگم دەژی و لە سەرەتای چالاکییەکەوە بەبێ وەستان کاردەکات، وتی: ئەوان دەیانەوێت گەرمی زەوی لە وڵاتەکەماندا دروست بکەن، کە ئێمە تێیسا دژین، ئێمەش نامانەوێت ڕووبدات و لەو کاتەوەی کە پڕۆژەی گەرمی زەوی هاتە بەرنامەی کارەوە هەوڵدەدەین دژی ئەمە بجەنگین،هەر بۆیە گرنگە گەموان بەشدابن لە خەبات، کەس لێرە گەرمی زەوی ناوێت، ئێمەش نامانەوێت، چونکە وڵاتەکەمان میراسێکە لە باپیرانمانەوە، ئێمە دەمانەوێت ئەم میراسە بەرەو داهاتوو ببەین، سروشتمان جوانە، ژیانمان جوانە، ژینگەکەمان جوانە، کەس مافی ئەوەی نییە ئەمە لەناو ببات، ئێمە ئاو و زەوی و دارستانەکانمان ناکەین بە زیانبەرکەوتوو بۆ گەرمی زەوی، نایکەین، نایکەین.

 

”ئەمڕۆ دەیانەوێت جارێکی تر وێستگەیەکی کارەبای گەرمی زەوی دروست بکەنەوە دژی بیروباوەڕەکانمان”

سوتیە داپاکلی سەرنجی بۆ ئەو سروشت ڕاکێشا کە پڕۆژەی وێستگەی کارەبای زەوی گەرمی تێدا جێبەجێ دەکرێت و وتی: سەیرکە! سەیری جوانی ئەم سروشتە بکەن، سەیری ئەم سروشتە بکەن، بەڵێ لەوانەیە زۆرمان نەبێت، بەڵام بۆ ئێمە بەسە، لە خاکی ئێمەدا شوێنی پەرستن هەیە، پێشتر بۆردوومانیان دەکرد، هەموو شتێکیان سووتاند، بەڵام ئەمڕۆ دەیانەوێت جارێکی دیکە وێستگەیەکی کارەبای گەرمی زەوی دروست بکەنەوە دژی باوەڕەکانمان، ئێمە دژی ئەمەین، ئێمە ئەمەمان ناوێت، ئێمە بە هیچ شێوەیەک نامانەوێت، کەس ناتوانێت وڵاتەکەمان لێ بسەنێتەوە لە، هەرگیز ناتوانن.

 

’‘هەموو ئاوەکانمان، ڕووبارەکانمان، دەریاچەکانمان وشک بوون”

سوتیە داپاکلی داوای لە دەسەڵاتداران کرد و وتی: نابێت قازانجی کۆمپانیا سەرمایەییەکانی تر، کۆمپانیا بیانییەکانی تر، لە سەرووی بەرژەوەندی وڵاتەوە دابنێن، پێویستە ئەو قازانجانەی لەم کۆمپانیایانە وەریدەگرن لە وڵاتەکەی خۆیاندا بهێڵنەوە و بیدەن بە گەلەکەیان و بەرنامە بۆ باشترکردنی ژیانی گەلەکەیان دابنێن، لە هەموو شوێنێک، لە هەموو تورکیا وێستگەی کارەبای گەرمی زەوی دروست دەکەن، هەموو ئاوەکانمان، هەموو ڕووبارەکانمان، بەنداوەکانمان، هەموو دەریاچەکانمانیان وشک کردووەتەوە، چ؟ بەنداوەکان، چ؟ وێستگەکانی کارەبای ئاو،چ؟ وێستگەی کارەبای گەرمی زەوی، ئێمە ئەمانەمان ناوێت، نامانەوێت، ئێمە دەمانەوێت مرۆڤانە بژین، بۆ ئەوەی مرۆڤانە بژین، نامانەوێت زەویمان، هەوامان، ئاوەکەمان، دارستانەکانمان زیانیان پێ بگات، ئێمە دژی ئەم کارەین.

 

‘’خەباتی ئێمە گەورەیە و گەورەتر دەبێت’’

وتیشی: ئێمە لە هەموو جیهانەوە پاڵپشتی وەردەگرین، لە هەموو شوێنێک ناوی گمگم دەهێنرێت، تکایە با ئەمە ببیستن و بزانن، ئێمە گیانمان دەبەخشین، بەڵام واز لە خاکەکەمان ناهێنین، با ئەوان بە باشی ئەمە بزانن، خەباتمان بەردەوام دەبێت، خەباتمان گەورەیە و گەورەتر دەبێت، هەر بۆیە لێرەدا درێژە بە خەبات دەدەین، ئەم خەباتە بەردەوام دەبێت تا خاکەکەمان لە دەستی ئێمەدا بمێنێتەوە.

 

”ئێمە سەرەتای ئەمساڵ هاتین بۆ ئەوەی سروشتی خۆمان لەدەست نەدەین”

هەروەها هاتیجە کیزیلگەدیک چینار خەڵکی گوندی خاشخاششە لە گمگم، لە حەسەکە هاوسەرگیری کردووە، ئێستا لە ئیستەنبوڵ دەژی و ساڵانە دێتە گوندەکەیی، بەڵام وتی: سەرەتای ئەمساڵ هاتۆتە گمگم، هۆکاری زوو هاتنی بەم قسانە ڕوون کردەوە، چونکە وێستگەیەکی نوێی کارەبای گەرمی زەوی لە گمگم دروست دەکرێت، ئەمساڵ زوو هاتین بۆ ئەوەی سروشتمان لەدەست نەچێت، ئێمە لێرە ئەم خەباتە ئەنجام دەدەین، چادرەکان دانراون، ئێمە دێینە سەر چادرەکانمان، سەردانیان دەکەین.

 

بانگەواز بۆ پشتیوانی بۆ ژنان

ئاماژەی بەوەشکردووە، کە سروشتمان دەپارێزین، سروشتی خۆمان ڕادەستی گەرمی زەوی ناکەین، تا کۆتایی بەردەوام دەبین لە خەباتەکەمان، بانگەوازی بۆ ژنان کرد و وتی: ژنان دەبێت سەرکردایەتی هەموو تێکۆشانەکان بکون، چونکە بەبێ ژن هیچ ڕوونادات، ژنان دایکن، باوکن، هەموو شتێکن، کاتێک وێستگەی کارەبای زەوییە گەرمییەکان لێرە دروستکرا، ئێمە ناتوانین لەسەر زەویەکانمان بژین، زەویەکانمان لەناوچوو، ڕووەکەکان ناتوانن بژین، گوندنشینانی ئێرە بە بەخێوکردنی ئاژەڵ بژێوی ژیانیان دابین دەکەن، ناتوانن ئاژەڵ بەخێو بکەن، ئێمە دەزانین چەندە زیان بە سروشت دەگەیەنێت، ئێمە درێژە بە تێکۆشانمان دەدەین، ئێمە سروشتی خۆمان ڕادەستی گەرمی زەوی ناکەین.

 

”با مرۆڤەکان بە ئازادی و ئاسوودەیی بە سروشتەکەیاندا بگەڕێن”

گوڵناز زەنگین کە لە گوندی شۆریکا جۆرین لە کانی ڕەشەوە بۆ هاودەنگی هاتۆتە گمگم، ڕایگەیاندووە، کە لە زێدی خۆیەوە دێتە گوندەکە، بە تایبەت بۆ چەند مانگێکی هاوین و زێدی خۆی زۆر خۆشدەوێت، وتی: نزیکەی دوو مانگە لێرەیە و بەردەوام بەدوای ئەم هاوپشتی و ڕۆحی تێکۆشانەدا کەوتووە، ئامانجی سەردانەکەی بەم قسانە ڕوون کردەوە: بە تایبەتی حەزم لە سروشتە، من سروشتم خۆشدەوێت، هەندێکجار لێرە دادەنیشم و زەوی ماچ دەکەم، ئەوەندە تەرخان کردووە بۆی، دوای ئەوەی لێرەدا باسی پڕۆژەی گەرمی زەوی بیستەم، گوتم پێویستە بێین و بەشداری بین، ئەمە دووەمجارە هاتوومەتە ئێرە، ئێمە دەمانەوێت دەست لە سروشتمان نەدەن، سروشتی خۆمان بۆ ئێمە جێبهێڵن، دەمەوێت مرۆڤەکان بتوانن بە ئازادی و ئاسوودەییە و ئاسوودەیی بتوانن لە پرۆژەی گەرمی زەوی بەدواداچوون بۆ سروشت ئەکەن.

 

”لە پێناو ئەم شاخانە دەست لە خاکەکەمان مەدەن”

هەروەها فیلیز بینگۆل زنگین کە خەڵکی گوندی بەدەنە، ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە هێرشەکانی سەر سروشت، داوای لە دەسەڵاتداران کرد و وتی: لە پێناو ئەم شاخانە تکایە دەست لە خاکەکەمان مەدەن و لە درێژەی قسەکانیدا وتی: من لە ئەوروپا، لە بەرلین دەژیمب، ویستم لێرە بم و پشتگیری خۆم نیشان بدەم، تکایە، با هەمووان بێن، شارێکی زۆر جوانە، ئێمە دەمانەوێت ئەم وێستگەی کارەبای گەرمی زەوی بوەستێنرێت، تکایە دەست لە گوندە جوانەکەمان مەدەن، دەست لە خاکەکەمان مەدەن، ئەمە تاکە داواکاری ئێمەیە، تاکە ئاواتی ئێمەیە.

 

”ئەگەر لێرە وێستگەیەکی خۆبەڕێوەبەری دروست بکرێت، هەموو ئاوەکانمان پیس دەبن”

هەروەها شۆهرەت دۆغان خەڵکی گوندی دۆدان لەگەڵ دروستکردنی وێستگەی "JES"ناکۆکە، وتی: ئێمە نامانەوێت هیچ شتێک لێرە دروست بکرێت، ئەمە وڵاتێکی جوانە، ئەوە وڵاتی ئێمەیە، ئەگەر وێستگەی"JES" لێرە دروست بکرێت، هەموو ئاوەکانمان پیس دەبن، هەر بۆیە ئێمە نامانەوێت.