ناوەندی هەواڵ 

گیانلەدەستدانی ژنە بەلوچێک بە ناوی "پەروین سەپاهی" کە لە هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر سەربازگەکان لە چابەهار گیانی لەدەستدابوو، لەلایەن تۆڕی بەڵگەکردنی مافەکانی مرۆڤی بەلوچستانەوە پشتڕاستکرایەوە. بەپێی ڕاپۆرتی تۆڕەکە، سەپاهی لە ئەنجامی تەقینەوەیەک و کاریگەریی تەقەمەنییە سەربازییەکان لە گەڕەکی "جانگلوک" گیانی لەدەستداوە. ئەم ڕووداوە جارێکی دیکە نیگەرانییەکانی لەسەر مەترسیی سەر ژیانی مەدەنییەکان بەهۆی نزیکیی سەربازگەکان لە ناوچەکانی نیشتەجێبوونەوە هێنایە ئاراوە.

تۆڕی بەڵگەکردنی مافەکانی مرۆڤی بەلوچستان لە ڕۆژی ٩ی تەممووزی ٢٠٢٦دا ڕایگەیاند، ناسنامەی ژنێکی بەلوچ کە لە هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئامانجە سەربازییەکان لە چابەهار لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا گیانی لەدەستدابوو، پشتڕاستکراوەتەوە. بەپێی ڕاپۆرتەکە، ناوی ئەو ژنە پەروین سەپاهییە و لە ئەنجامی هێرشەکان بۆ سەر گەڕەکی جانگلوک، کە ناوچەیەکی نیشتەجێبوونی چابەهارە، گیانی لەدەستداوە.

 

کۆگاکانی چەک و تەقەمەنیی پاسداران لە ناو گەڕەکەکەدا بڵاوبوونەوە

بەپێی سەرچاوەکانی تۆڕەکە، پەروین سەپاهی بەهۆی هێزی تەقینەوەکان و کەوتنی چەک و کەرەستەی سەربازی لە سەربازگەی سوپای پاسدارانەوە بۆ ناو گەڕەکەکە، گیانی لەدەستداوە. منداڵەکانیشی لە ڕووداوەکەدا بریندار بوون و بۆ چارەسەرکردن ڕەوانەی ناوەندەکانی نەخۆشخانە کراون.

سەرچاوە خۆجێییەکان جەخت دەکەنەوە کە دوای بەئامانجگرتنی ناوەندە سەربازییەکان، ئەو چەک و تەقەمەنییەی لەم ناوەندانەدا بوو، بەهۆی هێزی تەقینەوەکانەوە بەرەو ناوچەکانی نیشتەجێبوون بڵاوبووەتەوە و زیانێکی زۆری بە ماڵەکانی هاوڵاتیان گەیاندووە.

 

کاریگەریی هێرشەکە لەسەر گەڕەکی جانگلوک

بەپێی ڕاپۆرتێکی تۆڕی بەڵگەکردنی مافەکانی مرۆڤی بەلوچستان، گەڕەکی جانگلوک زۆر نزیکە لە باڵەخانەی سوپای پاسداران و چەند ناوەندێکی حکومییەوە. بەهۆی ئەم نزیکییەوە، کاتێک هێرشەکان بۆ سەر ئامانجە سەربازییەکان دەستیان پێکرد، شەپۆلی تەقینەوەکان، پارچەی هاوەن و چەک و تەقەمەنی بەر گەڕەکەکە کەوتن. سەرچاوەکانی تۆڕەکە ڕایانگەیاندووە کە لە ئەنجامی ڕووداوەکەدا لانی کەم ژنێکی بەلوچ گیانی لەدەستداوە، چەندین کەس بریندار بوون و زیان بە زۆرێک لە خانووەکان گەیشتووە.

ئەو وێنانەی لە شوێنی ڕووداوەکەوە بڵاوکراونەتەوە زیانی گەورە نیشان دەدەن. هەروەها لە وێنەکاندا، ئەو چەک و تەقەمەنی و پارچە کەرەستە سەربازییانە دەردەکەون کە دوای تەقینەوەکە لە باڵەخانەی سوپای پاسدارانەوە بەرەو گەڕەکەکە هەڵدراون و بەسەر خانووەکاندا کەوتوون.

مێژووی توندوتیژی

گەڕەکی جانگلوک وەک یەکێک لە ناوچە بێبەشەکانی چابەهار دەناسرێت و زۆربەی دانیشتووانەکەی لە پەناگەی کۆن یان ئەو خانووانەدا دەژین کە پێداویستییە سەرەتاییەکانیان تێدا نییە. داکۆکیکارانی مافەکانی مرۆڤ ئاماژە بەوە دەکەن کە ڕووداوانی لەم شێوەیە لە ناوچە هەژارنشینەکاندا، بێدەسەڵاتی و لاوازیی دانیشتووانی ناوچەکە زیاتر دەکات و زۆرێک لە خێزانەکان بێ دەرەتان دەهێڵێتەوە بۆ ئەوەی لە زیانەکانیان ڕزگاریان بێت.

گەڕەکی جانگلوک پێشتریش ڕووبەڕووی توندوتیژی ببووەوە دژی دانیشتووانەکەی. بەپێی تۆڕی بەڵگەکردنی مافەکانی مرۆڤی بەلوچستان، لە ٧ی ئایاری ٢٠٢١دا، هێزەکانی سوپای پاسداران چەند ماڵێکی هاوڵاتیانی بەلوچیان لەم گەڕەکەدا سووتاند. بەپێی سەرچاوەکانی مافی مرۆڤ، ئەم کارە بە ئامانجی دەرکردنی زۆرەملێی دانیشتووانەکەی ئەنجامدراوە و لە ئەنجامدا چەندین ماڵی خێزانە بەلوچەکان وێران کراون

 

بانگەوازی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ

گیانلەدەستدانی پەروین سەپاهی و برینداربوونی خێزانەکەی، هاوتایە لەگەڵ هۆشدارییەکانی پێشووی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ سەبارەت بە دەرئەنجامەکانی جێگیرکردنی سەربازگەکان لە نزیک ناوچەکانی نیشتەجێبوون. ئەم ڕێکخراوانە جەخت دەکەنەوە کە پاراستنی مەدەنییەکان و ڕێگریکردن لە کەوتنە مەترسییان لە هەر ململانێیەکی سەربازیدا، پرەنسیپێکی بنەڕەتیی یاسا مرۆییە نێودەوڵەتییەکانە.