لە بەرازیل بە هەزاران خوێندکار و دژبەرانی ڕاستڕەوی توندڕەو سەریان هەڵدا
لە ناوەندی ڕیۆ دێ ژانیەرۆی برازیل، بە هەزاران کەس دەرچوونە سەر شەقامەکان و بە دروشمی «دووبارە بولسۆنارۆ نا» و بۆ پاراستنی پەروەردەی گشتی، مافە کۆمەڵایەتییەکان و دیموکراسی هاواریان کرد.
ناوەندی هەواڵ
بە هەزاران خوێندکار و دژبەرانی ڕاستڕەوی توندڕەو، لە ناوەندی شاری ڕیۆ دێ ژانیەرۆ دەرچوونە سەر شەقامەکان. خۆپیشاندەران دژی ئەگەری گەڕانەوەی بزووتنەوە سیاسییەکەی بنەماڵەی بولسۆنارۆ بۆ دەسەڵات، دژی ڕاستڕەوی توندڕەو و بۆ پشتگیری لە دیموکراسی و مافە کۆمەڵایەتییەکان، هەڵوێستی خۆیان دەربڕی.
ئەم خۆپیشاندانانە دوای ئەوە دەستی پێکرد کە فلۆڤیۆ بولسۆنارۆ، سێناتۆرێکی ڕاستڕەو و کوڕی ژایر بولسۆنارۆ، لە خولی یەکەمی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی برازیل نزیکەی ٤٧ لە سەدی دەنگەکان بەدەستهێنا و سەرکەوت، لە هەمان کاتدا لوئیز ئیناسیو لولا دا سیلڤا نزیکەی ٤٥ لە سەدی دەنگەکانی بەدەستهێنا و لە پلەی دووەمدا جێگیر بوو. هەردوو بەربژێرەکە لە خولی دووەمی هەڵبژاردنەکە لە ٢٥ی ئۆکتۆبەر ڕووبەڕووی یەکتر دەبنەوە.
خۆپیشاندەران لە ناوەندی ڕیۆ دێ ژانیەرۆ ڕۆیشتن و بە دروشمەکانی وەک «جارێکی تر بولسۆنارۆ نا» و بۆ پاراستنی پەروەردەی گشتی، مافە کۆمەڵایەتییەکان و دیموکراسی هاواریان کرد. بەشێکی گرنگی بەشداربووان خوێندکار بوون و یەکێتیی نەتەوەیی خوێندکارانی برازیل ڕایگەیاند کە لە ڕۆژانی داهاتوودا لە شارەکانی دیکەش کۆبوونەوەی لەم جۆرە بەڕێوە دەبات.
خۆپیشاندەران دژی سیاسەتە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانی بولسۆنارۆ ئاگادارییان دا. لە ماوەی حکومڕانی ژایر بولسۆنارۆ لە ساڵانی ٢٠١٩ تا ٢٠٢٢، زانکۆ فیدراڵییەکان، بەرنامەکانی توێژینەوە و بەرنامە کۆمەڵایەتی و تەندروستییەکان ڕووبەڕووی کەمکردنەوەی بودجە بوونەوە و دژبەرانی ئەو ئێستا ئاگاداری دەدەن کە ئەگەر کوڕەکەی سەرکەوتوو بێت، سیاسەتە لەم شێوەیەکان دووبارە نەبنەوە. ڕاپۆرتەکانی خۆپیشاندانەکانی دوایی دەریدەخەن کە نیگەرانی لە کەمکردنەوەی پەروەردەی گشتی و خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان لە ناوەندی سەرەکیی خۆپیشاندانەکاندا بووە.
سەرۆکی پێشووی برازیل و سەرکردەی بزووتنەوە سیاسییەکەی بە ناوی بولسۆناریزم، ژایر بولسۆنارۆ، لە هەڵبژاردنی ٢٠٢٦دا بەربژێر نییە و دوای ئەوەی بە تاوانی هەوڵدان بۆ پووچەڵکردنەوەی ئەنجامەکانی هەڵبژاردنی ٢٠٢٢ مەحکوم کرا، سزای زیندان وەردەگرێت. بەڵام کاریگەری سیاسیی بنەماڵەکەی لە هەڵبژاردنی ئێستادا هەروا دیارە و فلۆڤیۆ بولسۆنارۆ ئێستا هەوڵ دەدات میراتی سیاسیی باوکی بگەڕێنێتەوە سەر دەسەڵات.
خۆپیشاندانەکانی ڕیۆ دێ ژانیەرۆ لە کاتێکدا بەڕێوە دەچن کە هەڵبژاردنی برازیل دەچێتە قۆناغێکی چارەنووسسازەوە و پێشبڕکێی نێوان لولا و فلۆڤیۆ بولسۆنارۆ جارێکی دیکە کۆمەڵگەکە لە نێوان دوو ئاراستەی سیاسیی دژ بە یەک دابەش دەکات. دژبەرانی ڕاستڕەو دەڵێن گەڕانەوەی بنەماڵەی بولسۆنارۆ بۆ سەر دەسەڵات دەتوانێت مەترسی بۆ سەر دیموکراسی، مافە کۆمەڵایەتییەکان، پەروەردەی گشتی و مافەکانی کەمینەکان دروست بکات.