ڕەجا حەمید رەشید 

 

عێراق-ژنانی چالاکوانانی عێراق بەهۆی بارودۆخی ئێستا و قەیران و شەڕ و نائارامی کۆمەڵایەتییەوە کاریگەری نەرێنییان لەسەرە. بۆئەوەی ژنان بتوانن بەسەر ئەو سەختییە ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسیانەدا زاڵ بن، پێویستە دەسەڵاتی خۆیان زیاتر بکەن، بەو پێیەی ڕۆڵی ژنان لە بونیادنانی سەقامگیری و ئاوەدانکردنەوەدا زۆر گرنگە.

 

بەهێزکردنی ژنان مەرجێکی پێشوەختەیە لە بەرەنگاربوونەوەی قەیرانەکاندا

ئیسرا سەلمان، چالاکوانی مافی مرۆڤ ئاماژەی بەوەکرد، ژنان ئەوانەن کە زۆرترین زیانی شەڕ و قەیرانە کۆمەڵایەتییەکانیان لەسەرەو وتی: بە بەراورد لەگەڵ کەرتەکانی دیکە، ژنان ئەوانەن کە زۆرترین زیانیان بەر قەیرانی ئابوری دەناڵێنێت، بارودۆخی سیاسی ئێستا و ئەو ململانێیانەی کە سەرهەڵدەدەن ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ژیانی ئابووری ژنان دروستدەکات، بارگرانی ژیانیان زیاد دەکات و فشارە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکان قووڵتر دەکاتەوە، بەتایبەتی لە پرۆسەکانی جەنگدا، بۆ ئەوەی ژنان بتوانن خۆیان بپارێزن و ڕووبەڕووی بارودۆخە نائاساییەکان ببنەوە، دەبێت خۆیان لە هەموو ڕوویەکەوە بەهێز بکەن، چونکە دەتوانن کارەکانیان ئەنجام بدەن، ئەمە پێویستیەکی گرنگە لەم بارودۆخە سەختانەدا.

 

"دەبێت پلانی پەروەردەیی هەبێت"

ئیسرا سێلمان ئاماژەی بەوەدا کە قسەی تائیفی ئەو سەختییە زیاتر دەکات کە ڕووبەڕووی ژنان دەبێتەوە، بەتایبەتی بۆ ئەو ژنانەی کە لە هەلومەرجی سەختدا دەژین و وتی: بۆ ئەوەی ژنان بتوانن ڕووبەڕووی ئەو سەختییانە ببنەوە، دەبێت بتوانن پەرە بە تواناکانی خۆیان بدەن، تەنیا بەم شێوەیە ژنان دەتوانن بەرامبەر قسەی تائیفی بوەستنەوە و خۆیان و خێزانەکانیان لەو مەترسیانەی کە هەن بپارێزن، بۆ ئەوەی بزانن چۆن خۆیان و خێزانەکانیان لە قەیرانەکان بپارێزن، پێویستە پەروەردەیی هەبێت پلانەکان ئەمە مەرجێکە بەهۆی ململانێی ناوچەیی و ناسەقامگیری سیاسی ناوخۆییەوە بە تایبەت لەو کۆمەڵگایانەی کە قسەی جیاکاری و تائیفی باو بووە، ژنان زیاتر کاریگەرییان لەسەرە.

 

ئیسرا سەلمان لە کۆتایی قسەکانیدا جەختی لەوە کردەوە کە پلانی تۆکمەی نیشتمانی و بەرنامەی ڕاهێنانی تایبەت پێویستە بۆ بەهێزکردنی ژنان و لە کۆتایی قسەکانیدا وتی: بۆ ئەوەی ژنان ڕووبەڕووی ئاوارەبوون، نەبوونی بژێوی ژیان، و ئاسایش ببنەوە، پێویستە لە هەموو ڕوویەکەوە پەرە بە تواناکانی خۆیان بدەن. پێویستە حکومەت و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی پێکەوە کار لەسەر ئەم پرسە گرنگە بکەن.

 

زانینی ژنان هێڵی یەکەمی پاراستنە

هەروەها چالاکوان جومان سامەڕایی جەختی لەوەکردەوە کە خەبات تەنها شەڕکردن و هەڵگرتنی چەک نییە، ئاماژەی بەوەدا کە ئەو زیانانەی ژنان بەدەستی دەهێنن زۆرە، و وتی: ژنان لە زۆر بواردا لەژێر فشاردان، هەروەها کۆت و بەندێکی کۆمەڵایەتی و کولتووری هەیە. بەتایبەتی قەیرانە تائیفی و ئابوورییەکان ململانێ کۆمەڵایەتییەکان قووڵتر دەکەنەوە. هەروەک چۆن لە ڕابردوودا ژنان پێشەنگەکانی کۆمەڵگە بوون، ئێستاش هاوبەشی سەرەکین لە بونیادنانی کۆمەڵگەدا هێز و خۆڕاگری خۆیان سەلماند سەرەڕای قەیرانە هەرگیز کۆتایی نەهاتووەکان و قسەی تائیفی.

 

"پێویستە ژنان خێزانەکانیان و دەوروبەریان پەروەردە و ڕۆشنگەری بکەن"

جومان سامەڕایی پەیامێکی پێشکەش بە ژنان کرد و داوای لێکردن خۆیان پەروەردە بکەن و سەربەخۆ بن، نەک بەشێک بن لە تایفەگەری و هەڵاواردن و لە کۆتایی قسەکانیدا وتی: ژنان وەک ڕۆژنامەنووس و دایک و مامۆستا ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە بونیادنانی کۆمەڵگە و گەیشتن بە نەوە نوێیەکان ئەوان پێویستە ڕۆڵێکی چالاک بگێڕن بۆ سەقامگیری لە بەرامبەر سەختییەکانی ئێستادا.