رەجا حەمید ڕەشید

 

عێراق-چالاکوانان و ڕۆژنامەنووسانی عێراق لە ژێر ڕۆشنایی ئەو گەمارۆ و کاردانەوەی ئەو هێرشانەی کە ڕووبەڕوویان بووەتەوە، هاوسۆزی خۆیان لەگەڵ ژنانی کورد دووپات کردووەتەوە.

 

پشتیوانی لە ژنانی کورد و گەیاندنی ئازار و بەرخۆدانیان بۆ ڕای گشتی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی بووەتە شتێکی بەرچاو، ئەمەش لە سایەی هاودەنگی سنووربەزاندنی ژنان کە پشتیوانی هەموو ژنان دەکەن لە دۆزی دادپەروەرانەی خۆیاندا، لە شاری حەسەکەوە، بریان ئەحمەد زەردەشت، ڕۆژنامەنووس و چالاکوانی عێراقی، کە پەیوەندی بە کۆمەڵێک خۆبەخشەوە کرد لە بوارە زانستی و کولتوورییە جیاوازەکاندا و سەردانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریای کرد، بە تایبەتی شاری حەسەکە، کە لەوێدا هاوسۆزی لەگەڵ بەرخۆدانەکەدا مایەوە، دووپاتی دەکاتەوە، ئەوەی ئەمڕۆ گەلی کوردستان ئەزموونی دەکات، تێکۆشانە بۆ بەدەستهێنانی مافەکانی خۆی لە بەرامبەر زلهێزە نێودەوڵەتییەکان کە دژی ئەوان وەستاونەتەوە.

 

ڕوونیشیکردەوە، کە خەڵکی مەدەنی لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا ڕووبەڕووی نادادپەروەری سیستماتیک و بەئامانجکردنی ڕاستەوخۆ دەبنەوە، هۆکاری سەرەکی بۆ ئەمەش جیاوازیی نێوان فەلسەفەی ژیانیان لەگەڵ فەلسەفەی زلهێزە باڵادەستەکان و سیستەمی سەرمایەداری جیهانییە، ئەم گەلە تەنها داوای مافی مانەوە و ژیانی بە شکۆمەندی دەکات.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، هەلومەرجی ئێستای گەمارۆدان و ململانێ و نادڵنیایی کاریگەری ناڕێژەیی لەسەر ژنان هەبووە، کە قورسایی شەڕەکان لە ئەستۆ دەگرن، لە کاتێکدا ئازارەکانیان بەهۆی کەشوهەوای سەخت و سەرمای زۆرەوە زیاتر دەبن، ئەمە جگە لە ئازارەکانی خێزانە سوورییەکان لەژێر ئەو گەمارۆیەی بەسەر هەرێمی ڕۆژئاوای کوردستاندا سەپێنراوە.

 

"خەباتێک بۆ مانەوە لە نێوان ژیان و مردن"

بریان ئەحمەد زەردەشت داوای لە ژنانی ناوچەکە کرد کە هاودەنگی لەگەڵ گەلی کورد بە گشتی و لەگەڵ ژنانی کورد بەتایبەتی بوەستن، جەختی لەوە کردەوە کە ژنانی کورد ڕۆڵێکی سەرەکییان هەبووە لە داکۆکی لە شکۆمەندی ژنان و گەلانی ناوچەکە، کاتی ئەوە هاتووە کە ئەو قەرزە لە ڕێگەی پشتیوانی و هاوکاریی هەموو پێکهاتەکانەوە بگەڕێندرێتەوە.

 

ڕوونیشیکردەوە، ناوچە کوردنشینەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا لە ژێر گەمارۆیەکی خنکێنەردا دەژین، شاری کۆبانێ لە ئێستادا بەدەست پچڕانی ئاو و ئینتەرنێتەوە دەناڵێنێت، ئەمە جگە لە پچڕانی هێڵەکانی پەیوەندی سووریا بۆ ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری.

 

جەختی لە پێویستی گەیاندنی دەنگی گەلی کورد بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کردەوە و وتی: ئەوەی دەگوزەرێت شەڕێکی ناڕەوایە کە لە لایەن چەند هێزێکەوە دژی یەک گروپێک کە تەنها بەدوای مانەوەدا دەگەڕێن ئەنجام دەدرێت، ئەو ململانێیەی بە خەباتێکی بوون، شەڕێک بۆ ژیان و مردن پێناسە کرد و لەسەر پێویستی تێگەیشتنی جیهان لە ڕاستی ئەو ئازارانەی کە لەم ناوچانەدا بەرگەی دەگیرا.

 

جەختی لەوە کردەوە، کە پشتیوانی و هاودەنگی لەلایەن گەلان و کۆمەڵگەکانی دیکەوە ئێستا زۆر گرنگە، تەنانەت ئەگەر لە ڕێگەی هەڵمەتی ئۆنلاین، هاشتاگ، بڵاوکراوە یان تەنها قسەکردنی ڕاستییەکانەوە دەرببڕدرێت، هەروەها زۆر گرنگە ئەم هێزانە کە هۆکاری سەرەکی ئەو ئازارانەی ئەمڕۆ گەلەکەمان بەرگەی دەگرێت، لەوە تێبگەن کە خەڵکی ئەم خاکە ، ژن و گەنج و منداڵەکان و بەتەمەنەکان، بە چەقبەستوویی دەستیان بە خاکەکەیانەوە گرتووە.

 

بریان ئەحمەد زەردەشت لە کۆتاییدا ڕایگەیاند، کە چارەسەرکردنی ئەم قەیرانانە بووەتە پێویستییەکی بەپەلە و دەبێت لە ڕێگەی دیالۆگی سیاسی و دیپلۆماسییەوە چارەسەر بکرێت، نەک ڕێگە بدرێت توندوتیژییەکان بەردەوام بن و هەمووان ناچار بکەن چەک هەڵبگرن.

 

”ژن هەوێنی دادپەروەری و ئاشتییە’’

مریەم فەرتووسی، چالاکوانی مافی ژنان و سەرۆکی ڕێکخراوی ئەلیس بۆ ژنان و خێزان دووپاتی کردەوە کە ژنان لە شەڕ و ململانێکاندا لە ڕێگەی توندوتیژی و ئاوارەیی و هەژاری و ناسایشیەوەە قورسترین باج دەدەن، ژنان نەک تەنها ماڵەکانیان لەدەست دەدەن بەڵکو ڕووبەڕووی ڕاستیەکی سەخت دەبنەوە کە بەرپرسیارێتیەکان چەند هێندە دەبن.

 

ڕوونیشیکردەوە، ژنانی کورد لە سووریا تووشی کاریگەرییەکانی شەڕ دەبن، سەرەڕای ڕۆڵی دیاریان لە پاراستنی خێزان و کۆمەڵگە، پاراستنی ناسنامە و شکۆمەندی و بەرخۆدانیان.

 

جەختی لە گرنگی هاودەنگی ژنان لە سەرانسەری سنوورەکاندا کردەوە، هەروەها ژنان پشتیوانی یەکتر دەکەن و مافەکانی ژنان دەکەنە بەشێکی سەرەکی لە هەر چارەسەرێکی سیاسی یان مرۆیی، هەنگاوێکی سەرەکییە بەرەو گەیشتن بە دادپەروەری و ئاشتی.

 

مریەم فەرتووسی داوای لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کرد کە بەرپرسیارێتی خۆی لە پاراستنی ژنان و لێپرسینەوە لە ئەنجامدەرانی پێشێلکارییەکان و دەستەبەرکردنی بەشداری ژنان لە پرۆسەکانی ئاشتیدا بپارێزێت و لە ئاماژەیەکی ئاماژەی تێپەڕێت.

هاوسۆزی تەواوەتی خۆی لەگەڵ ژنانی ناوچە جێناکۆکەکان دووپاتکردەوە، خەبات یەکەو بەدیهێنانی دادپەروەری و ئاشتی بەبێ بەشداری ژنان ئەستەمە.