زارۆكێن خوە فێری زمانێ دایكێ بكەن

تازیە عەلی- نووسەر

زمان وەك هەلگرێ كولتووری و خێزانا هزركرنێ، تاكی ب كومەلگەهیڤە گرێددەت، لێ دەما گرنگی ب زمانێ نەهێتەدان، دێ پەیڤێن زمانێن بیانی جهێ خوە دناڤ زمانی داگرن و دگەل رۆژێ، پەیڤێن خۆرستی دێ دناڤ یێن دی دا بەرزە بن، ئەگەر بهێنە بكارئینان و د نڤیسینەكێدا بهێنە دیتن ژی، نیڤەكا خەلكی زێدەتر رامانا وان نزانن.


زمان نە بتنێ ئاخفتنە و دانوستاندنە دگەل ئێك، كو خەلك باشتر و ب ئاسانتر د ئێك بگەهن، بەلكو ناسنامەیە، پاراستنا كەلتوری، دابونەریتان و مێژوویێ یە و ئەو كەسێن دبێژن، گەلەك نەتەوەیێن هەین زمانێن دی تێكەلی زمانێن خوە كرینە و فەرهەنگا خوە پێ زەنگین كرینە و نموونا زمانێ فارسیێ و زمانێ توركیێ دئینن، كو فەرهەنگا وان تژییە ژ پەیڤێن بیانی، لێ ئەڤە ئەگەر بۆ وان یا دروست بیت، دڤێت كورد دژی ڤێ چەندێ راوەستن، ژبەركو زمانێ كوردی زمانەكێ دەولەمەندە و ب هزاران پەیڤ یێن هەین و ژ زمانێن زیندی دهێتە هژمارتنێ و دڤێت ب چ بەهانەیەكێ دەستان ژ دەستهەلاتا دەربرینێ ژ ئاخفتنێن خوە یێن رەسەن بەرنەدەین.


ددەمەكیدا بەردەوام رشتنا ڤان پەیڤێن بیانی بۆ ناڤ ئاخفتنێن مە، هەم رەوانبێژیا دەربرینێ لدەف مە تێكددەت و هەم رامانا لێكتێگەهشتنێ ژی ب زەحمەت دئێخیت، ژبلی ڤێ چەندێ ژی، دبیتە ئەگەرەك ئەم زمانێ خوە یێ رەسەن ژ دەست بدەین.
ئەز بێژم بلا مروڤ گەلەک زمانان بزانیت و ئەڤە تشتەکێ گەلەک باشە، چونکی هەر زمانەکێ مرۆڤ بزانیت، تێگەهشتنا مرۆڤی بۆ دەوروبەرێن مە و جیهانا ژ دەرڤە دێ زێدەتر بیت، بەلێ نابیت دەما مرۆڤ زمانەكی بزانیت هندەك پەیڤان ژێ بكێشیتە ناڤ زمانێ كوردی، چ خوە دیار بكەت كو ئەو ب هندەك زمانێن دی یێ شارەزایە و ئەڤە شاشیەكا مەزنە و گەلەك خەلكێ مە ب چ ڤە ناوەرگرن و ئەز تایبەت بەحسا دەیبابان دكەم، دەما ئەو بۆ ئاخفتنێ پەیڤێن بیانێ دكێشنە ناڤ ئاخفتنا خوە ل دەف زارۆكێن خوە.


دەما دئاخڤین دڤێت خوە ژ پەیڤێن بیانی دویر بێخین، تا نوكە ژی گەلەك كەس دەما دگەل ئێك د ئاخڤن، هندەك پەیڤێن عەرەبی دگەل گوتنێن وانن و دێ بێژین ئەو سەردەمەك بوو و بەری سەرهلدانێ تەعریبكرن هەبوو، لێ نوكە ئەو چەندە نەمایە و پەیڤێن كوردی یێن دەركەفتین و یا ژڤێ خرابتر، ب تێگەهشتنا هندەكان دەما پەیڤێن بیانی دناڤ زمانێ وییێ ئاخفتنێدا هەبن یانكو رەوشەنبیریا وی زێدەترە، د نوكەدا دێ نیڤەكا زارۆكان بینین، نیڤەک ئاخفتنا وان (ئینگلیزی یان عەرەبی)یە و هەر نزانن ب دروستی ب کوردی ب ئاخڤن، چونکی ئەو ل وان قوتابخانەیا دخوینن یێن بیانی، چ ئنگلیزی بن یان زمانەك دی و نوکە ئەڤ قوتابخانە رۆژ بۆ رۆژێ د زێدەبوونێ دانە و ئەڤە ژی دبیتە ئەگەر كو زارۆک ژ زمانێ کوردی کو زمانێ دایکێ یە دوویر بکەڤیت و بێی ئەڤ دایكوبابە هەست بڤێ مەترسیێ بكەن، كو ئەو بخوە یێ زمانێ خوە یێ رەسەن كێم دكەن و دبنە ئەگەر كو زارۆكێن وان ژی ژ زمانێ خوە دویربكەڤن.