ڕەجا حەمید ڕەشید

 

بەغدا- گەشتی فێربوونی مۆسیقا تەنها بە بەدەستهێنانی تواناکانی ژەنین سنووردار نییە، بەڵکو درێژدەبێتەوە بۆ دروستکردنی متمانە بەخۆبوون و دابینکردنی ژینگەیەک کە هاندەری ئەزموونکردن و کۆڵنەدان بێت، ئەزموونی فێرخوازان لەگەڵ پیانۆ شەیما سمیسم، ڕاهێنەری پیانۆ تیشک دەخاتە سەر لایەنێکی ئەم گەشتە.

 

چی وایکردووە ژمارەی فێرخوازان لە وانەکانی پیانۆدا ئەوەندە سنووردار بێت؟ ئەم پرسیارە ڕەنگدانەوەی ئەو ئاڵەنگاریە کۆمەڵایەتییە کە ڕووبەڕووی ژنان دەبێتەوە لە عێراقدا، دەرفەتی فێربوونی مۆسیقا و بەشداریکردنیان لە بواری هونەردا بەرتەسک دەکاتەوە.

 

لە هەوڵێکدا بۆ فراوانکردنی دەرفەتەکانی فێربوونی مۆسیقا، شەیما سمیسم، ڕاهێنەری پیانۆ لە پەیمانگای مۆسیقای مەجید، کاردەکات بۆ ڕاهێنانی ژنان و پەرەپێدانی توانا مۆسیقییەکانیان، سوود لە ئەزموونی تایبەتی خۆی وەردەگرێت لە دواکەوتنی بەدیهێنانی خەونەکەی کە فێری پیانۆژەنیین بوو.

 

لە خەونی پیانۆوە بۆ پیشەی وانەوتنەوە

شەیما سمیسم لە تەمەنی ٢٠ ساڵییەوە دەستی بە فێربوونی پیانۆ ژەنین کردووە، لە ژێر دەستی پیانۆژەنی کۆچکردووی عێراقی سەعد حیکمەت خوێندوویەتی، کە تێبینی دەکات لەلایەن ڕادیۆ و تەلەفزیۆنی عێراقییەوە وەک پیانۆژەنێکی پیشەگەر دامەزرابوو، دواتر لەگەڵ مایسترۆ سالم عەبدول کەریم کە ئەوکات بەڕێوەبەری پەیمانگای دیراساتی مۆسیقا بووە، درێژە بە خوێندنی مۆسیقا دەدات.

 

لە ساڵی ١٩٨٨ وەک ڕاهێنەری مۆسیقا لەگەڵیدا کاردەکات و لە هەمانکاتدا لەگەڵیدا دەخوێند، ئەزموونێک کە بە چالاک پێناسەی دەکات، چونکە ڕۆڵی مامۆستا و خوێندکاری تێکەڵ کردووە.

 

بڕگەیەکی دیکەی گرنگ لە ژیانی هونەریدا لە ڕێگەی هاوکاریکردنی لەگەڵ کیفاح مەجید بوو، کە کارێکی وەک ڕاهێنەری پیانۆ لە پەیمانگای مۆسیقای مەجید پێشکەشی کرد، شەیما سمیسم پێی وایە خوێندن لە ژێر دەستی ڕاهێنەرێکی ژندا ڕەنگە زیاتر قبوڵکراو بێت بۆ هەندێک منداڵی کچ لە کۆمەڵگری عێراقدا، ئەمەش یارمەتیان دەدات بەسەر چەواشەکاری کۆمەڵایەتیدا زاڵبن و بەشداری فێربوون بکەن.

 

شەیما سمیسم ماوەی حەوت ساڵە لەو پەیمانگایەدا کاردەکات، وتی: نزیکەی ١٥ ساڵە وانەی پیانۆ دەڵێتەوە، جگە لە پیانۆ، پەیمانگاکە وانەکانی تری ئامێرە مۆسیقییەکان پێشکەش دەکات، لەوانە کەمانچە، عود، گیتار.

 

شێوازی وانەوتنەوەکەی تیۆری و پراکتیک تێکەڵ دەکات، فێرخوازەکان فێری خوێندنەوەی نووسینی مۆسیقا و تەکنیکەکانی پەنجەگرتنی دروست دەبن، هەروەها ئەو پارچانەی کە هەڵیاندەبژێرن بە ڕاوێژ لەگەڵ ئەودا مەشق دەکەن، لەگەڵ کۆمەڵێک تەمەنی بەرفراوان کاردەکات، لە منداڵانی پێش قوتابخانەوە تا کەسانی تەمەن پەنجا و شەستەکان.

 

مۆسیقا: لە نێوان خولیا و پیشە

شەیما سمیسم ئاماژەی بەوەشکرد، کە پلاتفۆرمەکانی تەکنەلۆژیا و تۆڕی کۆمەڵایەتی دەرفەتی زیاتریان بۆ دۆزینەوە و فێربوونی مۆسیقا ڕەخساندووە، هەروەها بەشدارییان کردووە لە تیشک خستنە سەر ئەزموونی ژنان لە ژەنین و وانەوتنەوەدا، ئەو جومانا بەیاتی، سانتور دەژەنێت و ژنە عەرەبەکانی دیکە کە وانەکانی گۆرانی و ئامێر پێشکەش دەکەن وەک نموونەی گەشەسەندنی ئامادەبوونی ژنان لە ڕێگەی دیجیتاڵ میدیاوە دەهێنێتەوە.

 

لە بەرامبەردا شەیما سمیسم باس لەو ئاڵەنگاریانە دەکات کە لە کارەکانیدا ڕووبەڕووی دەبێتەوە، بە پلەی یەکەم هاوسەنگی بەرپرسیارێتییە خێزانییەکانی لەگەڵ بەدواداچوونی زانستدا دەکات، وتی: ئاشتکردنەوەی ئەم پابەندبوونانە ئاسان نییە، بە تایبەت کە ئەو حەز دەکات ئاسۆی خۆی لە چەندین بواردا فراوانتر بکات، لەوانە فەلسەفە، دەروونناسی، کۆمەڵناسی و ئابووری، جگە لە مۆسیقا.

 

هەروەها بۆ ماوەی دوو ساڵ بەشداری دەستپێشخەریی پەرتوکخانەی منداڵانی کردووە کە لەلایەن دامەزراوەی ئۆلۆف پاڵمێی سویدیەوە سپۆنسەر دەکرێت، لە سێ ساڵی ڕابردووشدا وانەی لە قوتابخانەکانی عێراقدا وتوەتەوە، لەنێو خەونەکانیدا گۆرانی بۆ منداڵان ئامادە بکات، چ لە سیستەمی قوتابخانە و چ لە دەرەوەی قوتابخانە، کە بەهاکانی وەک هاوڕێیەتی، خۆشەویستی سروشت، خۆشگوزەرانی ئاژەڵان و لێبوردەیی بگەیەنێت.

 

پێیوایە گۆرانییەکانی منداڵان ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پەرەپێدانی کەسایەتییەکانیان، هیوای خۆی دەربڕی کە ئەم لایەنە لە عێراق زیاتر گرنگی پێبدرێت، بەمەش دەرفەتی فراوانتر بۆ منداڵان دەڕەخسێنێت بۆ دۆزینەوە و سەرقاڵبوون لەگەڵ مۆسیقادا لە تەمەنی منداڵییەوە.

 

فێرخوازان... ئەزموونێک کە لە ژەنینی ئامێرەکان تێدەپەڕێت

ئەزموونی ژنە ڕاهێنراوەکان ئەوە دەردەخەن کە چۆن فێربوونی مۆسیقا دەتوانێت ببێتە کەشی بەدەستهێنانی لێهاتوویی و بەرزکردنەوەی متمانە بەخۆبوون، لە نێو ئەو ئەزموونانەدا ئەزموونی مای سەلام، خوێندکاری قوتابخانەی بەهرەمەندەکانە، کە پەیوەندییەکەی لەگەڵ شەیما سمیسم، ڕاهێنەرەکەی بە یەکێک لە پەیوەندییەکانی گەرم پێناسە دەکات، وتی: دووبارەکردنەوەی مەشق ڕێگەی پێدەدات بە خێرایی خۆی فێربێت.

 

ئەزموونەکەی ڕەنگدانەوەی سروشتی پەیوەندی ڕاهێنەرو خوێندکارە، کە وانەکان لە بەدەستهێنانی کارامەیی تەکنیکی تێدەپەڕن بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی پاڵپشت کە هاندەری بەردەوامی فێربوون و گەشەکردن بێت.

 

لای شەیما سمیسم، فێربوونی ژەنینی ئامێرێک تەنها پەیوەندی بە ڕاهێنانی پەنجەی میکانیکیەوە نییە، بەڵکو ئەزموونێکە کە دەتوانێت کاریگەری لەسەر کەسایەتی فێرخواز و نزیکبوونەوەی ژیانی هەبێت، وتی: فێربوونی ژەنینی هەر ئامێرێک، بە بڕوای من، بەشدارە لە داڕشتنەوەی بیرکردنەوە و کەسایەتی مرۆڤ، و پەروەردەکردنی هاوسەنگی و هەستیاری سۆزداری و مرۆڤایەتی.