ڕۆشێل جونیور

 

سوەیدا – ڕابیعە بنت مەزید حەجەلی، تەمەنی ٨٠ ساڵ کۆمەڵێک پەرتوک و ڕۆژنامە و بەڵگەنامە و کەلوپەلەکانی لە باوک و باپیرەوە لی بۆی ماوەتەوە و لە ناویاندا تۆمارێکی یادەوەری بنەماڵەکەی و بەشێک لە مێژووی شاری سوەیدای سووریا تێدایە، ترسی ئەوەی هەیە کە ئەم میراسە لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا لەدەست بچێت ئەگەر کەسێک نەدۆزرێتەوە کە بیپارێزێت و بیگوازێتەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو.

 

ڕابیعە حەجەلی پێش خانەنشین بوونی نزیکەی ٣٠ ساڵ لە پیشەی مامۆستایی بەسەر بردووە، بەڵام هەرگیز دەستبەرداری ڕۆڵێکی دیکەی نەبووە کە بە درێژکردنەوەی بەرپرسیارێتی خۆی بۆ نەوەکانی داهاتوو دەزانێت: پاراستنی ئەو بەڵگەنامە و یادەوەریانەی کە باوباپیرانی بەجێیان هێشتووە، وتی: باوکی گەورەترین ڕۆڵی هەبووە لە پەیوەندییەکەی بەم میراسەوە، چونکە هەر لە منداڵییەوە هانیداوە گوێ لە چیرۆکەکان بگرێت و داوای لێدەکرد لە تەنیشتی دابنیشێت، بیری دێتەوە کە پێی وتووە "بیرەوەریەکانم بۆم بهێڵەرەوە"، دەستەواژەیەک کە لە یادەوەرییەکەیدا زیندوو ماوەتەوە و پاڵنەرێک بووە بۆ ئەوەی ئەو بۆی بەجێی هێشتووە بیپارێزێت.

 

پەرتوک و ڕۆژنامەکان کە بە نەوەکاندا دەگوازرێنەوە

ئەو کۆمەڵەیەی کە ڕابیعە حەجەلی دەیپارێزێت بریتییە لە پەرتوک و ڕۆژنامە و بەڵگەنامەکان کە ڕووداو و کەسایەتییەکانی مێژووی سوەیدا دەگرێتەوە، لەوانەش کەرەستەی پەیوەندیدار بە باوکی و ئەزموونەکانی لە سەردەمی مەندەتی فەرەنسیدا، هەروەها کەلوپەلی کەسی وەک شمشێر و گۆچان، کە بە وتەی خۆی وریایە ڕێگە نەدات کەس بەکاری بهێنێت و دەستکارییان بکات.

 

لە نێو ئەو پەرتوکانەی ئاماژەی پێدەکات "خوێن و دەربەدەربوون"ە، کە مێژووی ژیانی باوکی دەگێڕێتەوە، ئەمە جگە لە ڕۆژنامە کۆنەکان کە بە وتەی خۆی هەواڵ و نامەنووسی تێدایە سەبارەت بە بەشداری دانیشتوانی ناوچەکە لە ڕووبەڕووبوونەوە و ڕووداوە سەربازییەکانی لەو ماوەیەدایە.

 

ڕابیعە حەجەلی ئەم ماددانە وەک زیاتر لە تەنها میراسی خێزان مامەڵەی لەگەڵ دەکات، بۆ ئەو بەڵگەنامەگەلێکن کە مرۆڤ دەتوانێت بەشێک لە مێژووی ناوچەکە بخوێنێتەوە، بەتایبەتی کە هەندێکیان ناوی کەسەکان و ڕووداو و نامەنووسی ڕۆژنامەوانییان تێدایە کە بە نەوەکاندا دەگوازرێنەوە.

 

بەڵگەنامەکان لە بەرامبەر تۆمەتەکانی خیانەت

ڕابیعە حەجەلی وابەستەیی خۆی بەم بەڵگەنامانە دەبەستێتەوە بەو شتەی کە بە هەوڵدان بۆ "تۆمەتبارکردنی دروزەکان بە خیانەت" پێناسەی دەکات، بەتایبەتی دوای ڕووداوەکانی تەمووزی ٢٠٢٥ لە سوەیدا، ئەو ژنەیم کورتکردنەوەی مێژووی دانیشتوانی ناوچەکە بۆ تۆمەتی گشتی ڕەتدەکاتەوە.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، کە ئەم ماددانە ئەو هەڵوێست و ڕووبەڕووبوونەوانە بەڵگەدار دەکەن کە دانیشتوانی ناوچەکە بەشدارییان تێدا کردووە و بە بەڵگەی بەرگریکردنیان لە خاکەکە دەزانێت، وتی: پاراستنی ئەم بەڵگەنامانە و خستنەڕوویان بۆ توێژەران و نەوە نوێیەکان ڕێگە بە تێگەیشتنێکی قووڵتر لەم ڕووداوانە دەدات، نەک تەنها پشت بە گێڕانەوەی باو ببەسترێت، لەنێو ئەو شتانەی کە ڕابیعە حەجەلی پاراستوویەتی بەڵگەنامەکان هەن کە وردەکاری ئەو ڕووداوانە دەخەنە ڕوو کە لە دیمەشق لە سەردەمی داگیرکاری فەرەنسادا ڕوویانداوە، بە پشتبەستن بەم بەڵگەنامانە، باس لەوە دەکات کە کۆمەڵێک پیاوی خەڵکی سوەیدا بەشدارییان لە بەرگریکردن لە دانیشتوانی دیمەشق کردووە لە کاتی پێکدادان لەگەڵ کۆمەڵێک کەسی چەرکەسیدا، هەروەها باوکی لەنێو ئەو کەسانەدا بووە کە بەشدارییان لەو بۆنانەدا کردووە.

 

ژن لە گێڕانەوەی یادەوەریدا

ڕابیعە حەجەلی پاراستنی مێژووی پیاو لە پاراستنی چیرۆکی ژنان جیا ناکاتەوە، وتی: ژنان بەشێک بوون لەو ڕووداوانەی کە ناوچەکە شاهیدی بووە، هەروەها ڕۆڵیان هەبووە لە گواستنەوەی یادەوەری لە دایک و داپیرەوە بۆ کوڕ و نەوە.

 

سەبارەت بە ڕووداوەکان و کۆمەڵکوژییەکانی مانگی تەمووزی ٢٠٢٥ لە سوەیدا، گێڕانەوەی ئەو ژنانەی کە بەشداربوون لە بەرگریکردن لە خاکەکەیان بیر دێنێتەوە و وتی: لەو ڕووداوانەدا ژنێک چەکی هەڵگرت و توانی شەش کەس لە هێرشبەرەکان بکوژێت، ژنێکی دیکەش ئۆتۆمبێلێکی لێخوڕیوە و بەشداری لە بەرگریکردن لە ناوچەکەدا کردووە.

 

جەختی لەوە کردەوە، کە ئەم چیرۆکانە دەبێ لە یادەوەری بەکۆمەڵدا ئامادە بمێننەوە، چونکە ژنان لە دەرەوەی ڕووداوەکان نەبوون، بەڵکو بەشێک بوون لێیان و هاوبەش بوون لە پاراستنی خێزانەکانیان و خاکەکەیان. هەروەها چەندین گێڕانەوەیان بۆ نەوەکانی داهاتوو گواستەوە.

 

لە یادەوەری خێزانییەوە بۆ یادەوەری شوێن

هەروەها ڕابیعە حەجەلی باس لە گێڕانەوەی باپیری و بنەماڵەکە دەکات سەبارەت بە بەشداریکردنی لە شەڕەکانی سەردەمی عوسمانیدا، بە پشتبەستن بە یادەوەری خێزانەکەی، باس لەوە دەکات کە لە یەکێک لەو شەڕانەدا، سەرکردایەتی ٣٨ سوارەکانی کردووە و بە ٦٨ دیلەوە گەڕاوەتەوە.

 

ڕوونیکردەوە، مێژووی زارەکی و بەڵگەنامە نووسراوەکان تەواوکەری یەکترن، هەر بۆیە حەز دەکات پەرتوک و ڕۆژنامە و کاغەزەکان شانبەشانی کەلوپەلی کەسی بپارێزێت کە بە بەهای دەزانێت و پەیوەستن بە خاوەنەکانیان و ئەو سەردەمەی کە تێیدا ژیاون، وتی: ڕەنگە نەوە نوێیەکان لە مێژووی باوک و باپیریان داببڕن و لەدەستدانی بەڵگەنامەکان بە واتای لەدەستدانی بەشێک لە وردەکارییەکان دێت کە دواتر ناتوانرێت وەربگیرێتەوە.

 

ترسی ئەوەی هەیە کە ئەم کەرەستانە دوای کۆچی دوایی کەسێک نەبێت بۆ پاراستنیان، بۆیە پێی وایە دامەزراندنی مۆزەخانە یان ناوەندێکی تایبەتمەند دەتوانێت شوێنێکی هەمیشەیی بۆ پاراستن و بەڵگەنامەکردنی بەڵگەنامە و ڕۆژنامە و کەلوپەلی کۆن بۆ خۆی و خێزانەکانی دیکە دابین بکات.

 

ڕابیعە حەجەلی نەوەکەی بەبیر دێنێتەوە کە تامەزرۆیی خۆی بۆ پاراستنی یادەوەرییەکانی باپیرەی نیشانداوە، خێرا هانی دا بەردەوام بێت لە پاراستنی ئەم میراسە و گواستنەوەی بۆ نەوەی داهاتوو، لە سۆزەکەیدا تیشکێکی هیوای بینی کە بەردەوامیی ئەم یادەوەرییە زیندووە مسۆگەر بکات و لە کاڵبوونەوە بیپارێزێت.

 

بە بۆچوونی ئەو، مۆزەخانەکە لە تەنها کۆگایەک بۆ شتە کۆنەکان تێدەپەڕێت، کەشێکی زیندووە کە یادەوەری شوێنەکە دەگرێتەوە، ڕابردوو بە ئێستاوە دەبەستێتەوە و دەرفەت دەدات بە نەوە نوێیەکان بۆ ئەوەی بزانن کە باوباپیرانیان چییان بەجێهێشتووە.