Navenda Nûçeyan – Di demeke ku bi milyonan xwendekar li seranserê Îranê bi ezmûnên dawîn û testên girîng ên perwerdehiyê re rû bi rû ne, îro, komek xwendekaran li bajarên cuda xwepêşandanên nerazîbûnê li dar xistin û xwestin ku ezmûn heta piştî 40 rojên din bên paşxistin.

Li parêzgeha Farsê, xwendekar li ber Rêveberiya Perwerdehiyê ya Şîrazê kom bûn. Xwendekarên li Ehwaz û Meşhedê jî ji bo ku gazindên xwe yên derbarê şert û mercên perwerde û kariyerê de bînin ziman, xwepêşandan li dar xistin.

Hêzên ewlehiyê xwandekaran di avahiyek de digrin

Dîmenên ku ji xwepêşandanên Meşhedê hatine weşandin, nîşan didin ku hêzên ewlehiyê xwendekaran dibin hundirê avahiyek de kilît dikin. Her wiha tê ragihandin ku tedbîrên ewlehiyê yên giran li ber saziyên perwerdehiyê hatine girtin da ku pêşî li kombûnên xwendekaran bigrin.

Li gorî xwepêşanderan, aloziyên siyasî û ewlehiyê yên vê dawiyê li welêt, astengiyên pêvajoya perwerdehiyê, guhertinên dubare yên bernameyên ezmûnan û zexta psîkolojîk a zêde rê li ber gelek xwendekaran vekiriye ku bi awayek dadperwerane ji bo ezmûnan amade bin.

Şert û mercên dadperwer ji bo nirxandina zanistî

Xwendekarên beşdarî xwepêşandanê dibin tekez dikin ku daxwaza wan ne betalkirina ezmûnan e, şert û mercên dadperwer ji bo nirxandina zanistî ye jî. Li gorî wan, di hefteyên dawî de gelek xwendekar di pêvajoya perwerdehiyê de rastî astengiyan, kêmkirina demjimêrên xwendinê yên berhemdar, pirsgirêkên gihîştina çavkaniyên perwerdehiyê û fikarên ji ber şert û mercên krîzê hatine. Vê yekê bandorek neyînî li ser amadekariya wan ji bo ezmûnên dawîn kiriye.

Hin xwendekar bawer dikin ku lidarxistina ezmûnan di bin şert û mercên heyî de, heke bandorên krîzên dawî neyên berçavgirtin, dikare bibe sedema binpêkirina mafê perwerdehiyê û newekheviya derfetan.

Newekheviya di perwerdê de

Yek ji mijarên herî girîng ên ku di xwepêşandanan de hate destnîşankirin, mijara dadperweriyê di perwerdeyê de bû. Xwepêşanderan diyar kirin ku hemû xwendekar di şert û mercên wekhev de ji bo ezmûnan amade nabin. Wan îdia kir ku cûdahiyên di derfetên perwerdehiyê, kalîteya perwerdehiyê, gihîştina înternetê û çavkaniyên zêde de hin xwendekaran li gorî yên din dike rewşek dezavantajê.

Ezmûnên heyî bandorê li ser pêşeroja milyonan xwandekaran dike

Girîngiya van xwepêşandanan bi vê rastiyê bêtir tê zêdekirin ku di bin polîtîkayên perwerdehiyê yên heyî de, paşxaneya akademîk û notên ezmûna dawîn di qebûlkirina zanîngehê û pêşeroja perwerdehiya xwendekaran de roleke diyarker dilîzin.

Li gorî xwepêşanderan, kêmkirina notan ji ber şert û mercên perwerdehiyê yên awarte dikare bandorê li ser rêyên perwerdehiyê yên xwendekaran û heta kariyerên wan di demek dirêj de bike.

Hin malbat tekez dikin ku xwendekar îro ji bo derfetên ku dê çarenûsa wan a akademîk û pîşeyî ya pêşerojê diyar bikin pêşbaziyê dikin û ji ber vê yekê biryarên li ser dem û formata ezmûnan hesasiyetek mezin hewce dikin.

Wekî din, xwendekar bawer dikin ku di hawîrdorek ku pêvajoya perwerdehiyê tê qutkirin de, ezmûnên krîtîk ên ku bêyî berçavgirtina van cûdahiyan têne kirin dikarin valahiya di perwerdehiyê de kûrtir bikin.

Li gorî rexnegiran, dadperweriya di perwerdehiyê de tenê bi pêkanîna ezmûnek hevpar nayê bidestxistin; divê hemû xwendekar di warê fêrbûn û amadekariyê de xwedî derfetên wekhev bin.

Zextên derûnî

Pirsgirêkek din a girîng ku di xwepêşandanan de hatiye raberkirin tenduristiya derûnî ya xwendekaran e.

Xwepêşander dibêjin ku fikarên lii ser şert û mercên siyasî û ewlehiyê yên di mehên dawî de, pirsgirêkên aborî yên ku malbat pê re rû bi rû dimînin, nezelaliyên di pêvajoya perwerdehiyê de, û fikarên li ser pêşerojê zextek girîng li ser xwendekaran kiriye.

Hin malbat hişyarî dikin ku heke ev rewş berdewam bike, dibe ku hestên bêhêvîtiyê li ser pêşerojê di nav xwendekaran de zêde bibin.

Pisporên perwerdehiyê jî pir caran tekez dikin ku serkeftina akademîk ne tenê bi xwendinê ve girêdayî ye û tenduristiya derûnî ya xwendekaran rolek girîng di kalîteya fêrbûn û performansê de dilîze.

Mafên bingehîn yên xwandekaran

Li gorî xwepêşanderan, mijara azmûnê ne tenê mijarek perwerdehiyê ye, di heman demê de bi mafên bingehîn ên xwendekaran ve jî girêdayî ye.

Gihîştina perwerdehiya bi kalîte, derfetên wekhev di fêrbûnê de û nirxandina dadperwer di nav mafên bingehîn de ne ku divê ji hêla krîzên siyasî, aborî û ewlehiyê ve neyên bandorkirin.

Hin çalakvanên perwerdehiyê hişyar dikin ku paşguhkirina van daxwazan dikare valahiya di navbera pergala perwerdehiyê û xwendekaran de kûrtir bike û baweriya gel bi dadperweriya perwerdehiyê kêm bike.

Biryara saziya perwerdê

Heta dema weşandina vê nûçeyê, derbarê daxwaza xwendekaran a paşxistina ezmûnan heta piştî Erbeînê de, ji rayedarên peywendîdar ti daxuyaniyek fermî ya nû nehatiye dayîn.

Bi nêzîkbûna rojên ezmûnan re, bi hezaran xwendekar û malbatên wan li benda biryara saziyên perwerdehiyê ne. Li gorî xwepêşanderan, ev biryar ne tenê dema çend ezmûnan, di heman demê de mafê perwerdehiyê, dadperweriya di perwerdehiyê de û pêşeroja nifşekî jî eleqedar dike.