RANYA ABDULLAH

Yemen – Beşdarên komxebata şêwirmendiyê ya li Taîzê hatiye lidarxistin, tekezî li ser pêwîstiya veguherînek bingehîn di nav partiyên siyasî yên li Yemenê kirin û diyar kirin ku pêwîst e avakirina kapasîteya jinan di astên rêxistinî yên cûda de were xurtkirin û bi rêya budçeyên vekirî ku dê piştgirîya beşdariya wan a siyasî bike û tevlêbûna wan di mekanîzmayên biryardanê de garantî bike, hêza wan a aborî were çalakkirin.

Destpêkirina projeya "serokatî û bandora jinan"

Weqfa Pêşveçûna Ciwanan a Saba, bi piştgiriya Rêxistina Hevkarên Yemenê, di 9’ê Tîrmehê li bajarê Taizê, bajarekî li başûrê rojavayê Yemenê, komxebateke şêwirmendiyê ya vekirinê li dar xist, da ku projeya "Serokatî û Bandora Jinan di Pêvajoyên Aştiyê de" dest pê bike.

Komxebatê, wekî beşek ji amadekariyên qonaxa duyemîn a projeyê, li ser pêşîniyên belgeya siyasetê ya bi navê "Polîtîkayên Li Pişt Ronahîyê" axivî. Ev komxebat berdewamiya qonaxa yekem e, ku tê de deh jin di warên cûda de hatin perwerdekirin û belgeyeke siyasetê ya ku vîzyona wan ji bo xurtkirina beşdariya jinan di pêvajoyên aştiyê de nîşan dide, hate amadekirin.

Hevdîtinên berfireh bi serokên şeş partiyên siyasî re

Koordînatora projeyê Necah El-Sufyanî paşxaneya karê ku hatiye kirin rave kir: "Di qonaxa yekem de, me bal kişand ser perwerde û pêşxistina kapasîteyên jinan di warên cûrbecûr de, di heman demê de belgeya siyasetê jî nivîsand."

Derbarê pêvajoya li ser erdê û xebata ku bi hevkarên partiyên siyasî re hatiye kirin, wê diyar kir ku wan belgeyeke siyasetê amade kiriye ku jinan hedef digire, civînên komên hûrgûliyan û hevpeyvînên kûr li dar xistine û her weha civînên yek-bi-yek bi serokên şeş partiyên siyasî yên li parêgfeha Taizê (El-Reşad, Nasiri, Islah, Kongreya Giştî ya Gel, Yekîtiya Hêzan, û Partiya Sosyalîst) re li dar xistine. Wê zêde kir ku ev hewldan bûn sedema afirandina pêşniyarên cûda ku di belgeya siyasetê ya bi navê "Polîtîkayên Li Pişt Ronahîyê" de cih digirin.

Têkbirina sembolîk a jinan

Derbarê armancên qonaxa niha û seferberkirina piştgiriyê de, Sufyanî diyar kir ku armanc ew e ku proje encamên belgeya siyasetê ya ku ji qonaxa berê derketiye holê bicîh bîne, û komxebata şêwirmendiya vekirinê ji bo destpêkirina projeyê û nirxandina pêşîniyên siyasetê hate lidarxistin. Di komxebatê de rêberên siyasî yên asta bilind, her wiha jinên ku di siyasetê de çalak in û çalakvanên ku bi beşdariya jinan di jiyana giştî de eleqedar dibin, beşdar bûn.

Wekî beşek ji armancên projeyê, çalakî armanc dike ku têgihîştina beşdariya sembolîk a jinan hilweşîne û rêberên jin bîne pêş navendên biryardanê û dezgehên rêveberiyê yên partiyên siyasî. Sufyanî tekez kir ku armanca projeyê ew e ku rêberên jin di rêveberiya jorîn û mekanîzmayên biryardanê yên partiyên siyasî de roleke çalak bigirin. Wê destnîşan kir ku her çend hin jin niha di partiyan de beşdar in jî, ew ne di pozîsyonên rêveberiyê an biryardanê de ne, ku ev tenê temsîliyeta sembolîk e, û ku pergalên kota di partiyên siyasî de nayên bicîh kirin.

Pêdiviya bi budçeyên vekirî û avakirina kapasîteyan

Derbarê berahîkên navxweyî yên partîyan de, endama Komîteya Navendî ya Rêxistina Yekîtîya Nasirî, Huda el-Heyderî, diyar kir ku civîna şêwirmendîyê derfeteke girîng bû ji bo balkişandina ser avakirina kapasîteyê ji bo jinan di astên cuda yên siyasî de di nav partîyan de. Wê her wiha tekez kir ku pêdivî ye ku bi rêya veqetandina budçeyên vekirî li astên cuda yên rêxistinî, hêza aborî were zêdekirin.

Heyderî piştgiriya xwe ya tevahî ji bo pêşniyarên ku di komxebatê de hatine pêşkêşkirin nîşan da û diyar kir ku bicîhanîna van pêşniyaran dê pozîsyona jinan di nav partiyên siyasî yên li Taîzê û li ser asta neteweyî de xurt bike.

Astengiyên civakî û serweriya mêran a di rêveberiyê de

Parêzer û çalakvan Şînaz el-Axalî li ser astengiyên avahî û civakî yên ku jin di qada siyasî de pê re rû bi rû dimînin axivî û got: "Astengiya herî mezin serokatiya ku ji hêla mêran ve tê serdest kirin e ku di rêveberiya partiyên siyasî de serdest e. Ev avahî rê nade hebûna jinan. Lê dîsa jî jinên jêhatî hene ku dikarin van meqaman bigirin ser xwe. Lêbelê, hinceta ku tê dayîn ev e ku jin têra xwe jêhatî nînin."

Di warê aliyên civakî û modelên rolê de, wê diyar kir ku yek ji pirsgirêkên herî girîng ên ku jin pê re rû bi rû dimînin, nexwestina civakê ye ku wan di partiyên siyasî an postên serokatiyê de qebûl bike.

‘Partiyên siyasî şert û mercên şer wekî hincet bikar tînin’

Şînaz, nirxandinek rexneyî li ser ka jin çawa berpirsiyarî û mafên xwe di nav partiyan de bi dest dixin pêşkêş kir, diyar kir ku gelek jinên jêhatî ji bo xwe astengiyan diafirînin, nikarin bi têra xwe partiyan bikin dijber û vîzyonek zelal pêşkêş nakin da ku mafên xwe biparêzin. Wê her wiha bi vê awayî dawî li gotinên xwe anî: "Partiyên siyasî şert û mercên şer wekî hincet bikar tînin da ku dûrxistina jinan û marjînalîzekirina rolên wan ên siyasî rewa bikin."