ڕۆشێل جونیور

 

سوەیدا-لە دوای ڕووداوەکانی مانگی تەمووزی ٢٠٢٥ەوە شاری سوەیدای سووریا لە ژێر گەمارۆیەکدا دەژی کە هەندێک جار توندتر و هەندێک جار کەمتر دەکرێتەوە، سەرەڕای ئەوەی کە بڕێکی سنوورداری پێداویستییە سەرەتاییەکان ڕێگەیان پێدەدرێت بچنە ناوەوە، بەڵام پێداویستییەکانی دانیشتووان دابین ناکەن و ئەم سنووردارکردنانەش بوونەتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانە، ئێستا قەیرانەکە گەیشتووەتە قۆناغێکی نوێ و توندتر، لە ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ەوە، سوەیدا بەدەست کەمیی سووتەمەنییەوە دەناڵێنێت، لەگەڵ دابەزینی ئاستی بازرگانی و گواستنەوە.

 

بۆ دانیشتوانی سوەیدا، پرسەکە چیتر تەنها لەسەر گرانبوونی نرخەکان یان سەختی بەدەستهێنانی کاڵاکان نییە، بەڵکو زیاتر پەیوەندی بە توانایانەوە هەیە بۆ دەستەبەرکردنی تەنانەت کەمترین شت بۆ مانەوە، ئەمەش پرسیارێک دەوروژێنێت کە ئایا ئەو سنووردارکردنانەی کە بۆ هاتنە ناوەوەی کەلوپەلی سەرەتایی بۆ ناو شارەکە سەپێنراون، بوونەتە کەرەستەی فشاری سیاسی و ئەمنی بۆ سەر خەڵکی سوەیدا؟

 

قەیرانی مرۆیی

کاردانەوەکانی ئەو قەیرانە تەنها لە کەمی خۆراک و سووتەمەنیدا سنووردار نەبووە، چەند ناوچەیەکی سوەیدا بە درێژایی پچڕانی کارەبایان بەخۆوە بینیوە، کە بۆ ماوەی ١١ ڕۆژ بەردەوام بووە لە شاری شەهبا و گوندەکانی دەوروبەری و هەروەها بەشێک لە خودی شاری سوەیدا

 

پچڕانی کارەبا کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان هەبوو، بەتایبەتی نەخۆشخانەکان، بیرەکان و نانەواخانەکان، دامەزراوە پزیشکییەکان پێویستیان بە دەسەڵاتە بۆ دڵنیابوون لە بەردەوامی کارکردنی ئامێرەکان و پاراستنی دەرمان و پێداویستییەکان، هاوکات داخستنی بیرەکان قەیرانی ئاوی زیاتر کرد، هەروەها کەمیی سووتەمەنی زۆرێک لە نانەواخانەکانی ناچارکرد کارەکانیان ڕابگرن.

 

کەرتی تەندروستی لە ڕیزی ئەو کەسانە بوو کە تووشی ئەم قەیرانە بوو، کارمەندانی کۆمەڵگەی مەدەنی ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو نەخۆشانەی تووشی شێرپەنجە، نەخۆشی گورچیلە، نەخۆشیی دەمار و دەروونی، حاڵەتە درێژخایەنەکانی دیکەن ڕووبەڕووی کێشەی زیاتر بوونەتەوە لە دەستڕاگەیشتن بە دەرمان و چارەسەرەکان، بەهۆی بەردەست نەبوون یان کەمی چەند جۆرێکی دەرمان.

 

"ماڵی من ماڵی تۆیە"... گەڕانەوەیەک بۆ وەڵامدانەوەی مرۆیی

لەم هەلومەرجەدا ڕێکخراوی "ماڵی من ماڵی تۆیە" کاری فریاگوزاری و مرۆیی خۆی چڕتر کردەوە، دوای ئەوەی لە ساڵی ٢٠١١ وەک لیژنەیەکی فریاگوزاری دەستی بە ئۆپەراسیۆنەکانی لە سوەیدا کردبوو کە وەڵامی شەپۆلەکانی ئاوارەبوون لە ناوچە جیاوازەکانی سووریا دەداتەوە.

 

بەدرێژایی ساڵان، کارەکانی ڕێکخراوەکە پەرەی سەندووە و بەرنامەکانی بژێوی ژیان، بەهێزکردنی گەنجان و ژنان، بەهێزکردنی یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی، جگە لە هاوبەشی لەگەڵ دامەزراوە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان لەخۆدەگرێت.

 

سەبارەت بە ڕۆڵ و چالاکییەکانی ئێستای ڕێکخراوەکە، لەمیس مونزەر لە بەشی بەرنامەکانی ڕێکخراوەکە ڕایگەیاند، کە ڕێکخراوەکە لە کاتی قەیرانی ئەم دواییەدا گەڕاوەتەوە بۆ کاری فریاگوزاری چڕ، بەتایبەتی دوای شەپۆلەکانی ئاوارەبوونی زۆرەملێ کە دوای ڕووداوەکانی تەمووزی ٢٠٢٥ هاتە ئاراوە.

 

ڕوونیکردەوە، کە ڕێکخراوەکە لەم ماوەیەدا پاڵپشتییەکی نێودەوڵەتی تایبەتمەند بۆ هەوڵەکانی فریاگوزاری وەرنەگرتووە و بە پلەی یەکەم پشتی بە دەستپێشخەری و هاوکارییە ناوخۆییەکان بەستووە، هەروەها بەشێک بوو لە لیژنەی فریاگوزاری یەکگرتوو لە شەهبا، هەماهەنگی لەگەڵ ئەنجومەنی شار و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتییەکان و ڕێکخراوە خێرخوازیەکان و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی.

 

پێداویستییەکان لە توانای ناوخۆیی تێپەڕین

وەڵامدانەوەی مرۆیی تادێت قورستر دەبێت لەگەڵ فراوانبوونی قەبارەی پێداویستییەکان، بەپێی ڕاپۆرتی کۆمیسیۆنی لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی، ژمارەی ئاوارەکانی ناوخۆ کە لە ئەنجامی ڕووداوەکانی مانگی تەمووزەوە ئاراوەبوون نزیک دەبێتەوە لە ١٩٠ هەزار کەس، ئەم ژمارەیە ڕێکخراوە ناوخۆییەکان دەخاتە دۆخێکەوە کە پێداویستییەکان زۆر لە سەرچاوە دارایی و مرۆییەکانیان زیاترە.

 

لەم چوارچێوەیەدا، لەمیس مونزەر ڕوونیکردەوە، بە لەبەرچاوگرتنی کەمی بودجە، وەڵامدانەوەکە سنووردار بووە بە دابینکردنی خۆراک و هەندێک هاوکاری پزیشکی و دەرمانسازی، جگە لە نۆژەنکردنەوە و پاراستنی ژمارەیەک شوێنی داڵدەدان بۆ دابینکردنی شوێنی نیشتەجێبوونی پارێزراو و شکۆمەندانە بۆ ئاوارەکان.

 

ئاماژەی بە ئاڵەنگاری بەردەم ڕێکخراوە ناوخۆییەکان کرد:، کە کەمی بودجە یەکێکە لە دیارترین ئاڵەنگاریەکانی بەردەم ئەم ڕێکخراوانە، چونکە خۆیان دەبیننەوە کە ڕووبەڕووی قەیرانی گەورە و بەردەوام و دووبارەبووەوە دەبنەوە، لەکاتێکدا سەرچاوە بەردەستەکان سنووردار دەمێننەوە.

 

ڕوونیشیکردەوە، ڕێکخراوی "ماڵی من ماڵی تۆیە" لەکاتی قەیرانەکەدا بە هاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوەکانی سوەیدا لە چوارچێوەی تۆڕی "بوژاندنەوەی کۆمەڵگەی مەدەنی" کاریان کردووە، بە ئامانجی گەورەکردنی دەنگی هاوڵاتیانی مەدەنی و گەیاندنی ئازارەکانیان بۆ ئۆرگانەکانی نێودەوڵەتی، جگە لە ئەنجامدانی هەڵسەنگاندنی پێداویستییەکانی دەرئەنجامی قەیرانەکە.

 

کاتێک پێویستیەکان دەبنە ئامرازێک بۆ فشار

ەامیس مونزەر باسی لەو شێوازانەی فشار کرد، کە دەسەڵاتداران بۆ کۆنترۆڵکردنی دانیشتووان بەکاریان دەهێنن و ڕایگەیاند، کاتێک مانەوە و خۆڕاگری خەڵک ڕاستەوخۆ پەیوەست دەبێت بە دەستڕاگەیشتنیان بە پێداویستییە سەرەتاییەکان، ئەو پێداویستیانە خۆکارانە دەبنە ئامرازێکی فشار لە دەستی ئەو کەسانەی کە کۆنترۆڵیان دەکەن.

 

جەختی لەوە کردەوە، کە ئەوەی لە سوەیدا ڕوودەدات ناتوانرێت تەنها قەیرانێکی مرۆییدا کورت بکرێتەوە، بەڵکو بە پلەی یەکەم قەیرانی کەرامەت و مافەکانە

 

ڕێکخراوی "ماڵی من ماڵی تۆیە" پێی وایە هەر ڕێکخستنێکی سیاسی یان ئەمنی تایبەت بە سوەیدا نابێت بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بارگرانی لەسەر دەرئەنجامەکانی ئەو ڕێکخستنانە لەسەر هاوڵاتیانی مەدەنی دروست بکات.

 

لەمیس مونزەر کورتەیەک لە توندی قەیرانی مرۆیی لە سوەیدا باس کرد، وتی: مەترسیدارترین لایەنی گەمارۆکە ئەوە نییە کە خەڵک لە سەرچاوەکان بێبەش دەکات، بەڵکو ئەوەیە کە لە هەستی مرۆڤایەتی بێبەشیان دەکات، بەدەستهێنانی پێداویستییە سەرەتاییەکان بووەتە خەباتێکی ڕۆژانە، خەڵک ناچار دەکات بەرگری لە مرۆڤایەتی و مانەوەی خۆیان بکەن پێش ئەوەی بتوانن بەرگری لە مافەکانی دیکەی خۆیان بکەن.