ناوەندی هەواڵ

 

زانکۆکانی ئێران لەم دواییانەدا شایەتی پەرەسەندنی گرژی و ئاڵۆزییەکانی نێوان خوێندکاران بوون، ئەمەش لە کاتێکدایە کە گلەیی لە بانگهێشتکردن، ڕێوشوێنی دیسپلینیی و ڕێوشوێنە بەڕێوبەریەکان کە بە سنووردارکردنی چالاکیی خوێندکاران و ئازادی ڕادەربڕین لە ناو کامپەسدا پێناسە دەکرێن.

 

لە زانکۆی تەکنەلۆیای خواجەنسیرلدین تواسی لە تاران، پڕۆسەی بانگهێشتکردنی خوێندکاران و تۆمارکردنی تۆمەتی دیسپلینیی لە دژی ئەوان بەردەوامە و ژمارەی دۆسیە چالاکەکان، بە پێی زانیارییە بەردەستەکان، بۆ زیاتر لە ٢٢ دۆسیە بەرزکراوەتەوە، کە ئەمەش ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ بەرزبوونەوەی فشاری سیستماتیکی لەناو ژینگەی زانکۆ و سنووردارکردنی مافی ناڕەزایەتی خوێندکاران.

 

بەگوێرەی ئەو هەواڵانەی کە دەزگاکانی ڕاگەیاندنی خوێندکاران بڵاویان کردۆتەوە، لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا لیژنەکانی دیسپلینی زانکۆکان ژمارەیەک خوێندکاریان بانگهێشت کردووە بۆ ڕوونکردنەوە لەسەر تۆمەتەکانیان و تۆمارکردنی سکاڵای یاسایی، ئەم بانگهێشتکردنانە لە کاتێکدایە کە زۆرێک لە خوێندکاران پێیان وایە مافی ئەوەیان هەیە بەشداری کۆبوونەوەکان بکەن و داواکارییە سەندیکا و مەدەنییەکانی خۆیان دەرببڕن، بەڵام لەبری وەڵامدانەوەی داواکاری خوێندکاران، جارێکی دیکە میکانیزمی دیسپلینیی زانکۆ بۆ ڕووبەڕووبوونەوەیان و دروستکردنی کەشوهەوای تۆقاندن بەکارهێنراوە.

 

ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن، کە لە یەک کاتدا چەندین دۆسیە لە دژی بەشێک لە خوێندکاران تۆمار کراوە و بەشێک لە خوێندکاران ڕووبەڕووی سێ دۆسیە دەبنەوە، کە ئەمەش فشارە دەروونی و کارگێڕییەکان توندتر دەکات و بەرگری ئاڵۆزتر دەکات و دەتوانێت سزای توندتری لێبکەوێتەوە، ئەم دۆخە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر پێشکەوتنی ئەکادیمی و تەندروستی دەروونی و باشی دارایی خوێندکاران هەیە، بە تایبەت بە لەبەرچاوگرتنی نەبوونی دەستڕاگەیشتن بە ڕاوێژکاری یاسایی یان ڕێکارە ڕوونی بە یەکسانی، کە وا دەکات ئەم پراکتیزانە زیاتر وەک هەوڵێک بۆ ماندووکردنی خوێندکارانی ڕەخنەگر دەرکەون نەک پرۆسەیەکی دیسپلینیی دادپەروەرانە.

 

٢٢ حاڵەت

خەمڵاندنەکانی ئەم دواییە ئاماژە بەوە دەکەن، کە ژمارەی حاڵەتە دیسپلینییە کراوەکان لە زانکۆی خواجەنسیر ٢٢ حاڵەتی تێپەڕاندووە، لەگەڵ تۆمارکردنی حاڵەتی نوێش بەردەوامە، ئەم ژمارانە تەنها بەشێکی کەم لە فشارە ڕاستەقینەکانە، چونکە زۆرجار پێش ئەوەی بگاتە قۆناغی ڕێوشوێنی یاسایی فەرمی، هەڕەشەی زارەکی و فشاری ئەمنی و پەیوەندی نافەرمی پێشیان دێت.

 

زیادبوونی بەرچاوی ئەم حاڵەتانە، بەتایبەتی ئەوانەی پەیوەستن بە بەشداریکردنی خوێندکاران لە کۆبوونەوەکاندا، ئەوە پیشان دەدات کە ئەمانە چیتر ڕووداوی گۆشەگیر نین، بەڵکو بەشێکن لە ڕەوتێکی سیستماتیکی کە دەتوانێت زانکۆ لە کەشی گفتوگۆ و چالاکی مەدەنییەوە بگۆڕێت بۆ ژینگەیەکی ئاڕاستەکراوی ئەمنی کە بارگرانی لەسەر خوێندکاران دروست بکات، زانکۆ، وەک کەشی بەرهەمهێنانی دانای و زانست و بەشداریکردنی مەدەنی، ناتوانێت ڕۆڵی ڕاستەقینەی خۆی بەجێبهێنێت بەبێ ئەوەی مافی ڕادەربڕینی خوێندکاران و ناڕەزایەتی ئاشتیانە مسۆگەر نەکات، گۆڕینی بەشداریکردن لە گردبوونەوەکان بۆ زەمینەی ڕێکاری دیسپلینیی ئەم ڕۆڵە تێکدەدات و پەیامێکی ڕوونی سەرکوتکردن و ڕێگریکردن لەناو کۆمەڵگەی ئەکادیمیدا دەنێرێت.

 

ڕۆڵی ”باسیج”

ڕاپۆرتەکانی ئەم دواییە ئاماژە بە بەشداریکردنی گروپەکانی نزیک لە پێکهاتەکانی حکومەت، وەک ”باسیج”ی زانکۆ و هەندێک لە ئەندامانی کۆلێژ، لە پەرەپێدانی ڕێوشوێنە دیسپلینییەکان لە ناو زانکۆی خواجەنسیردا دەکەن، بەگوێرەی ئەو ڕاپۆرتانە، ئەم قەوارانە ڕۆڵی ڕاستەوخۆیان بینیوە لە ناسینەوەی خوێندکارە ئامانجدارەکان و چاودێریکردنی کەیسەکانیان، ئەمەش پرسیاری جددی لەسەر سەربەخۆیی زانکۆکە و بێلایەنی میکانیزمە دیسپلینییەکانی وروژاندووە.

 

جگە لەوەش، سەرچاوە ئاگادارەکان هەماهەنگی نێوان دەزگا ئەمنییەکان و ئاسایشی زانکۆ و چەند جێگرێکیان لە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم کەیسانەدا ڕاگەیاندووە، ئەگەر ئەم زانیاریانە ڕاست بن، ئەوە واتای ئەوەیە کە مامەڵەکردن لەگەڵ ناڕەزایەتییەکانی خوێندکاران چیتر لە کایەی ئەکادیمیدا قەتیس نییە بەڵکو پەیوەست بووە بە دەستێوەردانەکانی دەرەکی و ئەمنییەوە.

 

بوونی دەزگا ئەمنییەکان لە کاروباری زانکۆکان نەک هەر هەڕەشە لە سەربەخۆیی دامەزراوەی ئەکادیمی دەکات، بەڵکو ئەگەری دابینکردنی کەشێکی دادپەروەرانە بۆ خوێندکاران سنووردار دەکات، خوێندکارێک کە ڕووبەڕووی دووبارە بانگهێشتکردنەوە و چەندین حاڵەت و فشاری لایەنە جیاوازەکان دەبێتەوە، خۆی لەناو سیستەمێکدا دەبینێتەوە کە لە دژی ئەوان چەواشەکراوە، توانای بەرگریکردن لە خۆیان یان بەدواداچوونی خوێندنیان بە شێوەیەکی ئاسایی لاواز دەکات.

 

زانکۆ لە ژێر قورسایی تۆقاندن

بەردەوامی بانگهێشتکردنی خوێندکاران و زیادبوونی ژمارەی دۆسیە دیسپلینییەکان لە زانکۆی خواجەنسیر جارێکی دیکە ئەوە نیشان دەدات کە لەبری گوێگرتن لە داواکاری خوێندکاران و دروستکردنی کەشوهەوای گفتوگۆ، سیاسەتی ڕووبەڕووبوونەوە و هەڕەشەکردن و داوای یاسایی گیراوەتەبەر، ئەم ڕێبازە نەک هەر مافی خوێندکاران پێشێل دەکات بەڵکو ناوبانگی زانکۆ وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و ئەکادیمی و ئازاد لەکەدار دەکات.

 

بە سەرنجدان بەوەی کە خوێندکاران تەنها بەهۆی دەربڕینی داواکارییە سەندیکا و پەروەردەیی و ئابووری و مەدەنییەکانیانەوە بانگهێشت دەکرێن و تۆمەتبار دەکرێن، دەبێت بەرپرسانی زانکۆ لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بکرێت لە بنەمای یاسایی ئەم ڕێکارانە و میکانیزمی مامەڵەکردن لەگەڵ کەیسەکان و مسۆگەری مافی خوێندکاران بۆ بەرگریکردن لە خۆیان، بەردەوامبوونی ئەم دۆخە دەتوانێت ببێتە هۆی بێمتمانەیی بەربڵاو و خراپتربوونی دۆخی ئەمنی و سەپاندنی سنووردارکردنی زیاتر لەسەر چالاکییەکانی خوێندکاران لە زانکۆی خواجەنسیر لدین.