پڕۆڤۆکاسیۆنە ناوچەییەکان و ستراتیژیی ژیانی هاوبەش — وتار
هەدیە یوسف
ناوەندی هەواڵ- ئێمە کورد هەمیشە باسی ئاشتی و دیموکراسی دەکەین. بۆ ئەمەش زۆرجار نیازی خۆمان بە قبوڵکردنی ئەوە دەردەبڕین کە ببینە بەشێک لە سیستەمی دەوڵەت، دەڵێین چیتر بەسە شەڕ، بەسە ئاوارەبوون و بەسە وێرانی. هەموو جۆرە فیداکاری و قارەمانێتییەکەمان خستووەتە گەڕ و گەلەکەمان ئەنجامی داوە، بەڵام هێشتا ئامادەین بۆ ئاشتی، ئارامی و ژیانێکی ئازاد و دیموکراتیک. گەلەکەمان شایستەی ئەمەیە. کورد چیتر ئەو کوردەی جاران نییە؛ کورد بوونی خۆی بنیات ناوە و ئێستا هەیە. چیتر هیچ دڕندەیی، شۆڤێنیزم و ڕەگەزپەرستییەک ناتوانێت جارێکی تر کورد بسڕێتەوە.
کورد دەتوانێت شۆڕش بە چەکیش بکات، بەڵام بە چەک ناتوانرێت دیموکراسی و ئاشتی بەدەست بهێنرێت؛ ئەمە تەنها بە خەباتی یاسایی و حقوقی دەستەبەر دەبێت. بێگومان، خەبات لەگەڵ نەزانی زۆر سەختە، بەڵام ئێمە باوەڕمان بە ئاستی پێگەیشتنی گەلەکەمان هەیە. گەلەکەمان لەگەڵ ڕێبەرانی خۆی بەدڵنیایی سەرکەوتوو دەبێت و ڕێکخستنی خۆی زیاتر بەهێز دەکات. بۆیە یەکێتی مەرجێکی بنەڕەتیی سەرکەوتنە. هەروەها، لە سیاسەتی خۆماندا بۆ گەیشتن بە ئامانج و جێبەجێکردنیان دەبێت زیرەک و هۆشیار بین؛ ئەمەش مەرجێکە و نابێت بکەوینە ناو تەڵەی شەڕی کورد و عەرەب.
بەرامبەر بە پیلانگێڕی و هێزە تاریکەکان هۆشیار بن!
ئەوەی ڕوودەدات پیلانگێڕییە؛ خانەکانی داعش، گرووپە پەیوەستەکان بە تورکیا و ڕەگەزپەرستە عەرەبەکان، تەنانەت گەلی عەرەبیش فریو دەدەن. بە ناوی ڕێپێوان بۆ بەرزکردنەوەی ئاڵای سووریا و پشتگیری لە دەوڵەت، سەدان کەسیان فریو داوە و هێناونەتە ناو ڕێپێوانەکە. زۆر کەس لەسەر بنەمای ئەوەی لە ڕاگەیاندنی دەوڵەتەوە بڵاو کرابووەتەوە، ئەم قسەیان کردووە. لە ڕاستیدا، ڕەگەزپەرستان و داعشەکانی شار و ناوچە جیاوازەکان لە ناو ئەم ڕێپێوانەدا کۆ کرابوونەوە. ئامانجیان تێکدانی ئارامی بوو. دەیانەوێت پرۆسەی یەکخستن کە لەسەر بنەمای دیموکراسی دەڕوات، تێک بدەن و جارێکی تر ڕۆژانی شەڕی عەفرین و سەرێ کانیێ بگەڕێننەوە.
دەیانەوێت دەوڵەتێکی ڕەگەزپەرست، ئایینپەرست و داعش ئاسا بنیات بنێن و لە هەمان کاتدا نەزانییەکەی ئێستا زیاتر قووڵ بکەنەوە. لەوانەیە زۆر کەس بە هیوای بەدەستهێنانی ماف و ژیانێکی باشتر بەشداریی ئەم ڕێپێوانەیان کردبێت. هەندێکیش باوەڕیان کردبوو کە ڕێپێوانەکە بۆ بەرزکردنەوەی ئاڵای سووریایە، بەڵام نەیاندەزانی هێزەکانی داعش، ڕەگەزپەرستان و هێزە دەرەکییەکان لە پشت ئەم پیلانگێڕییەوەن. ئەم هێزە تاریک و شاراوەیان خۆیان لە ناو ڕێپێوانەکاندا حەشار دا، ئاژاوەیان نایەوە و ویستیان پارێزگای حەسەکە بکێشنە ناو شەڕەوە.
لە کاتێکدا گەلی سووریا ئێستا لە دۆخێکی بێدەرەتانی، گرانبوونی نرخەکان و هەژاریدایە. گەل بە زەحمەت دەتوانێت بژی. گەلی هەژار و دەستکورتی بەدوای یارییەکانی هێزە دەرەکییەکاندا دەکەوێت و پێی وایە بەو شێوەیە کێشەکانی چارەسەر دەبن. بەڵام لەم ڕێپێوانەدا ئاڵای داعش و عێراق، ئاڵای جەبهەتولنوسرە، نیشانەکانی فاشیزمی تورکی و گرگی خۆڵەمێشی، هەروەها دروشمی تۆڵەسەندنەوە و سەربڕین بەرز کرانەوە. ئەم دۆخە سووریا بە گشتی بەرەو ئاڵۆزی دەبات، بەرەو نکۆڵیکردن لە هەندێک پێکهاتە، بە تایبەتی نکۆڵیکردن لە کورد، هەروەها بەرەو کارەساتێکی تر لە جۆری داعش.
تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و سیاسەتی ناوچەیی دژ بە سیستەمی دیموکراتیکن
تووڕەیی گەلەکەمان هەڵدەگیرسێنن و دەیانکێشنە ناو شەڕەوە. هێزەکانی ئاسایش ڕۆڵێکی گەورەیان گێڕا بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی ئاڵۆزییەکی گەورە. بەڵام لە لایەکی دیکەوە، ئەم حکومەتە بە بڕیارەکانی خۆی سەبارەت بە کولتوور، زمان و بوونی ئێمە، ڕێگای بۆ ئەم ڕێپێوانانە خۆش کرد. بەرپرسانی دەوڵەت لە بەرامبەر ئەم دۆخەدا بەرپرسیارن؛ دەبێت ئەو کەسانەی ئاژاوە دروست دەکەن، ئەندامانی داعش و چەتەکانی تورکیا دەستگیر بکەن و لێیان بپرسن.
باشە کە گەلەکەمان ئەمجارەش نەکەوتە ناو یارییەکانی ئەم هێزە پیلانگێڕانە. ئەگەرنا، دۆخەکە زۆر خراپتر دەبوو و هەژار و دەستکورتی عەرەب دەبوونە قوربانی. بۆیە پێویستە گەلی سووریا نەکەوێتە ناو ئەم یارییانەوە.
ئەم دۆخە لەو پرۆسەیە جیا نییە کە لە تورکیا بەڕێوە دەچێت. دەوڵەتی تورکیا بە سیاسەتە دژەکوردییەکانی خۆی لە ڕۆژئاوای کوردستان دەیەوێت بەربەست لەبەردەم ئەو پرۆسەیە دروست بکات کە لە باکوور و ڕۆژئاوای کوردستان بەڕێوە دەچێت. دەیەوێت دەستی ڕێبەرایەتیی ئێمە لاواز بکات و مافەکانی کورد لە دەستووری داهاتووی تورکیا بە کەمترین ئاست دیاری بکات. دژ بە خۆسەریی کوردان شەڕ دەکات و دەستێوەردان دەکات. لە ڕۆژئاوا و باشووری کوردستانیش هەمان سیاسەت پەیڕەو دەکات. بنەڕەتییەکە ئەوەیە کە بەرژەوەندییەکانی خۆی لە سەرووی هەموو شتێکەوە دادەنێت و دژایەتییەکەی بە شێوەی جۆراوجۆر لە ڕێگەی سیاسەتەکانییەوە دەخاتە بواری جێبەجێکردن.
یەکێتی و پاراستنی شۆڕش
ئێمە ئەم هەڵوێستانەی تورکیا، حکومەتی سووریا و هێزە پیلانگێڕەکان ئیدانە دەکەین. بانگ لە گەلی عەرەب و گەلی کورد دەکەین کە هۆشیار بن و نەکەونە ناو یارییەکانی ئەم هێزە پیلانگێڕانەوە. ئەم وڵاتە تەنها بە قبوڵکردنی یەکتر و ژیانی هاوبەش بنیات دەنرێت، ئارام دەبێت و ئازاد دەبێت.
بۆ بەدەستهێنانی مافەکانی ئازادی و دیموکراسیش، پێویستە گەلەکەمان یەکێتیی خۆی بپارێزێت و بە شێوەیەکی ڕێکخراو و بەشدارییەکی جەماوەری، بە ڕێگاکانی ئاشتییانە، پیلان و یارییەکانی ئەم هێزانە پووچەڵ بکاتەوە. دەبێت بە ڕێکخستن و خەبات، شۆڕشەکەمان کە بە خوێنی شەهیدان هەستاویەتە سەر پێ، بپارێزین و پشتیوانیی لێ بکەین و هەنگاو بۆ دواوە نەهێنین.