پەرچەم جودی

 

کۆبانێ- جەنگی جیهانی سێیەم تا دێت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهاندا شێوەی خۆی دەگرێت، بەپێی پێشهاتەکانی ئێستا، پێدەچێت پڕۆژەی قڕکردن بە تایبەتی دژی پڕۆژە و شۆڕش و دەستکەوتەکانی ژنان هەبن و تەنانەت دەستیان پێکردووە.

 

لە چوارچێوەی شەڕی بەردەوامدا قەیرانەکان سەرهەڵدەدەن، هێرشکردنە سەر ژنان و ئیرادەی ژنان بۆ بەرگریکردن لە خۆیان، ئەندامێکی کۆردیناسیۆنی کۆنگرە ستار لە شاری کۆبانێ لە ڕۆژئاوای کوردستان وەڵامی پرسیارەکانی ئێمەی دایەوە.

 

جەنگی جیهانی سێیەم لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرەو ململانێ و پێشهاتە قووڵەکان دەڕوات، لەم شەڕەدا تادێت هێرش بۆ سەر بوون و ناسنامەی ژن دەکرێت، کەواتە ژنان چۆن دەتوانن لەم شەڕەدا ڕێکخستن و خەباتی خۆیان بەهێزتر بکەن و درێژە پێبدەن؟

لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان بەگشتی دەبینین جەنگی جیهانی سێیەم ڕوودەدات،ئەگەر بەدواداچوون بکەین کە بۆچی و چۆن ئەم شەڕە هەڵدەگیرسێت، ئەوا دەگەینە ئەو ڕاستییەی کە لە ئاستی یەکەمدا دەیانەوێت کۆمەڵگە دابەش بکەن و کۆمەڵکوژی بکەن و گەلانی هەبوو لەماوببەن، ئەم شەڕە خۆی دەیان قەیرانی کۆمەڵایەتی، ئابووری، دیپلۆماسی... هتد دەهێنێت، چونکە کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئەنجامی ئەو شەڕانەدا چۆڵ بووە، جگە لە بیرکردنەوە لە شەڕ هیچ چارەسەرێکی دیکە نابینن، ئەم قەیرانە لەگەڵ شەپۆلی شەڕدا ڕاستیتر و قوڵتر دەبێتەوە، ئێمەش خۆمان دەبینینەوە و لە ڕاستی ئەم شەڕەدا دەژین.

 

’‘پڕۆژەیەک لە ئارادایە بۆ لەناوبردنی سیستەمی ژنان’’

بێ گومان ئەم شەڕە هەژموونە کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر ژنان هەیە، بەڵام ئەمجارە زیاتر لە جینۆساید و کوشتن، هەوڵ بۆ لەناوبردنی بوون و ئیرادە و ناسنامەی ژنە، هەروەها پڕۆژەیەک هەیە لەسەر ئەم بابەتە بەتایبەتی بۆ نەهێشتنی ڕۆڵی پێشەنگی ژنان، بۆ لەناوبردنی ئەو کۆمەڵگەیانەی کە لەڕێگەی سیستمێکی دیموکراتیک و ئازاد و دادپەروەرانەی ژنانەوە خۆیان ڕێکدەخەن، ئێمە باسی ئەم پڕۆژەیە لە کەسایەتی ژنی کورددا ناکەین، بەڵکو ئەو هێرشانەی ئێستا بۆ سەر نەتەوەی ژن دەدرێن، لەم ڕووەوە ژنان وەک بازنەیەک تەواوکەری یەکترن، چ لە کوردستان و چ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و چ لە جیهاندا، بۆیە بارودۆخی ئێستا بەپەلە پێویستی بە کۆبوونەوە و یەکڕیزی ژنان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان هەیە، تەنها بەم شێوەیە دەتوانین خەباتی خۆمان بۆ پاراستنی ناسنامە و بوونمان ئەنجام بدەین و دژی پڕۆژەی جینۆسایدی ژنان بوەستینەوە.

 

لە پرۆژەی زلهێزە هەژموونخوازەکانی وەک ئیسرائیل و ئەمریکادا، بە هێزی جیهادی و باندە توندڕەوەکان، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دیزاین دەکەنەوە، ئەم هۆشیاریەش لەسەر بنەمای جینۆسایدی ژنان و کۆمەڵگەی ڕەوشتی و سیاسی دامەزراوە، لە بەرامبەر ئەمەدا، ژنانی کورد لە هێڵی سێهەمدا دەبێ چ جۆرە ڕۆڵ و ئەرکێکیان هەبێ؟

دەبینین کە دەوڵەتی نەتەوەیی و هێزە سێکسیستەکان بە تایبەتی لە ڕێگەی سیستەمی باندەکانی گەشەسەندووەوە ئەم پڕۆژەیە پراکتیزە دەکەن، چونکە کاتێک باس لە کۆمەڵگەیەکی دیموکراتیک دەکەین، ئەمە بە واتای دەرکەوتنی ئیرادەی ژن و گەنجان دێت، ئەگەر ئەمە ڕووبدات، یەکسەر پڕۆژەکانی هەژموون و دەسەڵات نامێنن، بۆیە ئەم هێزانە بۆ پاراستنی هەژموونی خۆیان بە چەندین شێوە هێرش دەکەنە سەر کۆمەڵگە دیموکراتیکیەکان، ئەمەش ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی شێوازی باندەوە ئەنجام دەدرێت، بۆ ئەوەی کۆمەڵگە لە ژێر دەسەڵاتی خۆیاندا بهێڵنەوە و هەمیشە لە هەژموونی هۆشیاری دەوڵەتی نەتەوەییاندا بژین، لەبەر ئەم هۆکارە لە ئێستادا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پڕۆژەی زۆر گەورە بەڕێوە دەچێت، ئەو شەڕەی کە لە ئێران دەگوزەرێت بۆ هەمان مەبەستە، ئێستا هەر زلهێزێک خەبات بۆ مانەوەی خۆی و فراوانکردنی سەروەری خۆی دەکات.

 

بە پشتبەستن بە پارادایمی دیموکراتیک-ئیکۆلۆژیی ڕێبەر ئاپۆ و ڕزگاری ژن، چۆن دەبێت ژنان سیستەمییان بونیاد بنێن و بیپارێزن؟

ئەو پرۆژەیەی کە چارەسەر بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەهێنێت و دەبێتە هێزێک بۆ ژنان بۆ بەرگریکردن لە خۆیان، پرۆژەی ڕێبەر ئاپۆیە بۆ نەتەوەیەکی دیموکراتیک و بەرنامەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک، ڕێبەر ئاپۆ پێشتر لە پەیامەکانیدا پشتڕاستی کردۆتەوە کە ئەگەر دەرفەتی بۆ ڕەخسا، دەتوانێت هەموو ناکۆکییەک لە ڕووی سیاسی و یاساییەوە چارەسەر بکات، هەروەها ڕاستییەکە کە ئەم پڕۆژەیە دەتوانێت ڕزگاری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بێت، بە تایبەتی ئازادی ژنان کە یەکێکە لە بنەما سەرەکییەکانی ئەم پڕۆژەیە، پێمان وایە هێزێکی چارەسەری بۆ ژنانیش دەبێت. لە هێڵی ژنی ئازاد و فەلسەفەی ”ژن، ژیان، ئازادی” کە ئێستا بۆتە گشتگیر، دەبینین ژن بووەتە ڕێکخراوێکی بەهێز و لە خەباتدا پشت بەو فەلسەفەیە دەبەستێت، هەر لەبەر ئەم هۆکارەش گرنگە ئێمە وەک ژن چۆن بەرگری لە فەلسەفە بکەین و کارەکانمان بە پێی بنەماکانی ئازادی ژن بەهێز بکەین.

 

'’دەسەڵاتی ئێستا یەپەژە قبوڵ ناکات”

لە شەڕی ئێستادا، ڕاستییەک هەیە کە ژنان دژی پڕۆژەیەکی جینۆسایدن، بۆیە داوامان لێدەکرێت بازنەی خەباتی ئێستامان وەک ژن فراوانتر بکەین، دەبێت وەک ژن خەباتێکی هاوبەش ئەنجام بدەین و هەموو ژنێک خۆی وەک بەشێک لەم پڕۆژە ئازادییە ببینێت، هێرشەکانی سەر هێڵی ژنانی ئازاد تاوانی زۆر گەورەن، دیارترین نموونەی ئەمەش هێرش و نکۆڵی یەکینەکانی پاراستنی ژنانە”یەپەژە’’ کە بە خەباتی خۆی بوو بە ناسنامە و فەلسەفە، ئێستا بووەتە هێزێکی وا و تەنانەت دەتوانین وەک نێودەوڵەتی پێناسەی بکەین، ژنانی زۆر نەتەوە و وڵاتان لە ناو یەپەژەدا جێگەی خۆیان دەگرنەوە، بەڵام ئێستا چی وت، لەو ڕێککەوتنانەی کە دەکرێن، دەسەڵاتی ئێستا یەپەژە قبوڵ ناکات و وەک هێزێکی سەرەکی بۆ پاراستنی ژنان، نەک هەر ئەمە، هۆشیاری ئێستا بە هیچ شێوەیەک فەلسەفە و بوون و ناسنامە و کاری ژن قبوڵ ناکات، ئەم ڕێبازە ئەوە دەردەخات کە پرۆژەی جینۆسایدی ژنان بۆتە بناغە و دەیانەوێت بە لەناوبردنی دەستکەوتەکانی ژنان دەست پێبکەن.

 

”ئێمە زۆر کارمان کردووە و باجێکی زۆرمان داوە تا گەیشتوینەتە ئەم ڕۆژانە”

ئێمە وەک ژنانی ڕۆژئاوای کوردستان لە خەباتێکی بێکۆتاییداین بۆ پاراستنی دەستکەوتەکانی ئێستامان، زۆرمان ماندووە و باجی قورسمان داوە تا گەیشتینە ئەم ڕۆژانە، هەر بۆیە چیتر بۆ ئێمە ئاسان نییە کڕنۆش بۆ هیچ کەسێک بکەین، ئێمە بەردەوام دەبین لە تێکۆشانمان دژی حکومەتی کاتی تا ئیرادە و ناسنامە و بوونی ژن دڵنیا بێت، جارێکی تر وتمان ئێمە لە قەیرانێکی گەورەدا دەژین و ژنان لە ناوەندی ئەم قەیرانەدان، بۆ ئەوەی ئەم قەیرانە سەرکەوتووانە تێپەڕێنین، خەباتێکی بەهێز پێویستە، هەوڵە سیاسی و دیپلۆماسییەکانمان بەهێزتر دەبێت، تەنها بەم شێوەیە دەتوانین خەبات بکەین بۆ بەدەستهێنانی بوونی خۆمان و پاراستنی ناسنامەمان، بە فەلسەفەی ”ژن، ژیان، ئازادی” و هێڵی ژنی ئازاد، با لە هەموو کاتێک زیاتر بازنەی خەباتمان فراوانتر بکەین و پڕۆژەی هێزی هەژموونخواز و باندگەرایی پووچەڵ بکەینەوەç