لاڤە کوردە

 

ناوەندی هەواڵ- ١٢ی ئایار لە ئاستی جیهانیدا وەک ڕۆژی جیهانی پەرستاران "IND" بەڕێوەدەچێت، کە یادی ساڵیادی لەدایکبوونی فلۆرانس نایتنگەیل، دامەزرێنەری پەرستاری مۆدێرن دەکاتەوە، ئەم ڕۆژە لەلایەن ئەنجومەنی نێودەوڵەتی پەرستاران ڕێکخراوە و ڕێز لەو بەشدارییە بەرچاوانە دەگرێت کە پەرستاران لە کۆمەڵگەدا دەیکەن، بە تەوەرەی ساڵی ٢٠٢٦ کە تیایدا تیشک خراوەتە سەر بەهێزکردنی پەرستاران بۆ ڕزگارکردنی ژیان.

 

لە کاتێکدا پەرستاری پیشەیەکی هەمەچەشنە، زۆرجار ژنان وەک نمونەیەکی نایابی پەرستاری سەیر دەکرێن بەهۆی تێکەڵەیەک لە نەریتی مێژوویی، چاوەڕوانییەکانی کۆمەڵگا سەبارەت بە چاودێریکردن، و ئاستی بەرزی زیرەکی سۆزداری، کە پێویستن بۆ پەروەردەکردنی چاودێری نەخۆش.

 

ژنان و دایکانی کورد پارێزەری تەندروستی خێزان

ژنانی کورد لە مێژوودا ڕۆڵێکی سەرەکییان هەبووە وەک چاودێر، پارێزەری کولتوورو پایەکانی خۆڕاگری کۆمەڵایەتی، زۆرجار وەک بڕبڕەی پشتی مانەوەی خێزان و کۆمەڵگە لە سەردەمی شەڕو ئاوارەبوون و ململانێدا کاردەکەن کە وەک "پەرستار"ی خێزان و کۆمەڵگەکانیانن، بەتایبەتی لە کاتی قەیرانەکاندا.پارێزەرانی کولتووری: ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پاراستنی زمان و نەریتی کوردیدا.بەشداربووانی چالاک لە ژیانی ڕۆژانەدا: کارکردن لە بوارە جۆراوجۆرەکاندا، لەوانەش پەروەردە، چاودێری تەندروستی، سیاسەت، و یاسا، سەرەڕای تەحەددای بەرچاو بزووتنەوە چالاکانە پاڵ بە یەکسانی جێندەری و سەربەخۆیی دەنێت، لە ڕۆڵە نەریتییەکان تێدەپەڕێت بۆ ئەوەی ببێتە بریکارە چالاکەکانی گۆڕانکاری.

 

ڕۆڵی دایکانی کورد وەک پەروەردەکار و چاودێر ڕەگێکی قووڵی لە نەریتی کولتووریدا داکوتاوە، ژنان بە شێوەیەکی نەریتی تەندروستی خێزان و چاودێری دوای منداڵبوون بەڕێوەدەبەن.

 

 لایەنە سەرەکییەکانی ئەم نەریتە

چاودێری کولتووری: لە ژینگەی نەریتی کوردیدا، زۆرجار ژنان دابینکەری سەرەکی چاودێری منداڵان و ئەندامانی خێزانن، بەجێگەیاندنی ئەو ڕۆڵانەی کە لەگەڵ پەرستاریدا سەریەک دەخەن چاودێری تایبەتمەند لە ئەندامانی خێزانە مێینەکان بۆ ماوەی ٤٠ ڕۆژ دوای منداڵبوون وەردەگرن، ئەو ماوەیە کە گرنگی بە نۆژەنکردنەوە و پەروەردەکردن دەدات. پاڵپشتی منداڵبوون: دایکانی کورد زۆرجار پشت بە ئەندامانی خێزان دەبەستن- بەتایبەتی خوشکەکان- بۆ پشتیوانی و چاودێریکردنی سۆزداری لە کاتی منداڵبووندا.

زاراوەی کولتووری: زاراوەی کوردی بۆ دایک "دایە" لە ڕووی مێژووییەوە پەیوەستە بە ڕۆڵی پەروەردەیی، لەوانەش شیرپێدانی

چاودێری: لە کاتێکدا کە ڕۆڵی پەروەردەکردنی نەریتی بەهێزە، چاودێری تەندروستی مۆدێرن کوردی تادێت ژنانی پیشەیی ڕاهێندراو لە مامان و پەرستاریدا تێکەڵ دەکات، چاوەدێری نەریتی لەگەڵ پراکتیزە پزیشکییە پیشەییەکاندا پردێک دروست دەکات.

 

ژنانی ناو یەپەژە نموونەیەکی زیندووی چاودێری پزیشکی و پەرستار

ژنانی کورد لە کاتی ململانێ جۆراوجۆرەکان و جەنگدا، لە کاتی ناسەقامگیریی ناوچەکەدا، وەک پەرستار و پزیشک ڕۆڵی گرینگیان بینیوە، بەدەر لە جەنگەکانی ڕابردوو، لەم کۆتاییانەدا لەکاتی جەنگی دژی داعش ژنان جگە لەوەی وەک شەڕڤان لە گروپەکانی وەک یەپەژە خزمەتیان کردووە، زۆرێک لە ژنانی کورد مەشق و ڕاهێنانیان وەرگرتووە بۆ دابینکردنی چاودێری پزیشکی لە هێڵەکانی پێشەوە.

 

زۆرجار ژنانی کورد ڕۆڵیان تێکەڵ دەکەن، هەم وەک شەڕڤان و هەم وەک پزیشکی شەڕ مامەڵە دەکەن، وەک دابینکردنی چاودێری پەرستاری، لەناو یەکینەکانی پاراستنی ژنان شەڕڤانان پەروەردە و ڕاهێنان وەردەگرن کە فریاگوزاری سەرەتایی و چاودێری پزیشکی لەخۆدەگرێت بۆ پشتگیریکردنی یەکینەکانیان لە شەڕدا، ئەم ژنانە کە زۆرجار لە ژینگە کەم سەرچاوە و مەترسیدارەکاندا کاردەکەن، چاودێرییەکی بنەڕەتییان پێشکەش کردووە، کە ڕەنگدانەوەی پابەندبوونە بە خۆپاراستن و تەندروستی کۆمەڵگە لەنێو توندوتیژییە ناوچەییە بەردەوامەکاندا.