زەڕخوونە هەوڵ دەدات بە کشتوکاڵ خێزانەکەی بژێنێت
لە پارێزگای پەروان لە ئەفغانستان، زەڕخوونە زەریف هەوڵ دەدات بە کشتوکاڵ، لە ژێر فشاری هەژاری و وشکەساڵیدا، بژێوی پێنج منداڵەکەی و ئەندامانی دیکەی خێزانەکەی دابین بکات.
بەهاران لەهیب
پەروان – وشکەساڵی کاریگەری لەسەر ئەو ناوچانەش داناوە کە بەردەوام بەفر و بارانی زۆریان تێدا دەبارێت. پارێزگای پەروان یەکێکە لەو پارێزگایانەی ئەفغانستان کە کەمیی ئاوە. ئەمساڵیش ئەم پارێزگایە لە کاریگەرییەکانی وشکەساڵی ڕزگاری نەبووە. جوتیاران ناچار بوون بە شەوانە بە نۆرە کێڵگەکانیان ئاو بدەن.
لە ٢٠ ساڵی ڕابردوودا، ژمارەیەکی زۆر لە گەنجانی ئەم پارێزگایە لە سوپای نیشتمانیی ئەفغانستان و هێزەکانی پۆلیسدا خزمەتیان کردووە. لەو ماوەیەدا، خێزانەکان لە ئێستاوە باشتر دەژیان و زۆربەیان گرنگییەکی کەمیان بە کشتوکاڵ دەدا. بەڵام دوای هاتنە سەر دەسەڵاتی تاڵیبان، زۆرێک لەو گەنجانە بەهۆی ترس لە گیانی خۆیان، بەتایبەتی ڕوویان کردە ئێران، پارێزگاکانی دیکە یان وڵاتانی دراوسێ.
ژنان ناچار بوون بەرپرسیاریی خێزانەکانیان لە ئەستۆ بگرن
دەبێت ئاماژە بەوە بکرێت کە هەندێک لە بەرپرسانی پێشووی ئەمنی، دوای ئەوەی بە زۆر لە ئێرانەوە دەرکران، گەڕانەوە پارێزگای پەروان. بەپێی ڕاپۆرتەکان، هەندێک لەوانە دواتر بەهۆی هۆکاری جۆراوجۆرەوە لەلایەن تاڵیبانەوە کوژراون یان دەستگیر کراون.
لەو بارودۆخەدا، ئەو ژنانەی هاوژینەکانیان لەگەڵدا نین، ناچار بوون بەرپرسیاریی چاودێری و بژێوی خێزانەکانیان لە ئەستۆ بگرن. ئەوان هەوڵ دەدەن بە چاندن و کشتوکاڵ، پێداویستییە بنەڕەتییەکانی خێزانەکانیان دابین بکەن و هەرچەندە بێت شتێک بۆ منداڵەکانیان بکەن.
گەیشتینە گوندێک لە پارێزگای پەروان. ئەم گوندە شەوی پێشتر ڕووبەڕووی بارانێکی توند، ڕەعد و بروسکە، زریان و بوومەلەرزە ببووەوە. لە بەردەوامیی گەشتە پێیەکەماندا، دایكێک و کچە بچووکەکەی بینیمان کە گەنمیان دەدروێتەوە. دوو کوڕی بچووکیش یارمەتییان دەدان.
کاتێک نزیک بووینەوە، بە گەرمی پێشوازییان لێ کردین. دوای گفتوگۆیەکی کورت، پرسیارمان لە بارودۆخی ژیانیان کرد.
«دەرفەتم نییە خەسووم چارەسەر بکەم»
زەڕخوونە زەریف وتی: پێنج منداڵم هەیە. لەگەڵ خەسووم دەژیم کە ژنێکی زۆر باشە. خەزوورم، هاوژینی ئەو و چوار منداڵەکەشی لەگەڵمان دەژین.
لە ڕوخساری زەڕخوونە و منداڵەکانیەوە هەژاری و ئەو سەختییانە دیار بوو کە ڕووبەڕوویان دەبنەوە. لە نزیکیان چەند مریشک و مانگایەک هەبوون کە لەگەڵ بەرهەمی زەوییەکەیان، بژێوی خێزانەکەیان دابین دەکرد.
زەڕخوونە زەریف وتی: «هاوژینەکەم پێشتر لە هێزەکانی پۆلیسدا کاری دەکرد. ناچار بوو بچێتە ئێران، بەڵام لەوێشەوە دەرکرا و ئێستا لە پارێزگایەکی دیکە دەژی. برازاكەم و هاوژینەکەی ڕووبەڕووی کێشەی تەندروستیی دەروونی بوونەتەوە. هەموو بەرپرسیاریی بژێوی خێزانەکە لەسەر شانی منە. بۆ دابینکردنی خواردنی هەمووان، پشت بە بەرهەمی کێڵگەکەمان دەبەستم. خەسووم زۆر نەخۆشە، بەڵام پارەم نییە چارەسەری بکەم.»
وشکەساڵی زیان بە بەرهەمەکان دەگەیەنێت
بارانەکەی ئەمساڵ کە زوو بارێ و زریان و پلەی گەرمیی بەرزی لەگەڵدا بوو، زیانی بە گەنمەکە گەیاند. زۆربەی گەنمەکان تووشی کێر بوون و کوالێتییان زۆر خراپ بوو. لەگەڵ ئەوەشدا، زەڕخوونە هیوای ئەوەی لەدەست نەداوە کە بتوانێت گەنمەکە و کۆڵەکانی بفرۆشێت و پێداویستییە بنەڕەتییەکانی خێزانەکەی دابین بکات.
لە نێو هەموو ئەو سەختییانەدا، هەوڵەکانی کچەکەی بۆ فێربوونی لێهاتووییەکانی دروومان، بووەتە چرایەکی هیوابەخش بۆ داهاتووی خێزانەکە. کچەکەی زەڕخوونە تازە دەستی بە فێربوونی دروومان کردووە.
سەرەڕای سەختییەکان، هەوڵ دەدات خێزانەکەی بژێنێت
زەڕخوونە سەرەڕای ئەو سەختییانەی بەردەوام ڕووبەڕوویان دەبێتەوە، هێشتا بە کشتوکاڵی زەوییەکەیەوە خەریکی کارە. لە نەبوونی هاوژینەکەیدا، تەنها بەرپرسیاریی گەورەکردنی پێنج منداڵەکەی لە ئەستۆ ناگرێت، بەڵکوو بەرپرسیاریی دابینکردنی پێداویستییەکانی ئەندامانی دیکەی خێزانەکەش دەگرێتە ئەستۆ.
هەرچەندە کارەساتە سروشتییەکان وەک وشکەساڵی، بارانی لە کاتی نائاساییدا و زریان هەڕەشە لە بەرهەمی ماندووبوونی دەکەن، بەڵام ئەو لە لایەکەوە هەوڵی مانەوە دەدات و لە لایەکی دیکەوە هەوڵ دەدات نان بخاتە سەر مێزی خێزانەکەی.