Navenda Nûçeyan – Newroz Uysal Aslan, Parlamentera Şirnexê ya Partiya DEM, derbarê veqetandina Medreseya Sor a dîrokî ya li navçeya Cîzreyê ya Şirnexê ji bo Weqfa Hayratê di sala 2023’an de pirsnameyeke parlamentoyê pêşkêşî Wezîrê Çand û Tûrîzmê Mehmet Nûrî Ersoy kir. Newroz Uysal Aslan her wiha daxwaz kir ku ji Seroka Meclîsa Mezin a Neteweyî lêpirsîneke parlamentoyê were vekirin.

Di pirsnameyê de hat gotin ku Medreseya Sor di warê zimanê Kurdî, wêjeya klasîk a Kurdî û kevneşopiya zanistî ya herêma Botanê de cihekî girîng digire û pêşangeha ku di avahiyê de hatiye vekirin, zanyar, nivîskar û ramanwerên Kurd nîşan dide, lê di tabela, panel û nivîsên agahdariyê de Kurdî nayê bikaranîn.

Di pêşniyarnameyê de hat destnîşankirin ku li avahiya Medreseya Sor wêneyê Serokê Baykarê Selçuk Bayraktar û naveroka têkildarî projeyên UAV/UAS ên ji hêla Baykar Technology ve hatine pêşve xistin, heye, ev yek fikarên li ser karanîna avahiyê derdixe holê. Di hinceta lêpirsîna parlementoyê de hat gotin ku di salên dawî de, nemaze li bajarên ku şaredarî di bin wesayetê de ne, avahiyên dîrokî radestî weqf û komeleyan hatine kirin û ew ji çarçoveya wan a dîrokî û çandî hatine qutkirin.

Ev pirs ji Wezîrê Çand û Tûrîzmê Ersoy re hatin kirin:

"* Medresa Sor ayîdê kîjan saziyeke giştî ye? Avahiyê di envantera Wezareta we, Rêveberiya Giştî ya Weqfan, Şaredariya Cizrê, an saziyeke din a giştî de di çi rewşê de qeydkirî ye?

* Medresa Sor wekî cihekî mîrateya çandî yê ku hewceyê parastinê ye qeydkirî ye? Ger wisa be, dîroka qeydkirinê, biryara desteya parastinê û rewşa wê ya parastinê çi ye?

*Rast e ku Medresa Sor di sala 2023’an de ji Weqfa Hayratê re hatiye veqetandin? Ger wisa be, di kîjan dîrokê de, ji hêla kîjan sazî ve û bi kîjan biryara rêveberiyê an protokolê ve ev veqetandin hatiye kirin?

*Rast e ku Medresa Sor "bêdawî" ji Weqfa Hayratê re hatiye veqetandin? Ger wisa be, bingeha qanûnî ya hiştina avahiyek bi nirxa mîrateya dîrokî û çandî ji bo weqfekê bêdawî çi ye?

*Kî di veqetandina Medresa Sor ji Weqfa Hayratê re beşdar bû: Şaredariya Cizrê, rêveberiya weqfê, Walîtiya Navçeya Cizrê, Walîtiya Şirnexê û Rêveberiya Giştî ya... Weqf?

*Kîjan saziyên ji Wezareta we di vê yekê de rol lîstin?

*Gelo Hatice Atan di veqetandina Medresa Sor ji bo Weqfa Hayratê de rasterast an nerasterast desthilat, îmze, pêşniyar, înîsiyatîf, an rêberî hebû?

*Bi berçavgirtina rola Hatice Atan di karanîna avahiyên dîrokî yên li Cîzreyê de, ku berê di doza Birca Belek de hatibû ziman, gelo bandora heman kes an koman di pêvajoya veqetandina Medresa Sor de hatiye lêkolîn kirin?

*Gelo protokola derbarê veqetandina Medresa Sor de dê bi raya giştî re were parvekirin? Ger ne wisa be, sedem çi ye?

*Armanca karanîna Medresa Sor di protokola veqetandinê de çawa tê destnîşankirin? Di protokolê de di derbarê naveroka pêşangehê, zimanê tabelayan, çalakiyên olî/çandî, qedexekirina propagandaya siyasî û çavdêriya giştî de çi xal hene?

*Berî veqetandina Medresa Sor, gelo ramanên xelkê Cîzîrê, saziyên çandî yên herêmî, pisporên ku di warê ziman û wêjeya Kurdî de dixebitin, odeyên pîşeyî û rêxistinên civaka sivîl hatine xwestin?

*Medresa Sor, ku bîra dîrokî ya ziman û wêjeya Kurdî hildigire, çawa ye?

*Ma ji bo misogerkirina beşdariya civaka herêmî di karanîna qadê de komîteyek an mekanîzmayek şêwirmendiyê hatiye damezrandin?

*Kîjan sazî çalakiyên Weqfa Hayratê li Medresa Sor dişopîne? Ev vekolîn kengî hatine kirin? Ger raporek vekolînê hatibe amadekirin, di raporê de çi encam hene?

*Ma pêşangeh, tabela û naveroka danasînê ya li Medresa Sor ji hêla Wezareta we an desteya parastinê ya têkildar ve berê hatiye nirxandin?

*Sedema nenivîsandina Kurdî li ser tabelayên li deriyê Medresa Sor ên ku Medresa Sor û Melayê Cîzrî didin nasîn çi ye, di heman demê de Tirkî, Îngilîzî, Erebî û Tirkiya Osmanî jî tê de hene?

*Kê biryar da ku navên zanyar û kesayetên wêjeyî yên Kurd ên di pêşangehê de bi şêweyên wan ên Tirkîkirî werin pêşkêş kirin?

*Ma Wezareta we biryarek prensîbî, pratîkek standard, an mekanîzmayek vekolînê di derbarê nivîsandina navên kesayetên dîrokî yên ayîdê cîhana wêjeyî û rewşenbîrî ya Kurdî bi şêweyên wan ên orîjînal de heye?

*Gelo Baykar Technology, Selçuk Bayraktar, an (şîrketeke din) di karanîna Medresa Sor de, ku cihekî mîrateya dîrokî û çandî ye, beşdar dibe? Hinceta tevlîkirina naveroka danasînê ya têkildarî hilberîna UAV/UAS çi ye?

*Gelo sponsorî, name, protokol, piştgirî, rêberî, an hevkariyê bi Baykar Technology an Selçuk Bayraktar re di derbarê pêşangeha li Medresa Sor de hatiye sazkirin?

*Wezareta we çi tedbîrên berbiçav girtiye da ku Medresa Sor neguhere qadeke danasînê ji bo her weqf, civatek olî, şîrket, an komeke siyasî?

*Gelo çalakiyên Weqfa Hayratê li Medresa Sor li gorî armanca veqetandinê ne? Ger wisa be, kîjan rapora denetimê ev guncawbûn diyar kir?

*Gelo Wezareta we dê pêvajoyek ji bo betalkirin, sekinandin, an ji nû ve nirxandina biryara derbarê veqetandina Medresa Sor ji Weqfa Hayratê re bide destpêkirin?

*Demê diyarkirî yê Wezareta we ji bo ji nû ve organîzekirina Medresa Sor li gorî berjewendiya giştî, nasnameya dîrokî û mafên çandî yên herêmî çi ye?

 

*Pirsa min a nivîskî ya ku di 6’ê Sibata 2025’an de ji Wezareta we re hatiye şandin, derbarê bikaranîna avahiya dîrokî ya bi navê Birca Belek li Cîzîrêye bi rêya têkiliyên komele/wesayît de. Çima pirsa parlementoyê bêbersiv maye?

*Bersivnedana pirsek parlementoyê ku divê li gorî Rêziknameya Meclisa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê were bersivandin, çawa bi berpirsiyariya Wezareta we ya di derbarê parastin û çavdêriya avahiyên dîrokî yên li Cîzirê de lihevhatî ye?

*Gelo Wezareta we dê lêpirsînek berfireh li ser qutkirina nasnameya çandî ya avahiyên dîrokî yên li Cîzirê bi rêya rêveberiyên wesayît, komele, weqf û têkiliyên siyasî bide destpêkirin?

*Di pêvajoyên dabeşkirina avahiyên dîrokî yên li Cîzîrê de ji bo parastina berjewendiya giştî, mafên çandî yên gel û nasnameya dîrokî ya avahiyan çi pîvan têne bikar anîn?

*Gelo Wezareta we dê ti tedbîran bigire da ku piştrast bike ku zimanê Kurdî wekî zimanek mecbûrî ya agahdariyê di deverên dîrokî yên bi ziman û wêjeya Kurdî ve girêdayî de tê bikar anîn?