Amed – Bi pêşengiya Tevgera Jinên Azad (TJA) li Salona Konferansê ya Tahîr Elçî ya Baroya Amedê civîneke çapemeniyê hate lidarxistin. Nûnerên jin ên sazî û rêxistinên civaka sivîl ên li bajêr beşdarî civînê bûn û li salonê pankarta bi nivîsa "Niha dema jinê ye" hate daliqandin.

Daxuyaniya çapemeniyê ji aliyê Aktîvîsta TJA Ayla Akat Ata ve hate xwendin. Ayla Akat Ata da xuyakirin ku erdnîgariya herêmê û Rojhilata Navîn li ber serdemeke dîrokî ya nû ne û got: “Çareseriya pirsgirêka Kurd ku bi polîtîkayên înkar, wêrankirin, asîmîlasyon û şer ên zêdetirî sedsalekê kûrtir bûye, bi rêbazên demokratîk û siyasî, niha wekî pêdiviyeke lezgîn li ber me ye.”

‘Qanûna çarçove divê destpêka serdemeke nû be’

Ayla Akat Ata anî ziman ku qanûna çarçove ya ku tê payîn bikeve rojeva parlementoyê, divê nebe dawî û wiha domand: “Qanûna çarçove divê nebe dawî; divê bibe destpêka serdemeke nû ku tê de bingehên çareseriyeke demokratîk, qanûna aştiyê û pêvajoya veguherînê ya paşê dê werin danîn, ku prensîbên ku ev pêvajo dê li ser mere avakirin diyar dike. Wekî TJA, em dizanin ku aştiya mayînde tenê bi avakirina jiyanek li ser bingeha rizgariya jinan mimkun e. Rakirina astengiyên qanûnî û siyasî yên ku rê li ber hemû jinan digirin ku di siyaseta demokratîk û qada civakî de roleke çalak bilîzin û mîsogerkirina jiyana wekhev, azad û rêxistinkirî ya jinan, gelan û hemû beşên civakê, berpirsiyariyên me yên bingehîn in.”

Banga ji bo rola Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan û stratejiya aştiyê

Ayla Akat Ata diyar kir ku di çareserkirina pirsgirêka Kurd û derbaskirina krîzên herêmî de, divê stratejiya aştiyê ya ku ji hêla Birêz Abdullah Ocalan ve hatiye bipêşxistin û perspektîfa rizgariya jinan bê hesibandin. Ayla Akat Ata wiha domand: “Mîsogerkirina gihîştina Birêz Abdullah Ocalan bo şert û mercên xebatê û ragihandinê yên azad û mîsogerkirina azadiya wî ya fîzîkî, ji bo pêşveçûna pêvajoyê girîngiyek dîrokî heye. Garantiya yasayî ya vê rolê divê di qanûna çarçove de xuyangiya xwe ya berbiçav bibîne. Qanûna ku were derxistin divê yekpare be, ji dabeşbûnên kategorîk dûr be û bingeha çareseriyek demokratîk û aştiyane ji bo pirsgirêka Kurd ava bike. Li şûna nêzîkatiyên teng û ewlehî-navendî yên ku dê pêşveçûna pêvajoyê asteng bikin, divê xwedî karekterek bingehîn be ku hemû dînamîkên civakê dihewîne, bawerî û edaletê ava dike û rê li ber jiyana hevbeş vedike.”

‘Divê jin di komîsyonan de bibin xwedî temsîliyeta wekhev’

Pêvajoyên aştî û muzakereyê bi perspektîfe ku jin tê de "subjeyên damezrîner in" divê bên meşandin. Ayla Akat Ata destnîşan kir ku dewlet û Meclîs neçar in ku di hemû komîsyonên Meclîsa Mezin a Tirkiyeyê de temsîliyeta wekhev a jinan pêk bînin û wiha pê de çû: “Garantiya qanûnî ya beşdarbûna jinan a di nava siyasetê de di pêvajoyên vegerê û entegrasyonê de bê dayîn û mekanîzmayên pêwîst ên qanûnî yên ku ji jinan re diyar dikin ku em ê di warê civakî de rêgezên qanûnî yên rasterast ava bikin, pêk bînin. R;êxistinên jinan bikin pêkhateya bingehîn a pêvajoyê û li hemberî astengiyên li pêşiya tevlîbûna jinan a siyasetê derkevin. Têkoşîna azadiya jinan, wekî hilgirê berxwedana jinan, ezmûna berhevkirî ya tevgera jinên azad û felsefeya 'Jin, Jiyan, Azadî', îro garantiya herî xurt a çareseriya demokratîk e. Jin dê di civakîkirina aştiyê û avakirina jiyaneke azad de hêza pêşeng bimînin.”

Daxuyanî bi gotina “Wekî TJA, em ê ji têkoşîna xwe ya li ser bingeha azadiya jinan, daxwaza me ya azadiya fîzîkî ya Birêz Abdullah Ocalan û israra me ya li ser qanûnek aştiyê ku jin mijarên damezrîner in, paşve gav neavêjin” bi dawî bû.

Piştî daxuyaniyê, forumek vekirî hate lidarxistin û nûnerên jin ên ji rêxistinên civaka sivîl û odeyên pîşeyî mafê axaftinê girtin.