Navenda Nûçeyan – Piştî xwepêşandanên Partiya Gel a Komarî (CHP) li Jantar Mantar, vîdyoyên xwepêşandanan bi awayekî lez li ser tora medyaya virtual belav bûn. Hinek ji jinên di xwepêşandanan de ku di vîdyoyan de li dijî hikûmet û Serokwezîrê Hindistanê Narendra Modî axivîn, piştî ku wêneyên wan hatin weşandin, rastî êrîşên berfireh ên serhêl hatin.

Eşkerekirina agahdariya kesane û gefên serhêl

Li gorî raporan, hinek hesabên veşartî û hesabên ku ji alîgirên Partiya Bharatiya Janata (BJP) ve girêdayî ne, hejmarên telefonê, navnîşan û agahdariya li ser endamên malbatên jinan weşandin û wan bi gefên din re rûbirû hiştin. Di hinek rewşan de, ji bikarhêneran jî hat xwestin ku agahdariya li ser cihê jinan bi armanca “cezakirin” an “fêrkirina wan ders” parve bikin.

Yek ji xwepêşanderan ku vîdyoya axaftina wê bi lez belav bû got ku ji hingê ve gelek telefon û peyamên tehdîdkar wergirtiye û agahdariya kesane ya wê û endamên malbata wê jî hatiye weşandin û diyar kir ku wê ji hinek hesaban xwestiye vîdyoyê rakin lê yek ji rêveberan gotiye ku ew bi weşandina vîdyoyê pere qezenc dikin.

Tundiya derûnî û gefên li dijî zarokên xwepêşander

Keçeke 15 salî ku berê ji ber bikaranîna zimanê êrîşkar li dijî Modî lêborîn xwestibû, got ku ew bi riya telefonên veşartî û medyaya dîjîtal rastî gefên tecawizê hatiye û diyar kir ku hinek kesên anonîm wêneyên eşkere yên zayendî ji wê re şandine.

Di bersiva van bûyeran de, Partiya Gel a Sosak diyar kir ku divê kesên ku beşdarî xwepêşandanan dibin di hilbijartina gotinan û awayê îfadekirina nêrînên xwe de baldar bin. Partiyê her wiha tekez li ser mafê welatiyan kir ku xwepêşandan bikin û nêrînên xwe îfade bikin.

Rojnamevan jî di nava hedefên êrîşên serhêl de ne

Lê belê tacîz bi tenê bi xwepêşanderên jin ve sînordar nebû. Hejmarek rojnamevanên ku xwepêşandanan dişopînin jî ragihandin ku heqaret li wan hatiye kirin û gef li wan hatiye xwarin. Her wiha heta gefên kuştin û tecawizê jî li wan hatine xwarin. Piştî êrîşan rojnamevanek ciwan bi demkî hat sekinandin.

Rapor her wiha nîşan didin ku heta lêborînên giştî yên hin xwepêşanderan jî êrîşan nerawestandiye, weşandina agahiyên kesane û şandina peyamên tehdîdkar berdewam dikin.

Her wiha êrîş berdewam dikin tevî Serokwezîrê Hindistanê Narendra Modî di peyamek vîdyoyî de ragihand ku wî xwendekarên di xwepêşandanên Delhiyê de heqaret li wî kirine efû kiriye.

Paşxaneya tevgera “mirovên kew” û bêkariyê

Tevgera “Mirovên Kew” di 16’ê Gulanê de piştî gotinên dadwerekî payebilind ê Hindî li ser ciwanên bêkar dest pê kir û hêdî hêdî veguherî tevgereke protestoyê di nava beşek ji ciwanên Hindî de. Xwepêşanderên vê tevgerê li dijî bêkariyê, kêmbûna derfetên kar û pirsgirêkên di nava pergala perwerdeyê de xwepêşandanê dikin.

Di meha Tîrmehê de, bi deh hezaran kes di dema xwepêşandanên girseyî yên li New Delhiyê de ber bi Parlamentoya Hindistanê ve meşiyan. Polîsên tevgera taybet gaza rondikrêj û çopan bi kar anîn da ku xwepêşanderan belav bikin. Li gorî polîsan, di pevçûnan de 60 xwepêşander û 118 polîs birîndar bûn.

Nirxandina pisporên mafên mirovan

Pisporên mafên mirovan û mafên jinan diyar dikin ku her çend gotinên heqaretkar ên li ser rayedarên giştî dibe ku li gorî qanûna Hindî sûcek be jî eşkerekirina sîstematîk a agahiyên kesane û gefên veşartî ên li dijî xwepêşanderên jin di têkoşîna li dijî tundiya serhêl de li Hindî pirsgirêkek cidî dimîne.