BAHARAN LAHÎB

Perwan – Em ketin gundekî li Wîlayeta Saidxel a parêzgeha Parwanê. Kesk li quncikên gund xuya bû û dengê zarokên ku nû ji dibistanê hatibûn di nav zeviyên çandiniyê de deng vedida. Jinên bi cilên rengîn, mijûlî berhevkirina kulîlkên genim bûn ku li zeviyan ji bo zivistanê hatibûn hilanîn.

Zarokan bi heywanan re dilîst. Tevî vê dîmena gundewarî, xizanî û bêkarî di şert û mercên jiyana xelkê vî gundî de bi zelalî xuya bûn. Piştî ku em ji çend zeviyên çandiniyê û malên gundewarî derbas bûn, em gihîştin mala Nebîla Ezîz. Jinek ku bi zorê dimeşiya, her çend ne pir pîr bû jî, êşa wê ya laşî û dûrbûna ji kurên xwe li ser rûyê wê diyar bû.

Endamên Telîban tên diziya mala me

Yek ji bûkên Nebîlayê ligel wê û sê zarokên wê dijiya. Nebîla ji êşên giran ên laşî û şekirê xwînê yê bilind dikişand. Sê kur û keçek wê hebûn, hemû zewicîbûn. Nebîla li gel hevjînê xwe yê pîr û yek ji kurên xwe dijiya. Yek ji kurên wê di nav hêzên ewlehiyê yên hikûmeta berê ya Efganistanê de xizmet kiribû, lê mîna bi hezaran welatiyên din, niha ji bo ku ji xetereyên potansiyel bireve koçî Îranê kiribû.

Nebîlayê gelek çîrok li ser şert û mercên jiyana dijwar a xelkê gundê xwe vegot. Li gorî wê, hin malbat nanê hişk jî tunebû ku bixwin û peydakirina pêdiviyên bingehîn ji bo gelek kesan bûye pirsgirêkek cidî. Şert û mercên jiyana Nebîlayê bi xwe ji yên din ne çêtir bûn. Ji ber zehmetiyên aborî, ew carna bi mehan nikaribû dermanên ku ji bo kontrolkirina şekirê xwîna xwe hewce dikir bikire. Nexweşî û xizaniyê jiyana wê ya rojane dijwar dikir.

Ji bilî van pirsgirêkan, Fewziya gazinan ji zêdebûna diziyên li gund jî dike. Ew diyar dike ku hin ji kesên ku di van bûyeran de cih digrin, endamên Talîbanê ne. Li gorî wê, her çend jinan gazinan ji ketina kesên xerîb li malên wan kirine jî, sûcdar bi awayekî dadperwer nehatine darizandin. Yek ji kurên Nebîla li Kabîlê firoşkarê sotemeniyê ye. Bûka wê bi çar zarokên xwe re di xaniyek cuda de li diyarê wan dijî.

Bûyerên şevê û tirsên jinan ên li hember tundiya çekdaran

Nebîla bûyera ku mehek berê li mala bûka wê qewimiye wiha vegot: “Bûka min bi çar zarokên xwe re li xaniyek li hember baxçeyê min dijiya. Nêzîkî mehek berê, min keça xwe vexwend ku şevekê li mala wê derbas bike. Dema ku ew çûn, bûka min deriyê mala xwe girt, lê belê wê kesek li ser banî dît. Wê jê pirsî ka ew kî ye, lê bersivek negirt. Dema ku zilam nêzîk bû, wî fenerê xist çavên wê da ku rûyê wî veşêre. Di wê gavê de, bûka min û keça wê, ku nêzîkî 13 salî ye, dest bi nîqaşa bi zilam re kirin. Cîran piştî bihîstina qîrîna wan kom bûn û ez jî hatim cihê bûyerê. Di dawiyê de, me zilam radestî çekdarên Talîbanê yên ku hatin, kir. Dema ku wan maskeya wî rakirin, yek ji çekdarên Talîbanê ku ew nas kir keniya û pirsî, ‘Tu li vir çi dikî?’ Vê bûyerê di malbata min de fikarên hîn mezintir çêkir. Piştî vê bûyerê, bûka min û zarokên wê mal û cihê xwe terikandin û çûn Kabîlê.”

Tundî û birînên li ser laşê Anîsgulê

Piştî bihîstina çîroka Nebîla, em bi wê re çûn serdana Anîsgul Kerîm ku jinek 50 salî ye. Li ser laş û rûyê Anisgulê birînên sor hebûn û li dora devê wê birînên sar hebûn. Xuyabûna wê nîşan dida ku ew di demên dijwar re derbas bûye.

Wê çîroka xwe wiha vegot: “Çend şev berê, mêr û kurê min ji ber kêmbûna avê çûn zeviyê av bidin. Dema ku ew li wir bûn, min dît ku zilamek li baxçeyê me rawestiyaye. Dema ku min gazî wî kir û pirsî ew kî ye, wî êrîşî min kir. Wî devê min bi tundî girt û ez avêtim erdê. Wî ez bi lingên xwe li erdê zeliqand û nehişt ku ez rabim. Dema ku wî ez avêtim erdê, bûka min û keça min şiyar bûn û karîbûn min ji destê wî rizgar bikin.”

Anîsgul ragihand ku cîranên wê qîrîna wê bihîstine û ew jî hatine cihê bûyerê. Anîsgul da zanîn ku wan maskeya êrîşkar rakirine, ew nas kirine û fêm kirine ku ew heman kes e ku berê çend caran ji hêla Talîbanê ve bi tohmeta diziyê hatibû girtin.

Hem Fewziya û hem jî Anîsgul di îfadeyên xwe de diyar kirin ku gumanbar endamekî Talîbanê bû ku du xortên ji herêmê, derengiya şevê dema ku piştî xwepêşandanên giştî zeviyên xwe av didan, girtin. Ew 24 seatan hatin lêdan û lêdan ewqas dijwar bûn ku ew çend rojan nekarîn ji nivînan rabin. Fewziya û Anîsgul bawer dikin ku ev êrîş ji bo bêdengkirina xwepêşandanên giştî hatine kirin.