١٣هفته خاموشی؛ ایران در محاصره انزوای دیجیتال و خفقان امنیتی
دادههای نتبلاکس نشان میدهد ایران از مرز ٢٠١۶ ساعت انزوای دیجیتال از جهان خارج عبور کرده است؛ وضعیتی که همزمان با تشدید سرکوب، بازداشتها، اعدام زندانیان و فروپاشی معیشت میلیونها شهروند، زندگی روزمره مردم را به بحرانی فراگیر کشانده است.
مرکز خبر - بر اساس گزارش نت بلاکس، امروز شنبه ٢ خرداد ۱۴۰۵، با ادامه محدودیتهای شدید اینترنتی در ایران، نشان میدهد که خاموشی دیجیتال و اختلال گسترده در دسترسی آزاد به اینترنت اکنون وارد سیزدهمین هفته خود شده است. این وضعیت، ایران را در یکی از طولانیترین دورههای انزوای ارتباطی سالهای اخیر قرار داده است.
شهروندان اکنون بیش از ٢٠١۶ ساعت در شرایط محدودیت ارتباطی و قطع دسترسی آزاد به جهان خارج قرار گرفتهاند؛ وضعیتی که نهتنها جریان آزاد اطلاعات را مختل کرده بلکه زندگی اقتصادی، آموزشی و اجتماعی میلیونها نفر را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بسیاری از کاربران میگویند انجام سادهترین امور روزمره، از دسترسی به اخبار و خدمات آنلاین گرفته تا ارتباطات شغلی و خانوادگی، به امری دشوار و پرهزینه تبدیل شده است.
اینترنت؛ ابزار کنترل در فضای سرکوب
ادامه خاموشی اینترنت همزمان با افزایش فضای سرکوب و خفقان سیاسی در ایران رخ میدهد. در ماههای اخیر گزارشهای متعددی از بازداشت فعالان مدنی، روزنامهنگاران، کاربران شبکههای اجتماعی و شهروندان معترض منتشر شده است. نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که محدودسازی اینترنت، علاوه بر سانسور اخبار، به پنهانسازی ابعاد سرکوب و جلوگیری از انتشار تصاویر و گزارشهای مربوط به بازداشتها و خشونتهای حکومتی کمک میکند.
فعالان حقوق بشر همچنین نسبت به تداوم اعدام زندانیان، بهویژه در سکوت خبری، ابراز نگرانی کردهاند. در این میان، وضعیت زنان زندانی و همچنین متهمان زیر سن قانونی که با احکام سنگین یا خطر اعدام روبهرو هستند، نگرانیهای گستردهای را در سطح داخلی و بینالمللی برانگیخته است. منتقدان میگویند همزمانی تشدید سرکوب امنیتی با قطع اینترنت، امکان اطلاعرسانی مستقل و نظارت عمومی را بهشدت محدود کرده است.
فروپاشی مشاغل آنلاین و گسترش بیکاری
قطع و اختلال مداوم اینترنت، ضربه سنگینی نیز به اقتصاد بحرانزده ایران وارد کرده است. هزاران کسبوکار آنلاین، فروشگاه اینترنتی، تولیدکننده محتوا، فریلنسر و فعال حوزه فناوری طی هفتههای گذشته با کاهش شدید درآمد یا تعطیلی کامل فعالیت خود مواجه شدهاند.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که محدودیت اینترنت نهتنها سرمایهگذاری در اقتصاد دیجیتال را نابود کرده بلکه موج تازهای از بیکاری را نیز ایجاد کرده است. بسیاری از جوانانی که در سالهای اخیر به دلیل رکود بازار کار به مشاغل اینترنتیو روی آورده بودند، اکنون منبع درآمد خود را از دست دادهاند. همزمان افزایش تورم، گرانی و کاهش قدرت خرید، فشار معیشتی بر خانوارها را دوچندان کرده است.
انزوای دیجیتال و محرومیت از اطلاعات
در حالیکه دسترسی آزاد به اینترنت در بسیاری از نقاط جهان بخشی عادی از زندگی روزمره محسوب میشود، شهروندان ایرانی اکنون برای دسترسی به ابتداییترین خدمات آنلاین با موانع گسترده روبهرو هستند. کاربران میگویند سرعت پایین، قطع مکرر ارتباط و فیلترینگ گسترده، آموزش، درمان، تجارت و حتی ارتباط با خانواده در خارج از کشور را مختل کرده است.
ادامه این وضعیت، شکاف دیجیتال میان ایران و جهان را عمیقتر کرده و ایران را بیش از پیش در مسیر انزوا قرار داده است. به باور آنان، اینترنت در ایران دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه به میدان اصلی کشمکش میان جامعه و ساختار امنیتی حکومت تبدیل شده است؛ جایی که کنترل اطلاعات، بخشی از راهبرد مهار نارضایتی عمومی تلقی میشود.