روایت موفقیت یک مهندس زن در میان خرابههای تعز
در میان ویرانیهای جنگ و چالشهای اجتماعی، هبه الجرادی توانست مسیر خود را در عرصه مهندسی و پیمانکاری پیدا کند. او علاقهاش را به پروژهای تبدیل کرد که هم به بازسازی خانهها کمک میکند و هم نگاه جامعه به نقش زنان را تغییر میدهد.
رحمه شنظور
یمن- در میان خرابههای خانههای ویرانشده، هبه الجرادی، مهندس ۲۶ ساله، با ایدهای متفاوت وارد میدان شد. او خانههای تخریبشده را به یک فرصت سرمایهگذاری تبدیل کرد و از این طریق، راه را برای ورود زنان یمنی به حوزه مهندسی و پیمانکاری باز کرد؛ حوزهای که تا همین اواخر در اختیار مردان بود.
انتخاب مهندسی برخلاف نظر خانواده
هبه از دوران دانشگاه باور داشت که سرمایهگذاری در املاک و ساختوساز بهترین راه برای خلق ارزش واقعی است. او میگوید: «از کودکی به مهندسی علاقه داشتم و از همان دبیرستان هدفم مشخص بود. مهندسی رشتهای است که از طریق آن میتوان به مردم خدمت کرد؛ مثلاً با ساخت بیمارستان و مدرسه. در واقع، مهندس یکی از پایههای اصلی جامعه است.»
او ادامه میدهد: «در ابتدا خانوادهام معتقد بودند این رشته برای پسرهاست و مناسب دختران نیست. حتی مرا در رشته ترجمه ثبتنام کردند، اما من کوتاه نیامدم و هر دو رشته را با هم خواندم؛ ترجمه برای رضایت خانواده و مهندسی برای رسیدن به آرزویم.»
تعزِ ویران؛ نقطه شروع
پس از فارغالتحصیلی، هبه به شهر تعز بازگشت و با شهری روبهرو شد که جنگ بخشهای زیادی از آن را نابود کرده بود. او میگوید: «ما آواره شده بودیم و وقتی برگشتیم، شهر را کاملاً ویران دیدم. همانجا جرقه این ایده در ذهنم زده شد.»
او کارش را با یک برنامه آموزشی برای زنان آغاز کرد؛ برنامهای برای آموزش تعمیرات داخلی خانه و طراحی داخلی با نام «دنیای دکور و زیبایی». این برنامه خیلی زود، بهویژه در میان زنان، با استقبال زیادی روبهرو شد و به نقطه شروعی برای یک مسیر بزرگتر تبدیل شد.
او میگوید: «در فیسبوک پیامهای زیادی از زنانی دریافت میکردم که میگفتند خانهمان خراب شده، داخلش آثار جنگ هست، چطور تعمیرش کنیم؟ چون توان مالی نداشتند، میخواستند خودشان دست به کار شوند و فقط از من راهنمایی میخواستند.»
اینجا بود که مسیر کار تغییر کرد: «با دورههای ساده شروع کردیم تا به زنان یاد بدهیم خودشان خانههایشان را تعمیر کنند. استقبال خیلی زیاد بود. زنان عکس کارهایشان را برایم میفرستادند و بعد از مدتی، کار به گرفتن پروژههای بزرگتر رسید.»
این حرکت کوچک خیلی زود به یک جریان گسترده تبدیل شد؛ زنانی که خانههایشان را بازسازی میکردند، تجربهشان را با دیگران به اشتراک میگذاشتند و همین باعث گسترش ایده شد تا به یک پروژه کامل تبدیل شود.
در ادامه، دفتر «عمار الأرض برای مشاورههای مهندسی و پیمانکاری» تأسیس شد؛ دفتری که فعالیتش فقط به تعمیرات داخلی محدود نماند، بلکه بازسازی خانهها، ساخت مدارس و ارائه طرحهای مهندسی کامل را هم شامل شد.
هبه میگوید: «بعد از پروژه دنیای دکور و زیبایی، وارد حوزه پیمانکاری شدیم و این دفتر را راهاندازی کردیم. کار را از پروژههای کوچک شروع کردیم و کمکم توسعه دادیم.»
اما بزرگترین چالش، فنی نبود؛ بلکه اجتماعی بود. او میگوید: «در ابتدا خیلیها میپرسیدند چطور یک دختر میتواند پروژههای ساختمانی را مدیریت کند؟ حتی بعضی از زنها میگفتند به همسرمان نگویید، چون قبول نمیکنند یک زن مدیر پروژه باشد.»
با این حال، هبه روی توانایی خودش حساب کرد: «تصمیم گرفتم ثابت کنم زنان حتی بهتر از مردان میتوانند خانهها را تعمیر کنند. در ابتدا این کار برایم یک چالش بود، اما توانستیم خودمان را ثابت کنیم.» با گذشت زمان، کیفیت کار، دقت و پایبندی به زمان باعث شد دیدگاهها تغییر کند و نام او بیشتر شناخته شود.
تغییر نگاه جامعه
به گفته هبه، آموزش نقش اساسی در موفقیتش داشته است. کارآموزان فقط یادگیرنده نبودند، بلکه به گسترش کار هم کمک کردند: «آنها بودند که مرا تشویق کردند دفتر بزنم، چون زنان ترجیح میدهند با یک مهندس زن کار کنند که نیازهایشان را بهتر درک میکند.»
او درباره چالشهای روزمره میگوید: «یکی از مشکلات اصلی، تفاوت در فرهنگ کاری است. ما بهعنوان مهندس زن به زمانبندی اهمیت میدهیم و تلاش میکنیم پروژهها را حتی زودتر تحویل دهیم، اما بعضی از کارگران مرد تأخیر را طبیعی میدانند و کار را عقب میاندازند.»
تأثیر هبه فقط به ساختوساز محدود نماند، بلکه به تغییر نگاه جامعه نسبت به نقش زنان هم کمک کرد. حتی برخی مردانی که در ابتدا مخالف بودند، بعدها به حامیان او تبدیل شدند.
امروز هبه این مسیر را فقط آغاز راه میداند. او به آیندهای فراتر از یمن فکر میکند و امیدوار است بتواند پروژه «عمار الأرض» را در سطح منطقهای و حتی جهانی گسترش دهد.