ئیخلاس حەمروونی

 

تونس- لە سەردەمێکدا کە ئاستەنگەکانی بێکاری و تێکچوونی ژینگە و گەشەسەندنی لاواز لە ناوچە ناوخۆییەکانی وەک قەسرین لە تونسدا یەکتر دەبڕن، دەستپێشخەرییەکانی ژنانی گەنج سەرهەڵدەدەن، هەڵیدەبژێرن کە زانیاری ئەکادیمی بگۆڕن بۆ پڕۆژەیەک کە ڕەهەندی ئابووری و ژینگەیی و کۆمەڵایەتییان هەیە.

 

لە نێو ئەم ئەزموونانەدا چیرۆکی عەتا بەرکاوی دیارە، کە ڕێگەی خۆی لە زانکۆوە بۆ کارگێڕی لە کەرتی کشتوکاڵدا خۆشکرد، بووە ڕاهێنەر لەم بوارەدا و بەرهەمهێنەری پێوانەی سروشتی و وەبەرهێنەر لە شێوازەکانی کشتوکاڵی ژینگەدۆستانە.

 

”ڕێگایەکی زانستی کە دیدێکی ڕوون دادەمەزرێنێت”

عەتا بەرکاوی بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بایۆتەکنەلۆژیا بەدەستهێنا، پاشان بە بڕوانامەی ماستەر لە کارگێڕی بازرگانی بەردەوام بوو، ڕاهێنانی پیشەیی لەگەڵ زانیاری زانستیدا تێکەڵ کرد، سەبارەت بە هۆکاری ئەم هەڵبژاردنە، وتی: پێموابوو هەر پڕۆژەیەکی سەرکەوتوو دەبێت لەسەر بنەمایەکی زانستی تۆکمە بێت، کە بە دیدێکی ڕوونی کارگێڕی و ستراتیژی پشتگیری بکرێت.

 

ڕاهێنانەکانی تەنها لە خوێندنی زانکۆدا سنووردار نەبوون، بەهۆی چەندین خولی ڕاهێنانی لە بواری کشتوکاڵدا، بەتایبەتی لە ناوەندی رمال لە ببنزت و ناوەندەکانی تری ڕاهێنانی کەرتی کشتوکاڵی، بەرزتر بووەوە، لەوێ فێری تەکنیکەکانی زیادکردنی بەها بۆ بەرهەمە کشتوکاڵییەکان و پیتێنی ڕووەکی دەرمانی و بۆنخۆش و پرۆسێسی کشتوکاڵی بوو.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، ڕاهێنانی کشتوکاڵی ئاسۆیەکی فراوانی بۆ کردەوە و ڕێگەی پێدام ئەو سامانە کشتوکاڵییە بێئەندازە بدۆزمەوە کە تونس لە باکوورەوە تا باشوور خاوەنییەتی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا تا ئێستا کەم بەکارهێنراوە و کەم بەهای پێدراوە.

 

”لە ڕاهێنانەوەوە بۆ خولیای مەیدان”

لەم قۆناغەدا عەتا بەرکاوی بەشداری چەندین سەردانی مەیدانی کرد بۆ پڕۆژە کشتوکاڵییەکانی ئێستا و پەرەسەندن، ئەزموونی دەستی یەکەمی لە پرۆسێسکردنی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان بەدەستهێنا و لەوێشدا، خولیای خۆی دەستیکرد بە گۆڕانکاری بۆ باوەڕێکی پتەو، لە زانکۆدا، پێویست بوو پڕۆژەی خولی تەواو بکەین و پێشکەشی لیژنە تایبەتمەندەکان بکەین، لێکۆڵینەوە لە کاریگەرییە ئابوورییەکانیان بکەین، کە ئەمەش گرنگیدانی بەردەوامی بە بەکارهێنانی پراکتیکی لە مندا چاند، نەک تەنها تیۆری.

 

”پڕۆژەیەکی خێزانی بە دیدگایەکی نوێبووەوە”

پڕۆژەکە وەک کارێکی خێزانی دەستی پێکردووە، باوکی لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە چالاک بووە لە دروستکردنی ئامێری پارچەکردنی دەستیدا، ئەم ئامێرانە بۆ زیادکردنی بەها بۆ بەرهەمە کشتوکاڵییەکان کە ناوچەی قەسرین پێی ناسراوە دیزاین کراون، وەکو گوێزی دڕکاوی و وەرگیراوەکانی، بۆ ئەوەی وەک خۆراکی جێگرەوە بۆ ئاژەڵەکان بەکاربهێنرێن.

عەتا بەرکاوی ڕوونیدەکاتەوە، بیرۆکەکە سەرەتا سادە بوو، بەڵام لەسەر بنەمای هۆشیاری ژینگەیی و ئابووری بوو، بەڵام پێی وایە ئەم چالاکییە توانای زیاتری هەبووە، بەهۆی ڕاهێنانی زانستی و ئەزموونی پیشەیی پێشووی لە کۆمپانیا بیانییەکان، بڕیاریدا پڕۆژەکە پەرەپێبدات و لە وۆرکشۆپێکی بچووکەوە بیگۆڕێت بۆ دامەزراوەیەکی بناغەی، ئامانجی ئەوەیە کە تەکنەلۆژیای سەردەمی لە جووتیاران نزیک بکاتەوە، بەتایبەتی لە ناوچە دوورەکان و ناوخۆییەکانی دوور لە ناوەندەکانی دابینکردن.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، لە خۆمم پرسی، بۆچی شارەزاییەکەم تەنها لە کارکردن بۆ کەسانی دیکەدا قەتیس بمێنێتەوە لەکاتێکدا دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ پەرەپێدانی پڕۆژەیەک کە خزمەت بە هەرێم و کەرتی کشتوکاڵ بکات؟'

 

”میکانیزەکردنی کشتوکاڵی لە خزمەت ئابووری بازنەییدا”

پڕۆژەکەی عەتا بەرکاوی لەسەر بنەمای ڕێبازێکی ژینگەیی بەردەوام دامەزراوە، کە ئیلهامەکەی لە توێژینەوەکانی لە بایۆتەکنەلۆژیا وەرگرتووە، گرنگی بە بەهادان بە پاشماوەی کشتوکاڵی و پیشەسازی دەدات کە پێشتر نوێنەرایەتی بارگرانییەکی ژینگەیی دەکرد.

 

ئاماژە بەوەشدەکاتەوە، پاشماوەی کارگەی زەیتون کە پێشتر فڕێدەدرا یان دەسوتێنرا و زیانێکی زۆری بە ژینگە دەگەیاند، ئێستا گۆڕاوە بۆ ماددەیەکی خاو بۆ بەرهەمهێنانی پێوانەی سروشتی یان خۆراکی ئاژەڵان بە بەهای خۆراکی.

 

لە ڕێگەی ئامێری پارچەپارچەکردن و ڕاهێنانەکانیەوە، ئەم پاشماوەیانە دەخرێنە ناو خولێکی ئابووری گشتگیرەوە، کە بەشدارن لە باشترکردنی خاک و پاراستنی ژینگە و دروستکردنی سەرچاوەی داهاتی زیادە، هەروەها دەرفەتی کاری نوێ دەڕەخسێنن، بەم شێوەیە هاوکێشەی ئابووری بازنەییمان بەدەستهێناوە، گەڕانەوەی ئابووری، پاراستنی ژینگە و گەشەپێدانی ناوخۆیی بەردەوام.

 

”ئاڵەنگاری سەرکردایەتی ژنان لە کەرتی تەکنەلۆژیادا”

گەشتەکەی عەتا بەرکاوی بێ سەختی نەبوو، بەتایبەتی وەک ژنێکی چالاک لە بواری میکانیزەکردنی کشتوکاڵیدا، کە بە شێوەیەکی نەریتی بە بوارێکی پیاوسالاری دادەنرێت، هەروەها باس لە سەرەتاکانی خۆی دەکات، ڕووبەڕووی گومان بوومەوە لە توانای خۆم بۆ بەڕێوەبردنی ئەم جۆرە پڕۆژەیە، تەنانەت لەلایەن هەندێک لە دەوروبەرەکەمەوە، بەڵام باوەڕم وابوو کە لێهاتوویی پێوەرە ڕاستەقینەکەیە، کاتێک لەگەڵ باوکم دەستم بە کارکردن کرد، چوومە وۆرکشۆپ بۆ ئەوەی کڕیارەکان ببینم، ئەوان ڕەتیان دەکردەوە قسەم لەگەڵ بکەن، دەیانوت: دەمانەوێت لەگەڵ باوکت قسە بکەین نەک تۆ، بەڵام سوپاس بۆ کۆڵنەدان و کاری مەیدانی، خۆم جێگیر کرد و متمانەم لەگەڵ جووتیاران و هاوبەشەکان دروستکرد.

 

”دارایی: خاڵی وەرچەرخان”

دارایی یەکێک بوو لە ئاستەنگە هەرە گرنگەکان کە پڕۆژەکە ڕووبەڕووی بووەوە، بە تایبەت لە قۆناغە سەرەتاییەکانیدا، وتی: پڕۆژەکە نوێ و نامۆ بوو، ئەمەش وایکردووە باوەڕ پێکردنی وەبەرهێنەران لە سەرەتادا قورس بێت، بەڵام خاڵی وەرچەرخان کاتێک هات کە پڕۆژەکە لە چوارچێوەی پڕۆژەی "ئیرادە" پارەی لە یەکێتی ئەوروپا وەرگرت، کە ڕێگەی بە پەرەپێدانی و بەدەستهێنانی ئامێری نوێ دا.

 

دواتر بەشداریکردن لە چەندین پێشبڕکێی ناوچەیی و نێودەوڵەتی و دەستەبەرکردنی یارمەتییە زیادەکان و واژۆکردنی ڕێککەوتن لەگەڵ کۆمپانیا گەنجەکان و پەیمانگا باڵاکان بۆ خوێندنی کشتوکاڵی.

 

”کاریگەری مەیدانی و دیدگای داهاتوو”

ئەم پڕۆژەیە پێشتر بەشداری لە بەرهەمهێنانی دەیان ئامێری پارچەپارچەکردندا کردووە، بەتایبەتی لە بەرەنگاربوونەوەی ئەو مێرووە کۆچینەی کە گوێزی دڕکاوی لە قەسرین تووشی بووە، جووتیارانی توانیان بەرهەمەکانیان دروێنە بکەن پێش ئەوەی تێکبچن، هەروەها ڕاهێنانی کەسی و لە دوورەوە پێشکەش کرد، کە ئەمەش بووە هۆی بەهێزکردنی زۆرێک لە جوتیاران و خاوەن کارە بچووکەکان بۆ دامەزراندنی چالاکییەکانی داهات لە ماڵەکانیانەوە بە کەمترین تێچوون، ئامانجمان ئەوەیە کە ڕاهێنان و تەکنەلۆژیای سەردەمی لە جوتیاران نزیک بکەینەوە، کە بتوانن بە سەرچاوەی سنووردار پڕۆژەی بەردەوام بونیاد بنێن.

 

”پەیامێک بۆ هەمووان”

عەتا بەرکاوی لە کۆتایی قسەکانیدا، بە پەیامێکی هیواخوازانە کە ئاراستەی ژنانی گەنج و پیاوان دەکات، بەتایبەتی لە ناوچەکانی ناوخۆ، وتی: هەموو بیرۆکەیەک، هەرچەندە سادە دەرکەوێت، دەتوانێت ببێتە پڕۆژەیەکی سەرکەوتوو ئەگەر ئیرادە و کاری سەختی هەبێت، هەنگاوی یەکەم گرنگترینە، ئەوەی لە دوای ئەوە دێت وردە وردە دێت، بەربەستەکان بەشێکی سروشتی گەشتی کارگێڕین، بەڵام بەردەوامبوون دەتوانێت ئاڵەنگاریەکان بگۆڕێت بۆ دەرفەت.