فادیا جومعە

 

لوبنان- لەگەڵ چڕبوونەوەی هێرشەکان لە باشووری لوبنان و زیادبوونی شەپۆلی ئاوارەبوون لە گوند و شارۆچکە سنوورییەکان، پەناگەکان قەرەباڵغ بوون و هەزاران خێزانی لوبنانی ئاوارەبوون لە باشوور و دەوروبەری بەیروت.

 

بەڵام هێرشەکان چینێکی دیکەی ئازارەکانیش دەرخستووە کە ئەوەی سوورییەکان بەرگەی دەگرن, ساڵانێکی زۆرە لە باشووردا دەژین و بەشێکی زۆریان خۆیان لە هاوکێشەی پاراستن و هاوکاریکردن دوور خستووەتەوە.

 

لە کاتێکدا خەێندنگە و ناوەندە گشتییەکان دەکرێنەوە بۆ داڵدەدانی ئاوارە لوبنانییەکان، سوورییەکان بڕیار یان ڕێنماییەکان ڕاپۆرت دەکەن کە ڕێگری دەکەن لە وەرگرتنیان لەم ناوەندانەدا، ئەمەش تەواوی خێزانەکان لە دەرەوە بە کراوەیی دەهێڵنەوە، بەبێ پەناگە و سەرچاوە.

 

”ئازار نوێ بووەوە دوای بڕیاری چۆڵکردنی پەناگە”

لە سیدا، سەبوحە محەمەد عەلی، ژنێکی سووری کە نزیکەی دوو دەیە لە لوبنان دەژی، دوایین ئاوارەبوونی خۆی دەگێڕێتەوە، دوای ئەوەی داوای لێکرا پەناگەیەک بەجێبهێڵێت کە هیوای خواستبوو خێزانەکەی لە بێ ماڵ و حاڵ بپارێزێت، وتی: لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە لە نەباتیە دەژیم، من ژیانم لەم شارەدا بونیاد ناوە و هەر سێ منداڵەکەم لێرە لەدایک بوون، هیچم لە سووریا نەماوە، تەنانەت خاوەنی دەنکە خۆڵێکیش نیم لەوێ.

 

باس لەوە کرد، کە چۆن شەڕی سووریا دوایین موڵکی لێ دزیوە، وتی: تاکە موڵکم خانوویەک بوو لە سووریا، کە ساڵ و نیوێک لەمەوبەر لە شەڕەکەدا لەدەستمدا و تا ئێستا هیچ قەرەبوویەکم بۆ وەرنەگرتووە.

 

ساڵانێکە بۆ دابینکردنی بژێوی خێزانەکەی پشتی بە پاککردنەوەی ماڵەکان بەستووە، وتی: لە ماڵی خەڵکدا کاردەکەم بۆ ئەوەی بژێوی خێزانەکەم، هاوژینە بەتەمەن و نەخۆشەکەم دابین بکەم، هەروەها نەخۆشی دڵم هەیە، بەرپرسیارم لە ئەو و سێ منداڵەکەم، بەڵام هێرشەکانی ئەم دواییە لە باشوور ئەو خێزانەی ناچار کرد لە نەباتیە ئاوارەبن، دوای ئەوەی شەڕەکە سەریهەڵدا، ئێمە بەرەو سیدا کۆچمان کرد، چووینە پەناگەیەک، بەڵام بەداخەوە داوایان لە سوورییەکان کرر کە بڕۆین نازانم ئێمەی سووری چیمان کردووە تا شایەنی ئەوە بین بەبێ پەناگە فڕێبدرێنە سەر شەقام.

 

ئەمڕۆ خێزانەکەی بێ ماڵ و حاڵ و بێ سەرچاوە دەبینێتەوە، هەروەها هیچ داواکارییەکم نییە جگە لە سەقفێک لەسەر سەرم و خێزانەکەم، پارەم نییە بۆ خواردن و دابینکردنی بژێوی خێزانەکەم، باری یاسایی ساڵانێکە جێگیر بووە پێش ئەوەی بارودۆخەکەی تێکبچێت، هەروەها کاغەزەکانم ڕێکوپێک بوون، لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان تۆمارکرام و سوودمەند بووم لە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکانیان، بەڵام دوای سەردانێکی کورت بۆ سووریا کە هاوکات بوو لەگەڵ هاتنی سوپای ئازادی سووریا، ناچار بووم بە شێوەیەکی نایاسایی بڕۆم و بگەڕێمەوە بۆ لوبنان.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەمڕۆ هیچ پەیوەندییەکم لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان نییە و کەسیش پشتگیریمان ناکات، بە چەند وشەیەک دۆخی خۆی کورتکردەوە، وتی: ئەمڕۆ ئێمە بەبێ پەناگە و پارە لەسەر شەقامین، تاکە تاوانمان ئەوەیە کە سووریین.

سەرەڕای هەموو ئەمانە، وابەستەیی خۆی بەو شوێنە ناشارێتەوە کە زۆربەی ژیانی تێیدا ژیاوە، وتی: من ١٩ ساڵ لەم وڵاتەدا ژیام، هەرگیز جیاوازیم لە نێوان مەزهەبێک و مەزهەبێکی دیکەدا نەکردووە، داوای لەو کەسانە کرد کە ئەم بڕیارەیان داوە، پێداچوونەوە بەو بڕیارەدا بکەنەوە، پێویستە سەیری بارودۆخی ئێمە بکەن، وڵاتەکەم باشووری لوبنانە، شانازیم هەیە لەوێدا مردم.

 

”چارەنووسێکی هەڵپەسێردراو بۆ خێزانەکانی پەراوێزی شەڕ”

چیرۆکی سەبوحە محەمەد عەلی یەکێکە لە هەزاران چیرۆک، لەگەڵ چڕبوونەوەی شەڕ لە باشووری لوبنان، زۆرێک لە سوورییەکان کە ساڵانێکە لەوێ دەژین، خۆیان لە دەرەوەی تۆڕەکانی پاراستنی فەرمی و نافەرمی دەبیننەوە، ئەمەش بەهۆی ئەو بڕیارانە یان پراکتیزەیەکەوە کە ڕێگری دەکات لە وەرگرتنیان لە هەندێک شوێنی داڵدەدان، بە یەکەمایەتیدان بە خەڵکی لوبنانی.

 

لە کاتێکدا هەمووان لە هەمان بۆردوومان هەڵدێن، چارەنووسیان لە نێوان شەقامەکاندا هەڵواسراوە کە هیچ پارێزگارییەکیان پێشکەش ناکەن، ناوەندەکانی ئاوارەبوون کە ڕەتیدەکەنەوە قبوڵیان بکەن و سەرچاوە کەمەکان کە شکست دەهێنن لە مسۆگەرکردنی مانەوەیان لە کاتی شەڕدا، هەندێک جار نەتەوەیی دەبێتە هێڵی دابەشکاری نێوان ئەوانەی کە پەناگە دەدۆزنەوە و ئەوانەی کە بە تەنها ڕووبەڕووی ئاوارەبوون دەبنەوە.