سۆرگول شێخۆ

 

تل تەمر- دوای ڕێککەوتنی نێوان قەسەدە و دیمەشق لە ٢٩ی کانوونی دووەم، چەتەکانی سەر بە تورکیا لە ژمارەیەک گوندی تل تەمر کشانەوە، کە ئەمەش دەرفەتێک بوو بۆ کۆچبەرانی گوندی قاسمیە کە دەکەوێتە ٧ کم لە ڕۆژئاوای شاری تل تەمر لە ڕۆژئاوای کوردستان، بۆ ئەوەی لە بەهاری ئەمساڵدا سەردانی گوند و ماڵەکانیان بکەن.

 

حەنیفە محەمەدیش وەک زۆرێک لە کۆچبەران دوای ٧ ساڵ سەردانی گوندەکەی کرد و تووشی شۆک بوو، وێرانبوونی تەواوەتی ماڵەکەی، دڵتەنگی زیاتری لە دڵیدا دروستکرد و گەڕانەوەی بۆ گوندەکە قورستری کرد، ئەمەش یەکەم گەڕانەوەی بوو لە دوای کۆچکردنی بەهۆی هێرشەکانی داگیرکەری تورکیا و چەتەکانی بۆ سەر شاری سەرێکانی و گوندەکانی دەوروبەری لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٩.

 

ئەو بە وێنە و ڤیدیۆ وێرانکردنی ماڵەکەی بەڵگەدار کردووە، وتی: ئەم لەناوچوونە پێشێلکردنی یاسای نێودەوڵەتی مافی مرۆڤە، دەیویست تاوانەکان بەو پێیە سزا بدرێن و ئەو حکومەتە یان دەوڵەتەی کە ئەم شەڕ و ڕووداوەی تێدا ڕوویداوە قەرەبووی خێزانەکان بکاتەوە، حەنیفە میحەمەد کە سات بە سات بەدواداچوون بۆ پرۆسە و قۆناغەکانی گەڕانەوەی کۆچبەرانی  سەرێکانی، سەبارەت بە ئاستەنگەکانی بەردەم گەڕانەوەی و داواکارییەکانی بۆ لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ ئاژانسەکەمان ڕاگەیاند.

 

٧ ساڵ کۆچکردن و ٧ ساڵ لە کاری ماڵەوە

حەنیفە محەمەد لە سەرەتادا باسی لەوە کرد، کە لە کاتی کۆچکردنیاندا سەردانی زۆرێک لە شار و گوندەکانیان کردووە و وتی: ڕۆژێک چەتەکانی داگیرکەری تورکیا هێرشیان کردە سەر قاسمی، ئێمەی ژن و منداڵ ڕۆیشتین، پیاوەکانمان چەکیان هەڵگرت و لەوێ مانەوە بۆ بەرگریکردن لە گوندەکە، ژنەکان لە ترسی ئەوەی نەکەونە دەستی چەتەکانەوە، تەنها جل و بەرگەکانیان لەسەر پشتیان بوو، لە گوندەکە دەبردرانە دەرەوە، لە ماوەی ٧ ساڵی کۆچکردندا ٧ خانووی کرێمان لە تل تەمر و حەسەکە گۆڕی، کۆچکردن قورسە و کۆچبەر لە هەر کوێیەک بێت، ئەگەر لەسەر خاکی خۆی نەبێت، بە کۆچبەر دەمێنێتەوە،. بۆیە زیانیشی هەبوو بۆ منداڵەکانمان کە بێبەش بوون لە درێژەدان بە خوێندن.

 

هێرشی داگیرکەری تورکیا گاڵتەیەک نەبوو کە شەڕی لەگەڵدا بکرێت!

حەنیفە محەمەدیش باسی لەوەشکرد، کە لەشکرکێشی تورکیا گاڵتەیەک نەبوو کە شەڕی لەگەڵدا بکرێت و کۆچکردنیان بەهۆی شەڕی نێوان دوو هۆزەوە نەبووە، ئەوەندەی شەڕی نێوان دوو کولتوور و دوو ژیان بوو..وتی: لەو کاتەدا پیاوەکان لە گوندەکەدا مانەوە، لە کاتێکدا چاوەڕێی خواردنەکانیان بوون بۆ ئەوەی دوای ئاگادارییەکە نانێک بخۆن، ئۆتۆمبێلی چەتەکانیان بینی کە ئاڵای ڕەشیان لەسەر ئۆتۆمبێلەکانیان هەڵدە هاواریان دەکرد کە خوا تانها یەو بە وتنەوەی منداڵیک بەرەو گوندەکە دێنە، لەو کاتەدا ئەو دوو کەسە سواری ماتۆڕسکیلێک بوون و بەرەو شار بەڕێکەوتن. ئەوە دوا دەرچوون بوو.

 

”من هیچم لە ماڵەکەم نەبینی جگە لە دیوارێک”

حەنیفەی محەمەد کە لەماوەی ٧ ساڵدا بۆ یەکەمجار دەرفەتی ئەوەی هەیە لەگەڵ منداڵ و هاوڕێکانی سەردانی گوندەکە بکات، باسی ئەو وێرانکارییە دەکات کە بە چاوی خۆی بینیویەتی و بە وێنە بەڵگەی لەسەر کردووە و وتی: هەموو خانووەکان وێران بوون، هەندێک خانوو سەقفیان لەسەر بوو، بەڵام زۆربەی خانووەکانی گوندەکە بەتەواوی وێران بوون، منیش لەسەر ڕێگای گوندەکە وەستام، لە دوورەوە سەیرم کرد و هیچم لە ماڵەکەم نەبینی، جگە لە دیوارێک تەنها دیوارێک لە ماڵەکەمانەوە وەستابوو، شایەتحاڵی ئەوەی کە من ویستم سەردانی شەهیدەکانمان بکەم لە گۆڕستانەکەدا، بەڵام بەهۆی مینەکانەوە ناوێرین لێیان نزیک ببمەوە، بیرەوەرییەکانی ڕابردووم بەبیر هێنایەوە و گریام بەڵام هێزم کۆکردەوە و بەردەوام بووم لە ڕۆیشتن و گەڕان بە دەوری ئەو ماڵە کە لە خۆڵەمێشدا بچووک بووبووەوە، چەتەکان ماڵەکەمانیان بە هەموو کەرەستە و کەلوپەلەکانەوە بە عشیوازێک هەڵگرتووە و کردوویانە بە ساتیرێکی تۆز، لەبیرمە، هی من! ژووری خۆمان لە ٢٥٠٠ بلۆک دروست کرد، تەنها یەک بلۆک ماوە.

 

خانووی بێ دەرگا و پەنجەرەی ئاسن و گوندێکی چۆڵ

حەنیفە محەمەد باسی لەوە کرد، کە خانووەکان بێ دەرگا و پەنجەرە و پارتشن بوون و باسی لە وێرانکردنی ژیان و ماندووبوونی ئاوارەکان لە لایەن چەتەکانەوە کرد: کۆمپرێسەری کۆنکرێتییان بەکارهێنا بۆ شکاندنی خانووەکان و دزینی ئاسن، هەروەها هەموو بەشەکانی ئەو خانووانەیان دزیوە کە لە گڵ دروستکراون و خانووەکان بە گشتی وێران بوون، بەڵام تا گەیشتینە گوندەکە، زەحمەتی زۆرمان هەبوو، بۆ گەیشتن بە گوندەکە لە کەناڵی ئاودێری پەڕینەوە، نەمانتوانی پردەکە بەکاربهێنین، چونکە بە سێ مینی چێندراو مینڕێژکرابوو.

 

چەندین داواکاری بۆ گەڕانەوەی پارێزراو

حەنیفە محەمەد چەند داواکارییەکی بۆ گەڕانەوەی پارێزراوی بەم قسانەی خوارەوە دەربڕی، وتی: ئێمە لە کوێ و چی دەگەڕێینەوە! تا گوندەکە لە مین پاک نەکرێتەوە، مەترسی گەڕانەوەی هەمیشە ئامادەی هەیە، بەو پێیەی گوندەکە لە سەوزایی و دارستانەوە بۆتە دارستانێک، مرۆڤەکان ماڵەکانیان نادۆزنەوە، تەنانەت ئەگەر خەڵکیشی تێدا بدۆزنەوە، پێویستە گروپەکانی ئەندازیاری مین بێن و مینەکان لاببەن و بێلایەنیان بکەن، دەبێت ئەو تەپۆڵکە زەوییانە لاببرێن، چونکە ئەگەر بەم شێوەیە بمێننەوە، ماڵەکان نادۆزرێتەوە.

 

”ئەم خێزانانە پێویستە قەرەبوو بکرێنەوە”

حەنیفە محەمەد سەرنجی بۆ کۆچبەرانی وەک خۆی ڕاکێشا کە ماڵەکانیان بە تەواوی وێران بووە و بانگەوازێکی جددی بۆ حکومەتی کاتی و ئەو لایەنانەی کرد کە کار لەسەر گەڕانەوەی کۆچبەران دەکەن، داواکارییەکانی بەم شێوەیە دەربڕی: پێویستە حکومەتی کاتی یان ئەو لایەنانەی کار لەسەر گەڕانەوەی کۆچبەران دەکەن قەرەبوومان بکەنەوە، پێویستە دوو ژوورمان بۆ دروست بکەن تا بگەڕێنەوە و منداڵەکانمان لە گەرمای هاوین و سەرمای زستان بپارێزن، ئێمە بینا و کۆشکمان ناوێت، بەبێ قەرەبووکردنەوە ناتوانین بگەڕێینەوە بۆ گوندەکەمان، مەگەر بارودۆخەکەمان وەک حاڵەتێکی تایبەت مامەڵەی لەگەڵدا نەکرێت و گفتوگۆی لەسەر نەکرێت، گەڕانەوەمان مەحاڵ دەبێت و لە سەرمای زستاندا هەوڵەکانی کۆچبەران بۆ گەڕانەوە بە ناتەواوی و ناڕەوا دەمێننەوە، لە کوێ و لەسەر چی دەگەڕێینەوە، ئەگەر ماڵەکەم سەقفێکی هەبوایە، بەڵام بوونی نییە و باری ئابووریمان هاوکارمان نییە بۆ گەڕانەوە و ئاوەدانکردنەوە، پێویستە قەرەبوومان بکەنەوە.