ناوەندی هەواڵ

ئازار عەزیما، یەکێک لە پێشەنگە دیارەکانی گۆرانیی ئێرانی و یەکەم دەنگی ژن کە لە ئیسفەهانەوە گەیشتە ڕادیۆی ئێرانی، لە تەمەنی ٩٩ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد، سەرەڕای ڕۆڵی کاریگەر لە داڕشتنی بەشێکی بەرچاو لە مێژووی گۆرانی وتنی ژنان لە وڵاتدا، ناو و میراسی هونەری لە ساڵانی ڕابردوودا، سەرەڕای ئامادەیی بەرچاوی لە ڕۆژانی سەرەتاییدا، ئەو سەرنجەی کە شایەنیەتی، وەرنەگرتووە لە مۆسیقای ڕادیۆیی.

 

هونەرمەند ئازار میدخت عەزیما سەراج پوور ناسراو بە ناوی شانۆیی خۆی ئازار عەزیما لە ساڵی ١٩٢٧ لە شاری ئیسفەهان لەدایک بووە و بە یەکەمین گۆرانیبێژی ناسراوی ئەو شارە دادەنرێت، کۆچی دوایی کردووە و میراسێکی هونەری گرنگی بەجێهێشتووە کە پەیوەستە بە قۆناغێکی بناغەیی لە مێژووی مۆسیقای ئێراندا.

 

لە ساڵی ١٩٥٥ بە ڕادیۆی ئێران دەستی بە کاری هونەری کردووە، لە سەردەمێکدا کە ڕادیۆ ڕۆڵێکی چارەنووسسازی هەبووە لە ئاشناکردنی بینەران لە سەرتاسەری وڵات بە مۆسیقاژەن و گۆرانیبێژ و بەرهەمە نوێیەکان، هاتنە ناو ئەو بوارەوە نەک هەر سەرەتای کارێکی هونەری بۆ ژنە گۆرانیبێژێکی خەڵکی ئیسفەهان بوو، بەڵکو بەشێک بوو لە پەرەسەندنی ئامادەبوونی ژنان لە مەیدانی مۆسیقای پیشەیی لە ئێراندا.

 

یەکەم بەرهەمی ئەو پارچە مۆسیقایەک بوو کە لە لایەن مۆسیقاژەن و ئەکتەرێکی دیاری ئێرانی ئاوازی بۆ دانرابوو، کە شیعرێکی ئەبولحەسەن فارزی لەگەڵدا بوو، هاوکاری لەگەڵ کەسایەتییەکانی وەک سەبا پێگەی ئازار عەزیمای لە نێوان هونەرمەندەکانی مۆسیقای ڕادیۆیی چالاکدا لە ساڵانی سەرەتاییەوە دامەزراند.

 

دەنگ لە بەرنامەکانی ڕادیۆ

ئازار عەزیما یەکێک بوو لە یەکەم هونەرمەندان کە لە زنجیرە بەرنامەی "گوڵ"دا دەرکەوت، زنجیرەیەک لە مێژووی مۆسیقای ڕادیۆیی ئێراندا جێگەیەکی تایبەتی داگیرکردووە، زۆرێک لە گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەن و ئاوازدانەرە دیارەکان بەرهەمی نەمریان لەسەر پێشکەش کردووە.

 

یەکەم بەرنامەی خۆی پێشکەش کرد بە ناوی "لقێکی گوڵ" بە یاوەری کەمانچە و سانتور، ئامادەبوونی ئەو لەم بەرنامانەدا بەشێکە لە تۆمارێک کە نیشانی دەدات ژنە گۆرانیبێژەکان لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمدا سەرەڕای سنووردارکردنی کۆمەڵایەتی و کولتووری ئەو سەردەمە، توانیان بەشدارییەکی بەرچاو لە بەرهەمهێنان و تۆمارکردنی مۆسیقای ئێراندا بکەن.

 

ئازار عەزیما بەردەوام بوو لە کاری هونەری و چەندین بەرهەمی لە بەرنامەی "گوڵی بیابان" و بەرنامەکانی تری ڕادیۆیی پێشکەش کرد، ئەم نمایشانە دەنگی ئەویان گەیاندە بینەرانی دەرەوەی ئیسفەهان و ناوی ئەوی لە نێو ئەو هونەرمەندانەدا جێگیر کرد کە لەو ماوەیەدا بەشدارییان لە داڕشتنی مۆسیقای کلاسیکی و ڕادیۆیی ئێراندا کرد.

 

"رێگای شیراز"

"رێگای شیراز" یەکێکە لە بەرهەمە بەناوبانگەکانی ئازار عەزیما، کە لەلایەن ئۆرکێسترای فارابییەوە بە دەرهێنانی هاوژینەکەی، مورتەزا حەنانە، ئاوازدانەر و ڕێبەر، پێشکەش دەکرێت.

 

پێکەوەی نێوان ئازار عەزیما و مورتەزا حەنانە وەک پەیوەندییەک لە نێوان گۆرانی وتنەکەی و بزووتنەوەی مۆسیقای ئۆرکێسترایی ئێراندا کاری کرد، بزووتنەوەیەک کە لەو ساڵانەدا هەوڵی دەدا مۆسیقای ئێرانی بە شێوەی فراوانتر لە ڕێگەی سوود وەرگرتن لە ئامێر و پێکهاتەی نوێ پێشکەش بکات.

 

کۆچی دوایی ئازار عەزیما تەنها لەدەستدانی گۆرانیبێژێک نییە، بەڵکو بیرهێنانەوەی بەشێکە لە مێژووی مۆسیقای ژنان لە ئێراندا، زۆرێک لە کەسایەتییەکان سەرەڕای ڕۆڵی سەرەکییان، لە گێڕانەوەی فەرمی و گشتیدا گرنگییەکی تەواویان پێنەدراوە، سەرەڕای ئەوەش دەنگی ئازار عەزیما لە ڕێگەی ئەو بەرهەمانەی کە لە بەرنامە ڕادیۆ و موزیکییەکانی ئەو سەردەمەدا پارێزراون، بەشێک لە یادەوەری کولتووری ئێرانی دەمێنێتەوە.