نەغەم چاچان

 

حەسەکە- شەڕی کۆبانێ وەک قۆناغێکی مێژوویی لە مێژووی خەباتی یەپەژەدا نووسرا، لەو سەردەمەدا ژنان هێزی خۆیان لە بواری بەرخۆدان و بەرگریدا نیشان دەدا و ئەم بەرخۆدانەش بوو بە هەوێنی گەشەسەندنی ڕێکخراوەیی و سەربازی یەپەژە، لە بەرخۆدانی کۆبانێ تا ئەمڕۆ، یەپەژە ڕۆڵی خۆی لە بواری سەربازیدا لە ڕێگەی ئەزموون و ڕێکخستن و پەرەپێدانی توانای ژنانەوە فراوانتر کردووە، هەروەها لە بواری کۆمەڵایەتی و فیکریشدا جێگەی خۆی دەگرێتەوە.

 

پەنابەر عەفرین، یەکێک لە فەرماندەکانی یەپەژە، وەڵامی پرسیارەکانی پەیامنێرەکەمانی دایەوە سەبارەت بە سەرکردایەتی و ڕۆڵ و ئەرکی یەپەژە لە شەڕی کۆبانێدا.

 

یەپەژە چ ڕۆڵێکی لە شەڕی کۆبانێدا هەبوو و چۆن ئەم شەڕە بوو بە وەرچەرخانێکی مێژوویی بۆ خەباتی ژنان؟

بۆ یەپەژە، شەڕی کۆبانێ تەنها شەڕی داعش نەبوو، بوارێکی گرنگی ئەزموون و گەشەپێدانی خۆپاراستن و بەهێزکردنی دەسەڵاتی ژنان بوو، ئەو خۆڕاگرییەی لە کۆبانێ نیشاندرا و ئەو تاکانەی لەم شەڕەدا دیار بوون، سەرچاوەی هێز و ئەزموونی گرنگ بوون بۆ یەپەژە، ئەمەش زەمینەی گەشەسەندنی توانای سەربازی و ڕێکخراوەیی خۆشکرد.

 

بۆ ئێمە هۆکارێک بوو بۆ بەهێزکردن و درێژەدان بە بەرخۆدان

لە نێو ئەو کەسایەتیانەدا، ئارین میرکان وەک سیمبولی بەرخۆدان پێگەیەکی تایبەتی هەیە، هەرچەندە ئەزموونی یەپەژە لە سەرەتای شەڕی کۆبانێدا وەک ئەمڕۆ بەرز نەبوو، بەڵام ئەو بەرخۆدان و ئەو ڕێگایەی کە ئارین میرکان و زۆرێک لە هەڤاڵان لە کۆبانێ دروستیان کرد، هۆکاری بەهێزی ئێمە و بەردەوامیی بەرخۆدانمان بوون، بێگومان ئەم ئەزموونە بنەمای یەپەژە بوو بۆ ئەوەی ڕۆڵێکی گرنگ لە شەڕی کۆبانێدا بگێڕێت و بەرخۆدانێکی بەهێز لە دژی داعش هەڵبگرێت و لە کۆتاییدا سەرکەوتن بەدەستبهێنێت.

 

هێزی یەپەژە تەنها لە بواری سەربازیدا نەبوو

شەڕی کۆبانێ وەک قۆناغێکی گرنگ لە مێژووی یەپەژەدا سەیر دەکرێت، چونکە لەم شەڕەدا هێزی یەپەژە نەک تەنها لە بواری سەربازیدا، بەڵکو لە بوارەکانی بڕیاردان و ڕێکخستن و بەرخۆدانی کۆمەڵایەتیشدا دەرکەوت، ئەو ئەزمونانەی لە کۆبانێ ڕوویاندا، بوونە هەوێنی گەشەسەندنی یەپەژە و زەمینەی بۆ ئەرک و ڕۆڵی لە هەموو قۆناغەکانی خەباتدا خۆش کرد.

 

یەپەژە لەو سەردەمەدا چۆن پێشەنگایەتی خۆی لە بواری سەربازی و کۆمەڵایەتیدا سەلماند؟

دوای ئەو کۆنفرانسە کە لە ٤ی نیساندا لە جزیرە بەڕێوەچوو، کاتێک یەپەژە دامەزرا، ژنان لە دەوری ئەم ڕێکخراوە کۆدەبنەوە و پەیوەندییان بە کارەکانیەوە کرد، لە نەورۆزی ساڵی ٢٠١٦دا ژمارەیەکی بەرچاو لە ژنان پەیوەندییان پێوەکرد و دوای نەورۆز ژمارەیەک ژنی خەڵکی کۆبانێ پەیوەندییان بە یەپەژە کرد، ئەمەش بەهێزی بەرخۆدانی یەپەژەی بەشێوەیەکی بەرچاو زیادکرد.

 

پێکهاتەی کۆبانێ بە شێوەیەکی بەرفراوان بەشداری شۆڕشەکەیان کرد

هەروەها لە کایەی کۆمەڵایەتی و فیکریدا تێپەڕبوونی ڕێبەر ئاپۆ بۆ ناوچەکانی ڕۆژئاوای کوردستان و سەرەتا بۆ کۆبانێ کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر هۆشیاری ژنان و کولتووری کۆمەڵگەی کۆبانێش هەبوو، کۆمەڵگەی کۆبانێ لە ماوەیەکی کورتدا دەستی کرد بە گۆڕینی هۆشیاری خۆی و بە شێوەیەکی بەرفراوان بەشداری شۆڕشەکەی کرد، لە هەمان کاتدا کۆمەڵگە گەیشتە قەدرزانی کار و میراسی ڕێبەر ئاپۆ لە کۆبانێ.

 

"باوەڕمان وابوو کۆبانێ ئازاد دەکەین"

یەکەم کەتیبە کە لە کۆبانێ پێک هات، کەتیبەی شەهید دیجلە بوو، لەگەڵ دەستپێکی شەڕ و بەردەوامیی ململانێکانی کۆبانێ، هیوای خەڵک بە یەپەژە هێزێکی گەورەی لە کەسایەتی ئێمەدا بونیاد ناوە، باوەڕمان وابوو کۆبانێ ئازاد دەکەین و گەلەکەی دەپارێزین، ئەم باوەڕ و بەرپرسیارێتییە بەرامبەر بە خەڵکی کۆبانێ، هەرچەندە ئەزموونی سەربازیمان لەو کاتەدا هێشتا سنووردار بوو، هێزی بەرخۆدانمان زیاتر کرد و ڕێگەی پێداین بەردەوام بین و بەرخۆدان و بەردەوام بین لە خەبات و لە ئەنجامدا سەرکەوتوو بووین.

 

لە دوای شەڕی کۆبانێ تا ئەمڕۆ چ گۆڕانکارییەک لە ڕێکخستن و شێوازی خەباتی یەپەژەدا ڕوویداوە؟

لە کۆبانێ نەک هەر لە دژی داعش شەڕمان کرد، بەڵکو لە دژی ئەو عەقڵیەت و هێزە ڕەقانەی کە داعش دروستی کردبوو و پێشتر بەسەر گەلی کورددا سەپاندبووی، بەرخۆدانێکی بێوێنەمان بەرزکردەوە، شەڕی کۆبانێ دەرفەتی بەو ژنە کوردانە بەخشی کە خۆیان ڕادەست نەکەن و پێداگرییان لەسەر بەرخۆدان دەکرد، خۆیان نیشان بدەن و ببنە ئامڕازی ئەو بەرخۆدانە.

 

لە نێو ئەو کەسایەتیانەدا، ئارین میرکان وەک نموونەیەکی گرنگ دەرکەوت، کردەوەکانی نیشانی داین کە تەنها هێزێکی چەکدار لە دژی ئێمە نەبووە، سیستەم و هێزی هەژموونخواز هەبوون کە دەیانەوێت ئاستەنگ لە دژی سیستەمی دیموکراتی و نموونەی کۆمەڵایەتی دروست بکەن کە لەسەر ئازادی گەلان و ژنان بونیاد نراون، ئەم هەڵوێست و خۆڕاگرییە بۆ ئێمە میراسێکی بەرخۆدان بوو، لەگەڵیدا کاریگەرییەکی زۆری لەسەر تێگەیشتنمان لە بەرخۆدان هەبوو.

 

ژنان لە پێکهاتەی جیاواز بەشێکن لە یەپەژە

لەو کاتەدا یەپەژە لە چەند ناوچەیەکی ڕۆژئاوای کوردستان سنووردار بوو، بەڵام بە بەرخۆدانی کۆبانێ و شکستی داعش، دەسەڵاتی ژنان فراوانتر بو، بۆ ڕووبەرێکی فراوانتر و ئەم ئەزموونە بووە میراسێک لە سەرانسەری جیهاندا، ئەمڕۆ ژنانی پاشخانی جیاواز لە یەپەژەدا بەشدارن و یەپەژە لە زۆر ناوچەدا خۆی ڕێکخستووە، پەرەسەندنی ئێستا نەک هەر ڕۆڵی یەپەژەی لە بواری بەرگریدا فراوانتر کردووە، بەڵکو کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر خەباتی ژنان لە زۆر شوێنی جیهاندا هەبووە، یەپەژە هێزێکی تایبەتمەند و پرۆفیشناڵە لەناو هێزەکانی (قەسەدە)دا، لە سوپای سووریاش هەمان شت ڕاستە.

 

یەپەژە لەم ساڵانەدا لە ڕووی بەرگری لەخۆ و مەشقی سەربازی و پەرەپێدانی تواناکانی ژنان چی دەستکەوتووە؟

لەم ساڵانەی دواییدا پێشکەوتنی بەرچاو لە بواری تەکنیکی و سەربازیدا هاتۆتە ئاراوە و یەپەژە زۆر لە دواوە نەبووە لەم پێکهاتە، لە ماوەی ڕابردوودا حکومەت دەیوت ژنان ناتوانن چەکی قورس بەکاربهێنن یان لە هەندێک شەڕی سەختدا بەرەنگاری ببنەوە، بەڵام یەپەژە، بە خەبات و ئەزموونی خۆی، ئەم بیرکردنەوەیەی شکاند و سەلماندی کە ژنان دەتوانن لە هەموو بوارێکدا ئامادەیی خۆیان نیشان بدەن و ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕن، بەمەش یەپەژە لە مەیدانی سەربازیدا، لە پاراستنی ژنان و کۆمەڵگەدا خۆی سەلماند.

 

ڕۆڵی یەپەژە تەنها لە مەیدانی سەربازیدا سنووردار نەبوو

لە هەمان کاتدا شێوازەکانی پەروەردە بە پێی پێویستی شەڕ و هەلومەرجی نوێ بەردەوام گۆڕان و پەرەی پێدەدرا، جگە لەوەش ژنان لە کۆمەڵگەدا ڕێکخراو بوون، کۆمەڵگە لە ڕێگەی بەرخۆدان و خەباتی ژنانەوە هەستی بەوە دەکرد کە ئازادی دەتوانێت بنەمای ژیانێکی نوێ بێت، بۆیە ڕۆڵی یەپەژە تەنها لە بواری سەربازیدا سنووردار نەبوو، بەڵکو لە هەمان کاتدا لە بواری فیکری و ئایدیۆلۆژیشدا خۆی پەرەی سەند و ویستی ژن و کۆمەڵگە لەسەر بنەمای نەتەوەیەکی دیموکراتی و پێکەوەژیانی ئازاد خۆیان ڕێکبخەن.

 

یەپەژە هەردوو لایەنی وەک بنەما وەرگرت

لەم تێگەیشتنەدا، سوپا تەنها لەسەر هێزی سەربازی بونیاد نانێت، بۆ ئەوەی هێزێکی بەهێز بونیاد بنرێت، پێویستە هەم لایەنی سەربازی و هەم لایەنی فیکری و ئایدیۆلۆژی تەواوکەری یەکتر بن، هەروەها یەپەژە هەردوو لایەنی وەک بنەمایەک وەرگرت و بەم شێوەیە ویستی بەرگری لە خۆی بکات لە بەرامبەر هەردوو هێزی چەکدار و ئایدۆلۆژیا کە دژی ئازادی ژن و کۆمەڵگەن.

 

لەو چوارچێوەیەدا یەپەژە نەک هەر لە دژی ئایدۆلۆژیای داعش شەڕی کرد، بەڵکو لە دژی کاریگەریی سیستەمی سەرمایەداری و ئەو شەڕە تایبەتەی کە لە دژی ژنان بەڕێوەچوو، هەڵوێستی هەبوو، بەم شێوەیە یەپەژە تێگەیشتنی خۆی لە بەرخۆدان لە سەربازییەوە گۆڕی بۆ کایەی کۆمەڵایەتی و فیکری.

 

ئەمڕۆ لە سایەی ئەو گۆڕانکارییە سیاسی و سەربازییانەی لە ناوچەکەدا ڕوودەدەن، ئەرک و ئامانجە سەرەکییەکانی یەپەژە چین و داهاتووی یەپەژە چۆن دەبینرێت؟

سیستەمی دەوڵەتی بریتییە لە سیستەمی دەسەڵات کە لە زۆر ڕووەوە دژی ئازادی ژنان و گەنجان و پێکهاتەکانی کۆمەڵگە وەستاوە، بۆیە ئامانجمان وەک یەپەژە پاراستنی هەموو ئەو دەستکەوت و میراسانەیە کە یەپەژە بە خەبات لە پرۆسەکانی ناوچەکەدا بەدەستی هێناوە و لە چوارچێوەی یاسایی سووریادا بە فەرمی مسۆگەر بکەین.

 

ساڵانێکە یەپەژە لە مەیدانی سەربازی و سیاسی تێدەکۆشێت

ئەمڕۆ ژنان ڕۆژانە تووشی توندوتیژی و پێشێلکردنی مافەکانیان دەبن، دۆخی ڕفاندنی ژنانی گەنجیش بەردەوامە، بۆیە بەرگریکردن لە خۆپاراستن بۆ ژنان و کۆمەڵگە زۆر گرنگە، یەپەژە ساڵانێکە لە مەیدانی سەربازی و سیاسیدا شەڕ دەکات و ئەمڕۆش ئامانجمان بەردەوامبوونە لە پاراستنی کۆمەڵگە لە ڕێگەی میتۆد و ڕێگەی ئاشتیانە کە هەلومەرجی نوێ بە پێویستی دەزانێت.

 

یەپەژە بە پێی هەلومەرج و پێداویستییەکانی هەرێم ڕۆڵی خۆی دەبینێت

ئەگەر پێویست بە پاراستن لە ناوچەیەکی سووریادا هەبێت، یەپەژە بە پێی هەلومەرج و پێداویستییەکانی ئەو ناوچەیە ڕۆڵی خۆی دەبینێت و درێژە بە خەباتی خۆی دەدات، زۆر دیدار و گفتوگۆ لەگەڵ وەزارەتی ناوخۆ سەبارەت بە داهاتووی یەپەژە ئەنجام دراوە، لەچوارچێوەی ئەو گفتوگۆیانەدا باس لەوە کرا کە یەپەژە وەک یەکەیەکی ناو سوپای سووریا وەک هەنگاوی یەکەم بخرێتە نێو سوپای سووریاوە.

 

یەپەژە بە ڕێکخستنی سەربازی ناسراوە

یەپەژە بە دیسیپلین و ڕێکخستن و پێوەرەکانی سەربازی ناسراوە، بۆیە بە پاڵپشتیی پێکهاتەکە دەتوانین لە جیاتی کۆماری عەرەبی لە کۆماری دیموکراتی سووریا جێگەی خۆمان بگرینەوە.