زهور مەشرقی

 

تونس- کۆمەڵەی ژنانی دیموکراتی تونس ڕۆژی ٢٦ی کانوونی یەکەم کۆبوونەوەیەکی ڕێکخست بۆ گفتوگۆکردنی پەرەسەندنی بزووتنەوەی فێمینیستی سەربەخۆ لە تونس، باس لەو بەستێنە سیاسییە کرا کە بزووتنەوەکە تێیدا پێکهاتبوو، کە بە پاوانخوازی و سەرکوت و سنووردارکردنی ئازادییەکان تایبەتمەند بوو، بەشداربووان جەختیان لەوە کردەوە، کە بزووتنەوەکە وەک شوێنی خۆڕاگری ڕەخنەگرانە لە دژی فێمینیزمی گەمارۆدراوی دەوڵەت و بەکارهێنانی مافەکانی ژنان، ئەم خۆڕاگرییە لە ڕێگەی پەرەپێدانی شێوازی ڕێکخراوەیی و کۆکردنەوە کە ڕەگ و ڕیشەی لە ڕاستی کۆمەڵایەتی تونسدا هەبووە بەدەست هات، بزووتنەوەکە لەسەر بنەمای دامەزرێنەر بونیاد نراوە، دیارترینیان بەرگریکردنە لە ڕوانگەیەکی عەلمانی لە مافەکانی ژنان و دووپاتکردنەوەی بنەما و پراکتیکە بنەڕەتییەکانی خەبات.

 

لە کۆبوونەوەکەدا باس لە شۆڕشی ساڵی ٢٠١١ کرا، کە قۆناغێکی چالاکی سیاسی و کۆمەڵایەتییە، تایبەتمەندە بە سەرهەڵدانی دەنگی نوێی فێمینیست و پێکهێنانی گروپی سەربەخۆ و پەرەسەندنی فۆرمی نوێی دەربڕین، هەروەها ئەم قۆناغە دووبارە داڕشتنەوەی دیمەنی فێمینیست و سەرهەڵدانی دینامیکی ناوخۆیی ئاشکرا کرد، ئەمڕۆ لە چوارچێوەیەکدا کە بە پاشەکشەی دیموکراتی و بچووکبوونەوەی شوێنی مەدەنی دیاری کراوە، چالاکوانانی فێمینیست بە تایبەتی بەرەوڕووی فشارە سیاسی و دادوەرییەکان، هەراسانکردن، بانگهێشتکردن و دەستگیرکردن دەبنەوە، لە بەرامبەر ئەم هێرشانەدا گرنگی گواستنەوەی میراسی فێمینیست و بەهێزکردنی هاودەنگی و دووپاتکردنەوەی بنەما دامەزرێنەرەکانی بزووتنەوەکە لە هەموو کاتێک گرنگترە.

 

"بزووتنەوەی فێمینیست لە بزووتنەوەی جیهانی جیا نییە"

ڕەجا دەهمانی، سەرۆکی کۆمەڵەی ژنانی دیموکراتی تونس، ڕایگەیاند، کە لە کۆبوونەوەکەدا کۆمەڵەی ژنانی دیموکراتی تونس لە ساڵی ١٩٨٩ دامەزرا و ئەو کۆمەڵەیانەی لە دوای شۆڕشەوە سەریان هەڵدا، کۆیکردەوە، ئەم کۆمەڵەیە بەرهەمی بزووتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی بەهێز و نوێبووەوە بوو کە ئامانجی ئاڵوگۆڕی ئەزموونەکان و پەرەپێدانی ڕێبازەکانی گونجاندن و پێشکەوتن بوو.

 

ئاماژەی بەوەشکرد، بزووتنەوەی فێمینیست لە تونس جیا نییە لە بزووتنەوەی جیهانی و ئەو ڕێبازانەی کە لەگەڵ گۆڕانکارییە ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی هەموو وڵاتانی جیهان بە تونسیشەوە دەگونجێت، دامەزراندنی کۆمەڵەی ژنانی دیموکراتی تونس لەسەر بنەمای ڕوانگەیەکی فێمینیست و خوێندنەوە و فەلسەفەیەکی تەواو بووە بۆ پڕۆژەیەکی کۆمەڵایەتی تەواو لە چوارچێوەی ڕێبازێکی یەکگرتوودا نەک بە ئارەزووی خۆیان و ئەمەش ئەوەیە کە ئەمڕۆ پێی پابەندە. جەختی لەوە کردەوە کە فێمینیزم یەک چەمک نییە، بەڵکو کۆمەڵێک ڕێبازە کە لە دیدگای ئەواندا بۆ خزمەتکردنی مافەکانی ژنان یەکتر دەبڕن.

 

“ڕێکخراوەکانی ژنان دەبێت تۆڕ دروست بکەن.”

مونیرە بن ساڵح، یەکێک لە دامەزرێنەرانی بزووتنەوەی ژنانی جوتیار ڕایگەیاند، ئەم بزووتنەوەیە کە لە دوای شۆڕشەوە دەستیپێکرد، بە دەرکردنی فەرمانی ژمارە ٤ سەبارەت بە سیستەمی پاراستنی کۆمەڵایەتی بۆ ژنانی کشتوکاڵ گەیشتە لوتکە، وتی: ئەو ژنانەی کە لە بواری کشتوکاڵدا کاردەکەن، درکیان بەوە کردووە کە داواکارییە نەریتییەکان کاریگەریان نەماوە، بۆیە داواکاری مافە بنەڕەتییەکانی وەک گواستنەوەی پارێزراو، ئاسایشی کۆمەڵایەتی، و داپۆشینی تەندروستییان وروژاندووە.

 

ئاماژەی بەوەشکرد، بزووتنەوەکە لەخۆ و بەبێ پشتیوانی دەستیپێکردووە، بەڵام هەر زوو پشتیوانی کۆمەڵە و ڕێکخراوەکانی بەدەستهێناوە، لە دەرەوەی پارێزگاری سفاقس بڵاوبووەتەوە و پارێزگاری جیاوازی دیکەی دەگرێتەوە، ئەمەش زەبری فراوانی پێبەخشی و بووە هۆی خۆپیشاندان و ڕێپێوان کە دەسەڵاتی هاندا بۆ دەرکردنی ئەو فەرمانەی پێشتر ئاماژەی پێکرا.

 

وتیشی: تونس لە تاکە کۆمەڵەیەکەوە پەرەی سەندووە کە بەرگری لە ژنان دەکات و ئەمەش دەرئەنجامی خۆڕاگری فێمینیستە کە سەرەڕای کێشەکان بەردەوامە لە کارکردن و خەبات.