ئامەد

 

کۆمەڵەی ڕۆژنامەنووسانی دیجلە و فورات لە ڕاپۆرتەکەیدا، لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦دا، پەرەسەندنی پێشێلکارییەکانی دژی ڕۆژنامەنووسانی ڕاگەیاند و ئاماژەی بە دەستبەسەرکردنی ٢٠ ڕۆژنامەنووس و دەستگیرکردنی شەش کەسی دیکە کرد بەهۆی چالاکییە پیشەییەکانیان و بڵاوکراوە دیجیتاڵییەکانیان، کۆی گشتی ئەو ڕۆژنامەنووسانەی کە تا ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٦ زیندانی کراون گەیشتووەتە ٣٣ ڕۆژنامەنووس و سزای زیندانیکردنیان لە سێ ساڵ تێپەڕیوە.

 

ئۆزنور دێرێر، سەرنووسەری ڕۆژنامەی JINNEWS(ژننیوز) سزای ساڵێک و شەش مانگ زیندانی بەسەردا سەپێندرا، هاوکات لێکۆڵینەوە لە دژی ڕابیعە ئۆنڤێر، پەیامنێری JINNEWS(ژننیوز) بەهۆی پۆستەکانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیدا کرایەوە.

 

هەڵکوتانە سەر دەزگاکانی ڕاگەیاندن و گەمارۆی دەستگەیشتن

 

لە ڕاپۆرتەکەدا، ئاماژە بەوە کراوە، کە فشارەکان لەسەر دەزگاکانی ڕاگەیاندن گەیشتووەتە ئەو ئاستەی کە چالاکییەکانی پەخش ڕابگرن و پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکان دابخەن، بۆ نموونە لە ١٤ی تشرینی یەکەمی هەڵکوتانە سەر بینای تەلەفزیۆنی هەڵک لە ئیستەنبوڵ، ئەمیندارێکی دیاریکراوی دادگا لەسەر کەناڵەکە دانرا و پەخشەکانی ڕاگیرا، هەروەها دەستڕاگەیشتن بە هەژمارەکانی کەناڵەکە لە یوتیوب، ئێکس، فەیسبووک، ئینستاگرام، تیک تۆک و تێلێگرام بلۆک کرا و لە ناوخۆی تورکیاوە دەستیان پێنەگەیشت.

 

دەزگاکانی دیکەی ڕاگەیاندن، وەک ئاژانسی میزۆپۆتامیا، یەنی یاشام، ئازادی ولات، تی ٢٤، بیانێت، بیرگون و کیسا داڵگا، ڕووبەڕووی سنووردارکردنی دەستڕاگەیشتن و دەستوەردان لە پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکان یان ماڵپەڕەکانیان بوونەتەوە، لە ڕاپۆرتەکەدا، تیشکی خستۆتە سەر ئەو سنووردارکردنانەی کە بەسەر هەژمارەکانی یەنی یاشامدا سەپێنراون و بلۆککردنی تەواوەتی ماڵپەڕەکەی لە ٣١ی تشرینی یەکەمدا، هەروەها ئەم پراکتیزانە بە تایبەتی چالاکییە دیجیتاڵییەکانی میدیای سەربەخۆ دەکەنە ئامانج.

 

٢٣١ بابەتی ناوەڕۆکی دیجیتاڵی و ٢٢ بابەتی هەواڵ بلۆک کران

 

بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە، لە ماوەی مانگی تشرینی یەکەمدا دەستڕاگەیشتن بە ٢٣١ بابەتی ناوەڕۆکی دیجیتاڵی و ٢٢ هەواڵ ڕێگری لێکراوە و چوار ماڵپەڕیش بە تەواوی داخران، کۆمەڵەکە جەختی لەوە کردەوە، کە سانسۆر تەنها لە لابردنی هەواڵی تایبەتدا سنووردار نەبووە بەڵکو ئەو کەناڵانە دەکاتە ئامانج کە لە ڕێگەیانەوە ڕۆژنامەنووسان و ڕێکخراوە میدیاییەکان هەواڵەکانیان دەگەیەننە ڕای گشتی.

 

ئەنجومەنی باڵای ڕادیۆ و تەلەفزیۆن (RTÜK) بەردەوام بوو لە سزاکانی بەسەر کەناڵە مانگە دەستکردەکاندا، سزای بەسەر کەناڵەکانی SZC TV و Koza TV دا سەپاند بەهۆی ڕووماڵکردن و شیکارییەکانی پەیوەست بە لێکۆڵینەوەی دارایی، هەروەها کەناڵی سۆزجو بەهۆی شرۆڤەی دەستگیرکردنی موراد ئاگرەلەوە سزا درا، لە ماوەی ئەم مانگەدا بە گشتی حەوت قەدەغەکردنی پەخشی هەواڵ دەرچووە.

 

لانی کەم ١٦٢ ڕۆژنامەنووس بێکارن

 

ئاماژە بەوە کراوە، کە مانگی ڕابردوو لانیکەم ١٦٢ ڕۆژنامەنووس کارەکانیان لەدەستداوە، ”TELE2 Haber” بەهۆی بێتوانایی لە پێدانی کرێی مۆڵەتی پەخشکردن بە ”RTÜK” پەخشی وەستاند و هەروەها ”Cem TV” کۆتایی بە کارەکانی هێنا.

 

لە ماڵپەڕی هەواڵی مانشێتیز، ١٢ ڕۆژنامەنووس دوای دواکەوتنی موچەکانیان و دانەنانی کۆدی ژەمەکانیان و دەستڕاگەیشتنیان بە سیستەمەکە هەڵوەشایەوە، هەروەها ئاماژە بە تۆمەتەکانی کۆتاییهێنان بە نزیکەی ١٠٠ کارمەندی کۆمپانیاکانی یەنی شەفاک، جی زی تی و تیڤی نێت و دەرکردنی ٥٠ کارمەندی گروپی میدیایی سۆزجو کراوە.

 

"دەبێت ئازادیەکان مسۆگەر بکرێن"

 

بە دروشمی "رۆژنامەگەری تاوان نییە"، ڕاپۆرتەکە جەختی لەوە کردووەتەوە، کە بەئامانجگرتنی ڕۆژنامەنووسان بۆ ڕاپۆرتکردنی هەواڵ و چالاکییە پیشەییەکانیان، پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی مافی ڕای گشتی بۆ زانیاری پێکدەهێنێت، لەگەڵیدا، داخستنی دەزگاکانی ڕاگەیاندن و بلۆککردنی ماڵپەڕ و هەژمارە دیجیتاڵییەکان، گفتوگۆی گشتی و مافی زانین سنووردار دەکات.

 

کۆمەڵەکە کۆتایی بە ڕاپۆرتەکەی هێنا و داوای کۆتایی هێنان بە دەستبەسەرکردن و گرتن و دادگاییکردنی ڕۆژنامەنووسان و ئازادکردنی ئەو کەسانەی کە بەهۆی چالاکییەکانیانەوە زیندانیکراون، هەڵگرتنی قەدەغەکردنی دەستڕاگەیشتن بە سایتەکانی هەواڵ و هەژمارە دیجیتاڵییەکان و مسۆگەریکردنی ئازادی پەخشکردن بۆ ڕێکخراوە میدیاییەکان.