ناوەندی هەواڵ

 

لەسێدارەدان و ناڕەزایەتی بەربڵاو لە دەیان دامەزراوەدا، ڕەنگدانەوەی پابەندبوونیان بە بەرگریکردن لە مافی ژیانە.

 

کەمپەینی ناڕەزایەتی ناسراو بە "سێشەممانی نا بۆ لە سێدارەدان" کەوتە ١٣٩هەمین هەفتەی خۆی، زیندانەکانی بەندەر عەباس و سومعە سرا و بەشداری ٦٤ زیندانی دیکەی سەرتاسەری وڵاتیان کرد لە مانگرتنێکدا بە ئامانجی ڕووبەڕووبوونەوەی بەردەوامی بەرزبوونەوەی لەسێدارەدان و بەرگریکردن لە مافی ژیان.

 

بەشداربووانی کەمپەینەکە ڕاگەیەندراوێکیان بڵاوکردەوە و پشتڕاستیان کردەوە کە هەڵمەتی "سێشەممانی نا بۆ لە سێدارەدان” پێناوەتە قۆناغێکی فراوانترەوە، هەروەها ڕاپۆرتەکانی مافی مرۆڤ بەڵگەنامەی بەردەوامی جێبەجێکردنی سزای لەسێدارەدان لەو وڵاتەدا، وتیان: هەفتەی ڕابردوو شایەتحاڵی دەرکردنی سزای لەسێدارەدانی نوێ بوو بەسەر ژمارەیەک دەستگیرکراودا، لەنێو ترسی جێبەجێکردنی دەستبەجێیاندا، ئاماژەیان بە دەرکردنی سزای لەسێدارەدان بەسەر خوێندکارێکی خەڵکی شاری ئیزەدا کرد، ئەمەش هەنگاوێکە کە ڕەنگدانەوەی فراوانبوونی بازنەی بڕیارە دادوەرییەکانە کە مەترسی لەسەر مافی ژیان دروستدەکات.

 

 

ئاماژە بەوە کراوە، کە داتاکانی مافی مرۆڤ ئاماژە بە لەسێدارەدانی ژنێکی تەمەن ٤٥ ساڵ کە دایکی شەش منداڵە، دوای ئەوەی بە تۆمەتی هەڵگرتنی ماددەی هۆشبەر لە زیندانی دەستجرد لە ئیسفەهان سزا درا، ئەم ڕووداوە جارێکی دیکە تیشکی خستۆتە سەر کاردانەوەی مرۆیی و کۆمەڵایەتی سزای لەسێدارەدان لە وڵاتدا، هەروەها یەکێک لەو زیندانیانەی کە سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنراوە، لە زیندانی قەزڵحسار بۆ زیندانی تاکەکەسی گواستراوەتەوە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە نیگەرانییەکی جددی لەسەر ژیانی هەبووە.

 

جەختی لەوە کردەوە، کە سەرەڕای بەردەوامی پراکتیزە سەرکوتگەرییەکان، شێوازەکانی بەرخۆدان لەناو زیندانەکاندا بەردەوامن، بە زیادکردنی زیندانەکانی بەندەر عەباس، زیابەر، و سومعە سرا لە گیلان، ژمارەی زیندانەکانی بەشدار لە کەمپەینەکەدا بۆ ٦٤ زیندان بەرزبووەتەوە، زیاتر ئاماژەی بەوە کردووە کە مانگرتن و ناڕەزایەتییەکان بەردەوامن، لە بەرامبەر پاشخانی لانیکەم ٤٤٨ لەسێدارەدان تۆمارکراو لەمساڵدا، بەپێی ئامارە بڵاوکراوەکان.

 

ئاماژەی بەوەشکرد، کە ئەم ئامارە ترسناکە لە سەرنجی چاودێرانی نێودەوڵەتی دەرنەچووە، ڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی لە نوێترین ڕاپۆرتی خۆیدا سەبارەت بە سەرکوتکردنی ناڕەزایەتییەکانی ساڵی ٢٠٢٢، ٨٧ بەرپرسی ئێرانی بۆ پێداچوونەوە و لێکۆڵینەوەی تاوانکاری سەبارەت بە ڕۆڵی ئەگەری ئەوان لە پێشێلکارییەکانی پەیوەست بە سەرکوتکردنی ئەو وڵاتە، خستۆتە لیستی کاربەدەستانی ئێرانەوە، هاوکات پەرلەمانی ئەوروپا نیگەرانیی خۆی سەبارەت بە سەرکوتکردن و لەسێدارەدانی ناڕازییان و بارودۆخی زیندانیان لە ئێران دەربڕی و جەختی لە سەر پێویستیی ڕێزگرتن لە مافە بنەڕەتییەکان و مافی ژیان کرد.

 

ئاماژە بەوەشکراوە، بەشداربووان دژایەتی ئەو سیاسەتانە دەکەن کە نەرم و نیانن لەگەڵ ئەنجامدەرانی پێشێلکارییەکانی دژی گەلی ئێران، جا ئەو زیندانیانە بن کە بە تاوانی باو سزا دراون یان زیندانی سیاسی بن، ئەوان خوازیاری میکانیزمی کاریگەر بوون بۆ لێکۆڵینەوە لە پێشێلکارییە جیددیەکانی مافی مرۆڤ لە ئێران و لێپرسینەوە لە بەرپرسان، جەختیان لەسەر سزادانی هەموو ئەو کەسانە کردەوە کە دەستیان لە کوشتن و پێشێلکارییەکانی دژی زیندانیان و خۆپیشاندەران هەیە.

 

لەم هەلومەرجەدا کەمپەینی "سێشەممانی نا بۆ لە سێدارەدان" بووەتە سیمبولی ناڕەزایەتی زیندانیان بەرامبەر بە سزای لەسێدارەدان، ئەندامانی کەمپەینەکە لە ناو زیندانەکانەوە بۆ بیرخستنەوەی مافی ژیان و پێویستی دەستەبەرکردنی دادگاییکردنی دادپەروەرانە دەستیپێکردووە، ئەمڕۆ ٢٢ی ئەیلوول مانگرتن لە خواردن لە ٦٤ زیندان بەڕێوەدەبەن، کە ١٣٩هەمین هەفتەیە.

 

زیندانیە بەشداربووەکان بریتین لە: زیندانی ئێڤین (باڵەکانی پیاوان و ژنان)، زیندانی قەزڵحسار (یەکەی ٢، ٣، و ٤)، زیندانی ناوەندی کەرەج، زیندانی کەرەج، زیندانی تارانی گەورە، زیندانی قەرچاک، زیندانی خورین لە رامین، زیندانی تشۆپیندەر لە قەزوین، زیندانی ئەهار، زیندانی ئاراک، زیندانی لانگروود لە قوم، خوڕەم ئاباد، زیندانی بروجرد، زیندانی یاسوج، زیندانی ئەسەد ئاباد لە ئیسفەهان، زیندانی دەستجرد لە ئیسفەهان، زیندانی شیبان لە ئەهواز، زیندانی سێپیدار (بالی پیاوان و ژنان)، زیندانی نیزام لە شیراز و چەندین زیندانی دیکە.