ناوەندی هەواڵ

 

شەوی ڕابردوو بەیرووتی پایتەختی لوبنان و چەند شارێکی دیکە ڕووبەڕووی هێرشی توندوتیژ بوون، کە بە توندوتیژترین هێرش دادەنرێت لە سەرەتای شەڕەوە، لە ئەنجامدا سەدان کەسی مەدەنی کوژران و برینداربوون، هەروەها زیانێکی بەرفراوان بە ژێرخانی ئەو وڵاتە کەوت.

 

ئەمڕۆ هاوپەیمانی دیموکراتی ناوچەیی بۆ ژنان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا "نادا" ڕاگەیاندراوێکی بڵاوکردەوەو وتی: بە توڕەیییەکی زۆرەوە بەدوای ئەو شەپۆلە دەستدرێژییەدا دەگەڕێین کە هێزەکانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنان دەستیپێکردووە، ە سەرەتای شەڕی ناوچەکەوە گەیشتووەتە توندوتیژترین و دڕندانەترین ئاستی خۆی، کۆمەڵکوژییەکی خوێناویی سەدان شەهید و برینداری بەجێهێشتووە، جارێکی دیکە پشتڕاستی دەکاتەوە کە ئەم ڕێکخراوە کەمکردنەوەی توندوتیژی وەک ڕێگەیەک بۆ وەستاندنی شەڕەکە نابینێت. بەڵکو وەک مانۆڕێکی هەڵبژێردراو دەیبینێت کە لەڕێگەیەوە ئاگر لەو بەرانەی هەڵیدەبژێرێت ڕێکدەخاتەوە و دابەشی دەکاتەوە.

 

هێرش بۆ سەر لوبنان بڕیارێکی سیاسی- سەربازییە

لە ڕاگەیاندراوەکەدا هاتووە: ئەوەی لە لوبنان ڕوویدا هەڵەیەکی سەربازی نەبووە بەڵکو بڕیارێکی سیاسی- سەربازی  بووە.  ئەمە دەیسەلمێنێت کە حکومەتی نەتانیاهۆ نایەوێت گرژییەکانی ئێستا ڕابگرێت و هیچ ئاگربەستێک قبوڵ ناکات کە مافی بۆردوومانی پێنەدات لە هەر کاتێک و لە هەر شوێنێک بیەوێت. بەم واتایە بە ئامانجگرتنی لوبنان بەو شێوەیە دڕندەییە، هاوکات ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە هیچ شوێنێکدا بەشداری ناکات، ئاگربەست، ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە هێزەکانی ئیسرائیل دەیانەوێت هاوکێشەیەکی زۆر مەترسیدار دروست بکەن.

 

ئامانج لە هێرشەکان گەڕاندنەوەی ناوچەکەیە بۆ ژێر دەسەڵاتی خۆیان

ئاماژە بەوەکراوە، هێرشە بەردەوامەکانی سەر لوبنان درێژەپێدەری ڕاستەوخۆی شەڕی لەناوچوونە لە فەلەستین و بەشێکە لە پڕۆژەی فراوانتری زایۆنیستی – ئیمپریالیستی کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە پشتیوانی دەکرێت. ئامانج لێی بەزۆر دەستبەسەرداگرتنی ناوچەکە و چەقاندنی گەلان و گۆڕینی وڵاتەکانە بۆ کیانێکی تەنها لە ژێر ڕەحمەتی هەژموونی سەربازی و ڕەشبگیری ئەمنیدا. ئەوەی بە "ئاسایشی باکوور" دەفرۆشرێت، لە پرۆژەیەکی هەژموون و فراوانکردن و پێشێلکاری زیاتر نییە کە لە سنوورەکانی فەلەستین یان لوبنان دەوستێت.

 

ئەوە ڕوون کراوەتەوە کە ئەوەی ئیسرائیل دەیکات چیتر تەنها وەک هەوڵێک بۆ هەژموون ناخوێندرێتەوە، بەڵکو وەک جێبەجێکردنی ڕاستەوخۆی پلانی فراوانکردنی ڕاگەیاندراوی لەمێژینەیە، کە لەسەر قووتدانی خاک و شکاندنی ئیرادەی گەل و سەروەری دەوڵەتەکان و سەپاندنی نەخشەی نوێی کاریگەری بە هێز بنیات نراوە. هەرکەسێک پێی وابێت ئەم تاوانە قێزەونانە تەنها ئۆپەراسیۆنی ڕێگرین و دەربڕینێکی پرۆژەی "ئیسرائیلی گەورە" بە ئامرازە نوێیەکانیەوە تێیاندا نەبینێت، نەک هەر لە هەڵسەنگاندنەکەیاندا هەڵە دەکات، بەڵکو شکست دەهێنێت لە خوێندنەوەی ڕاستییەکان وەک چۆن خۆیان لەسەر زەوی دەسەپێنن.

 

هێرشەکان بە بێدەنگی و هاوکاری ئەنجام دەدرێن

لە ڕاگەیاندراوەکەدا ئاماژە بەوەکراوە کە مەترسیدارترین لایەنی ئەو پرسە ئەوەیە کە شارەکان بە ئاسانی بۆردوومان دەکرێن و خەڵکی مەدەنی بە کەسانی بەتەمەن و گەنج و ژن و منداڵیشەوە دەکرێنە ئامانج و کۆمەڵکوژی و جینۆساید بە ئاشکرا و چەندین جار ئەنجام دەدرێن، ئەمەش چیتر تەنها کاریگەری لاوەکی شەڕ نییە بەڵکو بووەتە نموونەیەک لە بەدامەزراوەییکردنی بێ سزایی. بە واتایەکی تر جینۆساید ئیتر کارێکی سەرزەنشتکراو و ناوازە نییە، بەڵکو پراکتیزەیەکی دووبارەبووەوەیە کە لەبەردەم جیهاندا ئەنجام دەدرێت، بە بێدەنگی و هاوبەشییەکەیەوە.

 

بە ئامانجگرتنی کۆمەڵگەی مەدەنی ئامرازێکی بە ئەنقەستە

هاوپەیمانی نادا لە ڕاگەیاندوەکەدا جەختی لەوە کردەوە کە ژنان و منداڵان و خێزانە ئاوارەبووەکان لە ڕێگەی کوشتن و تیرۆر و ئاوارەبوون و تێکدانی بارودۆخی ژیان و ئەمنییەوە باجی ئەم پێشێلکارییە دەدەن. بەئامانجکردنی کۆمەڵگەی مەدەنی ئامرازێکی بە ئەنقەستە بۆ شکاندنی ئیرادەی گەلان بۆ بەردەوامبوون و لەناوبردنی سیستمی کۆمەڵایەتی بەرخۆدان و سەپاندنی ترس و ترس و دڵەڕاوکێ وەک ئامرازێکی هەمیشەیی بۆ هەژموون و ژێردەستەیی.

 

بانگەواز بۆ ڕاگرتنی هێرش و کۆمەڵکوژییەکان

 داوا لە حکومەتەکان و دەزگاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان کراوە، بەپەلە هەوڵی ڕێوشوێنی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بدەن بۆ ڕاگرتنی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنان، ڕەتکردنەوەی هەر ڕێبازێکی سیاسی یان دانوستانکاری کە ببێتە هۆی  ئاگربەست لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ڕێگەیەکی ڕوون بۆ لێپرسینەوەی نێودەوڵەتی لە بەرامبەر ئەو کۆمەڵکوژییانەی کە لە دژی خەڵکی مەدەنی ئەنجامدەدرێت، لێپرسینەوە لە سەرکردەکانی ئیسرائیل بکەن لە تاوانەکانی جەنگ و پێشێلکارییە بەردەوامەکانیان لە یاسا نێودەوڵەتییەکان و سەروەری لوبنان. هەروەها دابینکردنی پاراستنی بەپەلە بۆ هاوڵاتیانی مەدەنی بەتایبەتی ژنان و منداڵان و دەستەبەرکردنی هاوکاری و وەڵامدانەوەی مرۆیی بۆ برینداران و ئاوارەکان.