ڕفاندن و دەستدرێژی سێکسی کاردانەوە لەسەر توندوتیژی دژی ژنان لە مەغریب دەوروژێنێتەوە
داربەیزا لەلایەن دۆسیەیەکی ڕفاندن و دەستدرێژی سێکسییەوە گیرۆدە بووە کە ژنێک دەکاتە ئامانج، ئەمەش کاردانەوەی لەسەر توندوتیژی سیستماتیکی دژی ژنان و کاریگەری میکانیزمەکانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی ڕەگەزی هەڵگیرساندەوە.
مەغریب
گفتوگۆکان لە مەغریب بەردەوامن سەبارەت بە ڕێگاکانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی ڕەگەزی و بەرزکردنەوەی پاراستنی ژنان، لە نێوان داواکارییەکانی مافی مرۆڤ بۆ بەهێزکردنی میکانیزمەکانی خۆپاراستن، پشتگیریکردنی زیانبەرکەوتووان و پەرەپێدانی سیاسەتەکان بۆ دڵنیابوون لە دەستڕاگەیشتنیان بە دادپەروەری.
خزمەتگوزارییە ئەمنییەکان لە داربەیزا ٦ی تەمووز پیاوێکیان دەستگیرکرد، کە گومانی ڕفاندن و دەستبەسەرکردن و دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر ژنێک کردووە، ئەم دۆسیەیە دیالۆگی توندوتیژی دژی ژنان و گرنگی پاراستنی ژنانی هەڵگیرساندەوە.
بەپێی هەمان سەرچاوە، دۆزینەوە سەرەتاییەکان ئاماژە بەوە دەکەن، کە تۆمەتبارەکە سەرنجی زیانبەرکەوتووی ڕاکێشاوە بە بانگەشەی پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری هاتوچۆ لە ڕێگەی ئەپڵیکەیشنی مۆبایلەوە، پاشان بە ئۆتۆمبێلێک گواستوویەتییەوە و لە گەراجێک لە باڵەخانەیەکی نیشتەجێبووندا بە دیل گرتوویەتی و گومانی لێدەکرێت دەستدرێژی سێکسی کردبێتە سەری.
ئەم دۆسیەیە پرسی توندوتیژیی ڕەگەزی لە مەغریب دەهێنێتەوە پێشەوە، لە کاتێکدا چالاکوانانی مافی مرۆڤ و ڕێکخراوەکانی ژنان بەردەوامن لە داکۆکیکردن لە بەرزکردنەوەی پاراستنی ژنان و خێراکردنی ڕێکارەکان بۆ پشتیوانیکردنی زیانبەرکەوتووان و مسۆگەریکردنی دەستڕاگەیشتن بە دادپەروەری.
لە ساڵی ٢٠١٨ەوە مەغریب بە جێبەجێکردنی یاسای ژمارە ١٠٣.١٣ سەبارەت بە بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان پێی ناوەتە قۆناغێکی نوێ لە بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان، ئەم یاسایە مەودای تاوانبارکردنی بۆ کۆمەڵێک کردەوەی پەیوەست بە توندوتیژی فراوانتر کردو ڕێوشوێنی بۆ پاراستن و پشتیوانی زیانبەرکەوتوو دیاری کرد، بەڵام ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و مافی ژنان جەخت لەوە دەکەنەوە، کە کاریگەریی یاساکە بەندە بە جێبەجێکردنی دروستی و بەهێزکردنی میکانیزمەکانی خۆپاراستن و پاراستن و دابینکردنی سەرچاوەی پێویست بۆ پشتیوانیکردن لە ڕزگاربووانی توندوتیژی.
ئەم ڕووداوە لە کاتێکدایە کە بەردەوامی تۆمارکردنی حاڵەتەکانی توندوتیژی دژ بە ژنان، ئەم پرسە لە نێو مافەکانی مرۆڤ و نیگەرانییە کۆمەڵایەتییەکانی مەغریبدا دەهێڵێتەوە، بانگەوازی بەردەوام هەیە بۆ بەهێزکردنی سیاسەتە گشتیەکان بە ئامانجی ڕێگریکردن لە توندوتیژی و دەستەبەرکردنی پاراستنی کاریگەر بۆ ژنان، لە هەمان کاتدا ڕێزگرتن لە گریمانەی بێتاوانی تا تەواوبوونی ڕێوشوێنە یاساییەکان و دەرکردنی بڕیاری کۆتایی.