سودان

 

تاوانەکانی توندوتیژیی سێکسیی بەرنامەبۆکراو دژی ژنان لە سودان وەک ئامرازی جەنگ لە ناو نەمانی تەواوەتیی لێپرسینەوەدا بەردەوامن، ئەم پێشێلکارییە مەترسیدارانە پێویستیان بە دەستوەردانێکی بەپەلەی نێودەوڵەتی هەیە بۆ پاراستنی زیانبەرکەوتووان و وەستاندنی لێکەوتە کارەساتبارەکانی لەسەر کەرامەتی مرۆیی.

 

سەرچاوە ناوخۆییەکان ئاشکرایان کرد، کە دوو کچی هەمان بنەماڵە، کە یەکێکیان منداڵە و تەمەنی ١٤ ساڵە، ڕووبەڕووی دەستدرێژیی سێکسی بوونەتەوە لەلایەن چەکدارانی دەموچاو داپۆشراوەوە لە دارستانی تارنی لە باشووری شارۆچکەی تەویلە لە پارێزگای باکووری دارفور.

 

بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، سێ چەکداری دەموچاو داپۆشراو ڕێگەیان لە دوو کچەکە گرتووە لە کاتی دەرچوونیاندا بۆ کۆکردنەوەی دار لە یەکێک لە چادرەکانی ئاوارە لە ناوچەکە، دەستدرێژییان کردوونەتە سەر، بەر لەوەی بگوازرێنەوە بۆ نەخۆشخانەی تەویلە بۆ وەرگرتنی چاودێریی پزیشکی.

 

سەرچاوەیەکی پزیشکی لە نەخۆشخانەکە پشتڕاستی کردەوە، کە ئەو دوو حاڵەتە ٢٧ی تشرینی یەکەم گەیشتوونەتە نەخۆشخانەکە و پشکنینی پزیشکییان بۆ کراوە و چاودێری سەرەتایییان بۆ کراوە، هەروەها سەرچاوەکانی ناو تۆڕەکانی پاراستنی ناوخۆیی ڕوونیان کردەوە کە پاڵپشتی سەرەتایی دەروونییان پێشکەش بە دوو ڕزگاربووەکە و خێزانەکانیان کردووە.

 

ئەم ڕووداوە لە کاتێکدا دێت کە ئامارەکانی ڕێکخراوە نەتەوەیی و ناوخۆییەکان ئاماژە بە بەرزبوونەوەیەکی نیگەرانکەر دەکەن لە حاڵەتەکانی توندوتیژیی لەسەر بنەمای ڕەگەز لە دارفور لە کاتی هەڵگیرسانی ململانێکان لە سودان لە نیسانی ٢٠٢٣ەوە.

 

جۆرەها لەم پێشێلکارییانە دژی ژنان و منداڵانی کچ لە چادراکانی ئاوارەکاندا دووبارە دەبنەوە، بە تایبەتی لە کاتی کارکردنیان بۆ پەیداکردنی بژێوی ژیان وەک کۆکردنەوەی دار یان کاری کێڵگەکان، لە سایەی بارودۆخێکی ئەمنیی لاواز و نەبوونی پاراستندا، لە کاتێکدا نەخۆشخانەکان لە باکووری دارفور بەدەست قەیرانێکی تەندروستیی ئاڵۆزەوە دەنڵێنن، کە لە کەمیی دەرمان، خزمەتگوزارییەکانی پشتیوانیی دەروونیی درێژخایەن، و چاودێریی پسپۆڕانە بۆ منداڵان دەبینرێتەوە.

 

ڕێکخراوە دادپەروەرەکان داوا دەکەن بە پێویستیی دابینکردنی پاراستن بۆ ئاوارەکان لە چادرەکاندا، دابینکردنی جێگرەوەی ئارام بۆ دار و سووتەمەنی، هەروەها دابینکردنی ڕێڕەوی گواستنەوەی ئارام و نهێنی بۆ ڕزگاربووان، لەگەڵ پابەندبوون بە ئاشکرا نەکردنی ناسنامەیان بە مەبەستی ڕێزگرتن لە کەرامەت و پارێزراویان.