ناوەندی هەواڵ

 

پەیوەست بە خوێندن و پەرەوەردە بە 'زمانی کوردی' لە تورکیا و باکووری کوردستان، لە ڕاگەیاندراوێکدا کۆمیسیۆنی دەم پارتی ڕایگەیاند: "لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندن، سیستەمی پەروەردەی تورکیا، لە هەژاریی منداڵان و سنووردارکردنی بودجەوە تاوەکو بازرگانیکردن بە خوێندن، کارکردنی منداڵان و تەنانەت سیاسەتە ڕەگەزپەرستییەکان، لەگەڵ زۆر قەیرانی فرەلایەندا ڕووبەڕوویە. یەکێک لە مانادارترین هەنگاوەکان لە چارەسەرکردنی ئەم قەیرانانەدا ڕەخساندنی دەرفەتی خوێندنە بە زمانی دایک بۆ ملیۆنان منداڵ.

 

لە بەردەوامی ڕاگەیاندراوەکەدا هاتووە: "ئەمڕۆ، ملیۆنان منداڵ بەتایبەتی منداڵانی کورد، بەبێ ئەم دەرفەتە دەست بە خوێندن دەکەن. هەرچەندە خوێندن بە زمانی دایک گەرەنتیی بەرەوپێشچوونی منداڵانە تاوەکو وەکو تاکەکەسێکی ئازاد بە ناسنامە، زمان و کەلتووری خۆیانەوە گەورە ببن.

 

تورکیا لە دوو ساڵی ڕابردوودا بە پرۆسەیەکی گرنگدا تێدەپەڕێت. ئامانج لە پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک بنیادنانی سیستەمێکی دیموکراتیکە کە هەموو کەس و کۆمەڵگەیەک تێیدا لەسەر بنەمای هاووڵاتیبوونی یەکسان و شکۆدار بە تەواوی مافەکانیانەوە پێکەوە بژین. کەشێکی دیموکراتیکی کۆمەڵایەتی، فرەلایەن و یەکسان تەنها بە گەرەنتیکردنی مافەکانی زمان و کەلتوور دەڕەخسێت. لەبەرئەوە، گەرەنتیکردنی خوێندن بە زمانی دایک لە ڕووی یاسایی و دەستوورییەوە، یەکێکە لە هەنگاوە هەرە گرنگەکان بەرەو ئاشتی و گۆڕانکاریی دیموکراتیک.

 

مسۆگەرکردنی مافی خوێندن بە زمانی دایکی منداڵان بۆ خوێندنێکی ئاستبەرز و ئاشتیی کۆمەڵایەتی زۆر گرنگە. مافی هەنووکەیی "وانەی بژاردە" بۆ ماوەی دوو کاتژمێر دەستکەوتێکی گرنگە کە لە ئەنجامی تێکۆشانی چەندین ساڵە و پاراستنی زمانی دایک هاتووەتە کایەوە. هەنگاوێکی ڕاستەقینە بۆ بنیادنان لەسەر ئەم دەستکەوتە ئەوەیە کە زمانی دایک ببێتە زمانی خوێندن و گەرەنتی بکرێت.

 

فشار و هێرشەکانی ئەم دواییە دژی ڕێکخراوەکانی زمانی کوردی و تەنانەت تاکەکەسیش بێت، هێرش بۆ سەر ئەو کەسانەی کە بە زمانی کوردی قسە دەکەن، زەمینەیەک بۆ ئاژاوەگێڕی دەڕەخسێنن. پشتیوانیکردن لەم بابەتە و بەهێزکردنی یەکێتیی دیموکراتیک تەنها بە مسۆگەرکردنی یەکسانیی ڕاستەقینە لەنێوان زمانەکاندا دێتە دی.

 

مافی زمانی دایک ئێمە لە یەکتر دانابڕێت، بە پێچەوانەوە دەمانکاتە یەک. ئەم مافە بنەمای ئاشتیی کۆمەڵایەتییە و مافێکە زەوت ناکرێت.

 

لە سەرەتادا پەرلەمانی تورکیا، بانگەواز لە دامەزراوە ئیداری و مەدەنییەکان و تەواوی کۆمەڵگە دەکەین کە لە داننان بە مافی خوێندن بە زمانی دایکدا بەرپرسیارێتییەکی مێژوویی لەئەستۆ بگرن.