چالاکوانێکی عێراقی لەدارفورەوە: دۆخی مرۆیی لە ناوچە جێناکۆکەکان ترسناکە

نوف عاسی، چالاکوانی عێراقی، کە لەناو ململانێی بەردەوامدا بۆ دارفور ڕاسپێردرابوو، دەڵێت: کاری مرۆیی لە ناوچە جێناکۆکەکان هەم جوانە و هەم قورسە، هەروەها پێویستی بە نەرمی و بوێری و کرانەوە هەیە.

رەجا حەمید ڕەشید

 

عێراق-نوف عاسی لە فریاگوزاری مرۆیدا کار دەکات، هەروەها تایبەتمەندە لە پرۆگرامەکانی پاراستن و بەهێزکردنی ژنان لە حاڵەتە نائاساییەکاندا، ئێستا لە دارفوری سودانە، لە چوارچێوەی ئەرکە مەیدانییەکانیدا، لە ناوچە جێناکۆکەکان و قەیرانە مرۆییەکانی چەند وڵاتێک.

 

نوف عاسی وتی: زۆرجار لەنێو ئەو کەسانەیە کە وەڵامدەرەوەی یەکەمن لە حاڵەتە فریاگوزاریەکان، لەگەڵ کارمەندانی سەرەتایی جێگیر دەکرێت بۆ دامەزراندنی ئۆپەراسیۆنە مرۆییەکان و پەرەپێدانی بەرنامەکان و سەقامگیرکردنی خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان تاوەکو بارودۆخەکان سەقامگیر دەبن.

 

وتیشی: ئێمە لە سەرەتاوە دەگەین، خزمەتگوزاری پێشکەش دەکەین و بەردەوامییان مسۆگەر دەکەین تاوەکو تیمە ناوخۆییەکان دەتوانن بەڕێوەیان بەرن.

 

''ئەرکێک لە دڵی ململانێدا''

ئەرکی نوف عاسی بۆ دارفور لە کاتێکدا بوو کە ململانێ بەردەوامە لە سودان، کە ڕاپرسییەکی مەیدانی ئەنجامدا بۆ دیاریکردنی ئەو ئاستەنگانەی کە ڕووبەڕووی ژنان و منداڵانی کچ دەبنەوە و لەسەر ئەم بنەمایەش ئەمیش دەستیکرد بە داڕشتنی بەرنامەیەکی پاراستنی گونجاو، کە لە ئێستادا لە قۆناغی دروستکردنی تیمدایە، خۆی ئامادە دەکات بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکان کە پشتگیری ژنان و منداڵانی کچ بکات و تا دەتوانێت ئازارەکانیان کەم بکاتەوە.

 

''ڕەگی کەسی و خێزانی''

سەبارەت بە پاڵنەرەکانی بۆ ئەم بوارە، ئاماژەی بەوەدا ، کە گەورەبوون لە عێراق، لەنێو دوو شەڕ و ململانێی یەک لە دوای یەکدا، زۆرترین کاریگەری هەبووە، وتی: نەوەی ئێمە لە سەردەمی شەڕدا لەدایک بووە و کاری مرۆیی ئەو شوێنە بوو کە خۆم و توانای دەربڕینی خۆمم تێدا دۆزیەوە.

 

هەروەها ئاماژە بە کاریگەری خێزانەکەی دەکات لە گەشتەکەیدا، دایکی لە کاتی شەڕەکاندا خۆبەخشانە وەک پەرستار کاری کردووە، باوکی کە مامۆستای زمانی عەرەبی بووە، لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە چەند وڵاتێکدا بەشداری هەڵمەتەکانی کردووە، جگە لەوەش خوشکە گەورەکەی چالاک بوو و خۆبەخشانە لەگەڵ ڕێکخراوە مرۆییەکان، لەوانەش مانگی سووری عێراق، هەروەها وتیشی: ئەم ژینگەیە وایکردووە بەشداریکردنی لە کارە مرۆییەکاندا سروشتی و تێگەیشتن لەناو خێزانەکەیدا بێت.

 

''لە کاری خۆبەخشییەوە بۆ پیشەیی نێودەوڵەت''

نوف عاسی لە تەمەنێکی بچووکەوە دەستی بە کاری خۆبەخشی کردووە، کە هاوکات بوو لەگەڵ سەرهەڵدانی چالاکی مرۆیی لە عێراق دوای ڕووداوەکانی ساڵی ٢٠٠٣، لە کاتی خوێندنی زانکۆدا بەشداری لە چەندین دەستپێشخەریدا کردووە، لەوانە پڕۆژەیەک بۆ دامەزراندنی پەرتووکخانەی منداڵان لە نەخۆشخانەی ناوەندی منداڵان لە بەغدا، بە تایبەتی بۆ تووشبووانی شێرپەنجە، لەوێدا کاتێکی لەگەڵ منداڵەکاندا بەسەر دەبرد و پشتگیری دەروونییانی پێشکەش دەکرد و یارمەتیانی دەدا لە خوێندندا.

 

دوای تەواوکردنی خوێندن لەگەڵ ڕێکخراوێکی عێراقی کاری کردووە، بەشداری کردووە لە پەرەپێدانی چەندین پڕۆژە، دیارترینیان پڕۆژەی "بغداد دار السلام"و ”بەغدا، شاری ئاشتی” بووە، ئەم دەستپێشخەرییە دە ساڵەیە تیشکی خستە سەر پەرەپێدانی کاری خۆبەخشی و بڵاوکردنەوەی کولتووری ئاشتی لەنێو گەنجان و پەرەپێدانی بەهرەکانیان، دواتر فراوان بوو بۆ چەند پارێزگارێکی عێراق و بە ”IQ Peace” ناسرا.

 

دواتر تایبەتمەند بوو لە بەرنامەکانی بەهێزکردنی ژنان و وردە وردە لە کاری ناوخۆییەوە بۆ کاری نێودەوڵەتی گواسترایەوە، لە عێراق و باشووری سودان و لە کاتی قەیرانی سووریادا خزمەت دەکات، پاشان زیاتر پسپۆڕ بوو لە وەڵامدانەوەی فریاگوزاری، بوارێک کە پێویستی بە وەڵامدانەوەی خێرا و دیزاینکردنی بەرنامە هەیە لە ماوەی کورتدا.

 

بە درێژایی ژیانی پیشەیی لە چەندین وڵاتدا کاری کردووە، لەوانە بەنگلادیش، یەمەن، لیبیا، زیمبابۆی، ئەفغانستان و سودان، هەروەها کاری لەسەر دامەزراندنی بەرنامەی پاراستن لە غەززە کردووە.

 

''ئەو ئاڵەنگاریانەی کە ڕووبەڕووی ژنان دەبنەوە لە کاری مرۆیی''

سەبارەت بەو ئاڵەنگاریانەی کە ڕووبەڕووی بووەتەوە، نوف عاسی وتی: ژنان لەم بوارەدا تووشی کێشە دەبن کە پەیوەندییان بە قبوڵکردنی کۆمەڵگە، سروشتی گەڕۆکی کارەکە و ناسەقامگیرییەوە هەیە، ئەو پرسانەی کە زۆرجار بە ئاسانی وەرگیراون کاتێک کرێکارەکە پیاو بێت، بەڵام پشتگیری خێزانەکەی هۆکارێکی گرنگ بووە بۆ تێپەڕاندنی ئەم ئاڵەنگاریانە.

 

ئاماژەی بەوەشکرد، لەنێو بەرچاوترین ئاستەنگەکانی ڕووبەڕووی بووەتەوە، ئەوانە بوون کە پەیوەندییان بە پاسپۆرتی عێراقییەوە هەبووە و ئاستەنگەکانی وەرگرتنی ڤیزا، جگە لە کۆت و بەندکردنی کولتووری لە هەندێک وڵاتدا، بەتایبەتی کاتێک لە پۆستی سەرکردایەتیدایت، لە هەندێک کولتووردا ئەستەمە قبوڵی بکەن کە بەڕێوەبەرەکە ژن بێت، هەروەها هەوڵدەدات بە ڕێبازێکی نەرم و نیان و دروستکردنی پەیوەندی مرۆیی لەگەڵ تیمەکانی و دروستکردنی ژینگەیەکی هاوبەش سەرەڕای بارودۆخە سەختەکان، بەسەر ئەم ئاڵەنگاریانەدا زاڵ بێت.

 

''ڕاستییەکی مرۆیی توند لە دارفور''

نوف عاسی دۆخی مرۆیی ژنان و منداڵانی کچی دارفور بە ئەوپەڕی ترسناک پێناسە دەکات، وتی: ژنان لە ناو کامپەکاندا تووشی بارودۆخێکی سەخت دەبن و زۆرێکیان بەرەوڕووی مەترسییە گەورەکان دەبنەوە، دیارترینیان توندوتیژی سێکسییە، هەروەها قەبارەی پێداویستییەکان زۆر گەورەیە، بە لەبەرچاوگرتنی نەبوونی پێداویستییە سەرەتاییەکان و کەمی ئەو ڕێکخراوانەی کە کاردەکەن بەهۆی کەمی بودجەوە.

 

''مەترسی ڕۆژانە و ئەزموونە سەختەکان''

نوف عاسی ئاماژە بەوە دەکات، کە ڕۆژانە ڕووبەڕووی بارودۆخی سەخت دەبێتەوە، بەتایبەتی لە ناوچە نائارامەکان، ئەو ئەم ئەکاونتەی تۆمارکردووە دوای ئەوەی بەهۆی پیسبوونی ئاوەوە تووشی تای تایفۆید بووە، لەنێو بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکانی وەک مەلاریا و کۆلێرا، تێکچوونی دۆخی ئاسایشی و ئەو ڕێگایە سەختانەی کە دەتوانێت چەند ڕۆژێک بخایەنێت تا دەگاتە هەندێک ناوچە.

 

وتیشی: ژیان لە ژینگە سەرەتاییەکاندا، خەوتن لە چادرەکاندا بۆ چەند مانگێک و مامەڵەکردن لەگەڵ بارودۆخە سەختەکان، لەوانەش مێروو و دووپشک، شتێک نین کە هەموو کەسێک بەرگەی بگرێت، بەڵکو بەشێکن لە ڕاستی کاری مرۆیی لە ناوچە جێناکۆکەکاندا.

 

''ساتەکانی مرۆیی لەبیرنەکراو''

سەبارەت بە کاریگەرترین ئەزموونی ژیانی پیشەیی خۆی، نوف عاسی ڕووداوێک دەگێڕێتەوە کە لە یەکێک لە کامپەکاندا ڕوویدا کاتێک منداڵێکی کچی تەمەن نۆ ساڵان لێی نزیک بووەوە و لەکاتی گریاندا باوەشی پێدا و هەستی بە پارێزراوی کرد، وتی: لە باوەشمدا دانیشت تا ئارام بووەوە و چیرۆکە بە ئازارەکەی بۆ گێڕامەوە، جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەم ساتانەی مرۆڤایەتی لە یادەوەرییدا چەسپاون و وەک پاڵنەرێکن بۆ بەردەوامبوونی.

 

''وانەکانی ژیان''

تیشکی خستە سەر ئەو وانانەی کە لە کارەکانی فێری بووە، دیارترینیان ئارامی و گونجاندن و بەرز نرخاندنی وردەکارییە سادەکانی ژیان و خۆبەزلزانین و تێگەیشتن لە مرۆڤەکان و گرنگی پشتیوانی دەروونی بۆ ئەوانەی لەم بوارەدا کاردەکەن، هەروەها داوای چارەسەری دەروونی شەرمەزارکەر نییە، بەڵکو پێویستییەکە بە لەبەرچاوگرتنی ئەو فشار و ئەزموونە سەختانەی کە چالاکوانانی مرۆیی ڕووبەڕوویان دەبێتەوە.

 

لە کۆتاییدا نوف عاسی دووپاتی کردەوە، کە کاری مرۆیی لە ناوچە جێناکۆکەکان هەم جوانە و هەم سەختە، پێویستی بە نەرمی و بوێری و کراوەیی هەیە، بەڵام لە بەرامبەردا، سەرەڕای سەختییەکانی، پاداشتێکی ڕۆحی بێئەندازە پێشکەش دەکات.