ناوەندی هەواڵ

 

چیرۆکی پەتوکی ”واعرات: قصص بطلات لا يعرفن المستحيل" ”واعرات: چیرۆکی پاڵەوانانێک کە ئەستەم ناناسن”، کە بە زمانی فەڕەنسی بە ”Les Intrépides” ناسراوە، لە پرسیارێکی سادەوە دەست پێ دەکات کەچی واتای گەورە لەخۆ دەگرێت؛ ئەو ژنانە کێن کە منداڵی مۆریدی وەکو پاڵەوان و پێشەنگ دەیانناسێت؟

 

لە جیهانی منداڵیدا، زۆرجار پاڵەوانێتی لە پەڕەی چیرۆکە خەیاڵییەکانەوە سەرچاوە دەگرێت، شازادە، جەنگاوەر و کەسایەتی خەیاڵی کە بەربەستی ئەستەم دەشکێنن، بەڵام دەستەیەک لە ژنانی مۆریدی بۆیان دەرکەوت کە خودی ڕاستەقینە پڕە لە پاڵەوان، مۆریتانیا پڕە لە ژن کە ئەزموونی تایبەتیان هەبووە و لە زانست، هونەر، وەرزش، بازرگان، کاری مەدەنی و ڕۆشنبیریدا سەرکەوتوو بوون، کەچی چیرۆکەکانیان بەو ڕادەیەی پێویست لە خەیاڵی منداڵاندا بوونیان نییە.

 

لێرەوە بیرۆکەی”واعرات” لەدایک بوو، کە پڕۆژەیەکە لەلایەن ڕێکخراوی ”Mentor’Elles”ـەوە دەستپێکراوە کە لە ساڵی ٢٠١٦ دامەزراوە و کار بۆ بەهێزکردنی پیشەیی ژنان دەکات لە ڕێگەی ڕێنمایی، ئیلهامبەخشین، ڕاهێنان و دروستکردنی تۆڕی پەیوەندییەوە، بەڵام ئەم جارە پڕۆژەکە بڕیاریدا هەنگاوێک زیاتر بنێت لەو ژنانەی کە ئێستا لە بواری پیشەییدا هەن، دەگاتە قۆناغی زووتر، واتە قۆناغی دروستبوونی خەونی منداڵەکە.

 

لە ڕاستیەوە بۆ چیرۆک

ئامانج لە ”واعرات” ئەوە نەبووە کە پەرتوکێکی ئەکادیمی بێت کە ژیاننامە بە وردی بخاتە لیستی پەرتوکەکانەوە، نە ئینسایکلۆپیدیایەک بێت کە ناوی ژنانی سەرکەوتووی مەغریبی کۆبکاتەوە، بیرۆکەکە لە چیرۆکێکەوە نزیکتر بوو، هەروەها خاوەنانی پڕۆژەکە دەیانویست ڕێڕەوی ڕاستەقینەی ژنانی مۆریدی بهێنن و دووبارە بە زمانێکی نزیک لە منداڵان و گەنجان دایبڕێژنەوە، بە جۆرێک کە زانای، ئەندازیار، هونەرمەند، وەرزشوان، خاوەنکار و چالاکوان ببنە ئەو کەسایەتییانەی کە خوێنەری بچووک بتوانێت لە خەیاڵیدا دریان بێنێت.

 

بۆیە پەرتوکەکە لە ناوچەیەکی ناوەڕاستدا لە نێوان ژیاننامە، چیرۆک، پەرتوکی پەروەردەیی و بەڵگەنامەی ڕۆشنبیریدا هاتە کایەوە، لە ڕاستی و کەسایەتی ڕاستەقینەوە دەست پێ دەکات، بەڵام بە شێوازێکی وشک یان ئەکادیمی پێشکەشی ناکات، بەڵکو ڕێڕەوەکانیان دەکاتە چیرۆکی خوێنەرەوە و لەبیرکراو.

 

دەستپێک لە ساڵی ٢٠٢٣ بوو

لە ٨ی ئاداری ٢٠٢٣، هاوکات لەگەڵ ڕۆژی جیهانیی ژنان، بەشی یەکەمی ”واعرات” هاتە جیهانی ڕووناكی و چیرۆکی دە ژنی مۆریدی لە بوار و ئەزموونی جیاجیادا گێڕایەوە، لەوانە: لەیلا عەلەوی، وێنەگر و چالاکوان و بوشرا بايبانو، شاخەوان و نادیە بنبەعسان، مەلەوان و ڕەجا شرقاوی مورسەلی، فیزیازان و لێکۆڵەر و عائیشە شنا، چالاکوانی مافی مرۆڤ و نەوال متەوەكل، پاڵەوانی وەرزشی و بەرپرسی وەرزشی .

 

لیستەکە ئێمیلی کین، ئەسما لەمرابت، فاتمە مەرنیسی، شەعیبیە تەلالـیشی لەخۆ گرتبوو، ئەو ژنانەی کە لە جیهانی جیاوازەوە هاتوون، بەڵام شتێک کۆیان دەکاتەوە، کە ئەوان بۆ خۆیان شوێنێکیان لەو بوارانەدا دروستکرد کە هەمیشە بۆ ژنان ئاسان نەبوون یان بەو ڕادەیەی پێویست کراوە نەبوون.

 

لە پشت ئەم چیرۆکانەوە کارێکی لێکۆڵینەوە هەبوو بۆ کۆکردنەوەی زانیاری، دڵنیابوونەوەیان، پەیوەندیکردن بە کەسایەتییەکان یان کەسوکاریان، سوودوەرگرتن لە مێژوونووسان و ڕووناکبیران، پێش ئەوەی ماددەکە لە شێوەی چیرۆکێکی سادەدا کە گونجاو بێت بۆ بینەری مەبەست، دووبارە بنووسرێتەوە. بەم شێوەیە ”واعرات” تەنها پرۆسەی هەڵبژاردنی ناوی ناسراو نەبوو، بەڵکو هەوڵێک بوو بۆ گۆڕینی یادەوەری ژنانی مۆریدی بۆ ماددەیەک کە بتوانێت لە ماڵ و قوتابخانەدا بەدەستی منداڵ بگات لە ڕێگەی پەرتوکێکی ڕەنگاوڕەنگەوە.

 

لە ساڵی ٢٠٢٥ دا چیرۆکەکە فراوانتر دەبێت

دوای دوو ساڵ لە بەشی یەکەم، لە ئاداری ٢٠٢٥ ”واعرات” بە بەشی دووەمەوە گەڕایەوە، ئەمجارەیان بە پازدە چیرۆک و ڕێڕەوی ژنانەی ترەوە، ئەم فراوانبوونە بەڵگەی ئەوە بوو کە پڕۆژەکە دەستپێشخەرییەکی کاتی نەبوو، بەڵکو بوو بە زنجیرەیەکی بەردەوام.

 

لە بەشی دووەمدا، نەخشەکە زیاتر فراوان دەبێت، ئامینە عێراقی سەلاوی لە ڕێگەی چالاکییەکانیەوە بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان دەردەکەوێت، شەمیشە شافعی لە جیهانی چێشتلێنانی مۆریدییەوە دێت، لە کاتێکدا ئوم غەیس بن سەحراوی، هونەرمەند و گۆرانیبێژ لە جیهانی مۆسیقاوە بەشداری دەکات.

 

پاشان پەرتوکەکە خوێنەر دەباتە سینەما و کەلەپوورەوە لەگەڵ دەر‌هێنەر یەزە جنینی, بۆ زانست و کار لەگەڵ ئیلهام قەدری، بۆ پزیشکی و کاری مەدەنی لەگەڵ حەکیمە حەمیش، و بۆ جلوبەرگ لەگەڵ فەزیلە کادی.

 

لە وەرزشدا، ماجیدە برابیج لە وەرزشە هزرییەکان و بوشرا كربوب لە ناوبژیوانی نێودەوڵەتی تۆپی پێدا دەبینین، لە کاتێکدا مەریم بەلکیحل نوێنەرایەتی جیهانی سەرکێشی دەکات.

 

بەڵام زانستەکان بە هێزەوە دەگەڕێنەوە لەگەڵ کەوسەر حەفیزی، فیزیازان و لێکۆڵەر، لە کاتێکدا بازرگانی لەگەڵ ڕەحمە مودەن دەرکەوتووە، ئەندازیاری بیناسازی لەگەڵ عەزیزە شاوی، کاری کۆمینتی و هاوکاری لەگەڵ کەنزە ئولغەدی، تەکنەلۆژیای ڕۆبۆتیک لە ڕێگەی هەردوو خوشک لەیلا و ئیمان بەرشانەوە.

 

لە بەشی یەکەمدا، پڕۆژەکە پەنای بردە بەر وێنە و پۆترێت کە لەلایەن هونەرمەندانی مۆریدییەوە کێشرابوون، ئەمەش ڕەهەندێکی بینراوی دایە پەرتوکەکە کە لەگەڵ بابەتەکەیدا دەگونجێت، ئەم وێنەیە یارمەتی دەدات بۆ بەستنەوەی ناوەکە بە بوارەکە و چیرۆکەکەوە.

 

هەروەها پڕۆژەکە هەڵیبژارد کە پەرتوکەکە بە هەردوو زمانی عەرەبی و فەڕەنسی پێشکەش بکات، کە ئەمەش هەڵبژاردەیەکە دەگونجێت لەگەڵ سروشتی کۆمەڵگەی مۆریدی و فرەچەشنی گەلەکەی.