زمان تەنیا ئامرازێکی پەیوەندییکردن نییە، بەڵکو ناسنامە، مێژوو و نیشتمانی نەتەوەیە. بۆ گەلی کورد، کە بە درێژایی مێژوو رووبەڕووی هەوڵی سڕینەوە و قەدەغەکردنی زمانەکەی بووەتەوە، پاراستنی ئەم ناسنامەیە ئەرکێکی ئاسان نەبووە. لەناوچوونی هۆکارە فەرمییەکانی وەک قوتابخانە و میدیا لە قۆناغە جیاوازەکاندا، مەترسییەکی گەورە بوو بۆ سەر زمانی کوردی، بەڵام لەو نێوەندەدا، هونەر و بەتایبەتی گۆرانی و موزیکی کوردی، وەک قەڵایەکی پتەو رێگرییان لەم شێواندن و لەناوچوونە کرد. گۆرانیی کوردی تەنیا بۆ کاتبەسەربردن نەبووە، بەڵکو پارێزەری راستەقینەی وشە و رستەسازیی کوردی بووە.

گۆرانی وەک ئەرشیفێکی زیندووی زمان
کاتێک زمان لە نووسین و خوێندن بێبەش دەکرێت، دەچێتە قۆناغی مەترسییەوە. لێرەدا هونەرمەندان و حەیرانبێژی کورد رۆڵی مێژوونووس و زمانەوانیان بینی. ئەوان لە رێگەی فۆلکلۆر و بەیت و بالۆرەوە، وشە رەسەنەکانیان لە سنگێکەوە بۆ سنگێکی تر گواستەوە. گۆرانی بووە هۆکارێک بۆ ئەوەی وشە کۆن و قووڵەکان کە رەنگە لە ئاخاوتنی رۆژانەدا فەرامۆش بکرێن، لە بیرەوەریی بەکۆمەڵی خەڵکدا بە زیندوویی بمێننەوە. لە رێگەی شێوازە جیاوازەکانی وەک حەیران، لاوک، هۆرە و سیاچەمانە، نەک هەر وشەکان پارێزران، بەڵکو زاراوە جیاوازەکانی زمانی کوردی (سۆرانی، کرمانجی، هەورامی، کەلهوڕی) لە یەکتر نزیک کرانەوە و ئاوێتەی یەکتر بوون.

«موزیک دەتوانێت زمانێک بپارێزێت کە تفەنگەکان ناتوانن بیپارێزن.»
کاریگەریی گۆرانی لەوەدایە کە سنوورە دەستکردەکان دەبڕێت. گۆرانییەک کە لە بەدلیس، یان مەهابادەوە دەوترێت، لە سلێمانی و دهۆک دەنگدەداتەوە. ئەمەش وایکردووە کە زمانی کوردی یەکگرتوویی و رەسەنێتی خۆی لە دەست نەدات، کاتێک منداڵێکی کورد گوێ لە گۆرانییەکی فۆلکلۆری، یان هاوچەرخ دەگرێت، بە بێئاگایی فێری دەربڕین، ئیدیۆم و لایەنە جوانکارییەکانی زمانەکەی دەبێت. هونەرمەندانی گەورەی ئێمە وەک شاکارێک وابوون کە رێزمانی کوردییان لە فەوتان پاراست.

لە کۆتاییدا، دەتوانین بڵێین گۆرانیی کوردی تەنیا شۆڕشێکی کولتووری نەبوو، بەڵکو زامنکەری مانەوەی نەتەوەیەک بوو لە رێگەی پاراستنی زمانەکەیەوە. ئەمڕۆ کە لە سەردەمی تەکنەلۆژیا و جیهانگیریدا دەژین، پێویستە زیاتر لە هەمیشە گرنگی بە بەرهەمهێنانی گۆرانییەک بدرێت کە پشت بە شیعر و وشەی رەسەنی کوردی دەبەستێت. چونکە تا ئەو کاتەی دەنگی گۆرانیی کوردی لە ماڵەکانماندا ببیسترێت، زمانی کوردیش بە زیندوویی و بەهێزی دەمێنێتەوە. رۆژنامەی «کوردستانی نوێ» هەمیشە سەکۆیەک بووە بۆ خستنەڕووی ئەم بابەتە گرنگانە و پێویستە ئێمەش وەک تاک پەرۆشی پاراستنی ئەم میراتە دەوڵەمەندە بین.