لە پوش و پەتەوە چیرۆکێک لەدایک دەبێت... ژنێک میراسی سوەیدا زیندوو دەکاتەوە
سەحەر عەشعوش هەڵیبژارد کە پیشەسازی دەستی بکاتە پردێک کە نەوەکان بە میراسەکانیانەوە ببەستێتەوە، ئەزموونی چل ساڵ گۆڕاوە بۆ پڕۆژەیەکی هونەری کە میراسی فۆلکلۆر بە ڕۆحێکی سەردەمی دەناسێنێتەوە، بە هەمان شێوە لە ماڵ وادەوەرییەکاندا بە زیندووی دەهێڵێتەوە.
ڕۆشێل جونیور
سوەیدا-لە سەردەمێکدا کە سەردەمی خێراتر دەبێت و زۆرێک لە پیشە دەستییەکانی نەریتی لەبەردەم کاڵا بەرهەم هێنراوەکاندا نامێنن، هێشتا هەندێک پێیان وایە میراس تەنها ڕابردوو نییە کە دەبێ بگێڕدرێتەوە، بەڵکو شوناسێکی زیندووە کە شایەنی پاراستن و گواستنەوەیە بۆ نەوەکانی داهاتوو.
لە نێوان هەوڵدان بۆ پاراستنی یادەوەری فۆلکلۆر و پێشکەشکردنی بە شێوەیەک کە لەگەڵ سەردەمدا بگونجێت، ژنانی دیار هەن کە سەرکەوتوو بوون لە گۆڕینی کاری دەستی بۆ پەیامێکی کولتووری و کۆمەڵایەتی کە هەڵگری بناغەی ڕابردوو و ڕۆحی ئێستایە.

لەنێو ئەم نمونەیانەدا سەحەر عەشعوش هەیە کە زیاتر لە چل ساڵی ژیانی خۆی بۆ دیزاینی جلوبەرگ و بەرگدروو تەرخان کردووە پێش ئەوەی ڕوو لە کاری دەستی نەریتی بکات، کەرەستەی سادە بەکاردەهێنێت بۆ دروستکردنی بەرهەمی هونەری کە بە ڕەسەنایەتییەوە دەچڕێت و میراسی فۆلکلۆری شاری سوەیدا ڕەنگدەداتەوە.
لەناو ماڵە بێگەردەکەیدا، کە بە قوماش و پەڕۆ و پەتی کۆن دەورە دراوە، گەشتە دوور و درێژەکەی لەگەڵ ئەو پیشەیەدا دەستی پێکرد، بەهۆی ئەزموونی بەرفراوانی لە جیهانی قوماش و دیزاین، هەروەها خۆشەویستی قووڵی بۆ میراسی ناوچەکەی و باوەڕەکەی کە پیشەسازییە نەریتییەکان بەشێکی سەرەکین لە یادەوەریی بەکۆمەڵی کۆمەڵگەکە، دەستی بەم گەشتە کرد.
سەحەر عەشعوش پێی وایە کە ئەزموونی چەندین ساڵەی لە بواری دیزاینی جلوبەرگدا شارەزایی بەرفراوانی لە هەماهەنگی ڕەنگ و کەرەستە و وردەکارییە ئاڵۆزەکاندا پێ بەخشیوە، ئەم شارەزاییە دواتر وای لێکردووە بتوانێت پارچە میراسییەکان پەرەپێبدات کە پڕن لە دەست لێدانی هونەری هاوچەرخ.
جەخت لەوە دەکاتەوە، کە کاری دەستی تەنها ئامرازێک نییە بۆ بەدەستهێنانی بژێوی ژیان یان خولیایەک بۆ تێپەڕاندنی کاتەکان، بەڵکو چیرۆکی باوباپیرانمان و وردەکارییەکانی ژیانی ڕۆژانەن کە خودی ڕۆحی ماڵە کۆنەکانیان پێکهێناوە، بۆیە لە ڕێگەی کارەکانییەوە هەوڵ دەدات ئەم وردەکاریانە بە شێوەیەکی سەردەمی زیندوو بکاتەوە، میراس لە مرۆڤەکان نزیک بکاتەوە و لە ژیانی ڕۆژانەیاندا ئامادەی بکات، نەک تەنها لە یادەوەریدا بەجێی بهێڵێت.
ڕوونیشیکردەوە، بیرۆکەی پڕۆژەکەی لە تێڕامانە بەردەوامەکانییەوە سەرچاوەی گرتووە لەو خانووە کۆنانەی کە شاری سوەیدا پێیان بەناوبانگە، بەتایبەتی ئەوانەی لە بەردی ڕەش دروستکراون، کە سەرەڕای تێپەڕبوونی کات و گەشەسەندنی شار، جوانی و گەورەیی خۆیان پاراستووە، سەحەر عەشعوش پڕۆژەکەی بەم خانووانە دەچوێنێت، هەوڵدەدات بۆ پەرەپێدانی میراسەکە بەبێ ئەوەی ڕۆحی ڕەسەنی خۆی لەدەست بدات، هەروەک چۆن بەردی کۆن وەک توخمێکی بەردەوام لەناو باڵەخانە سەردەمیەکاندا ماوەتەوە.

لەسەر بنەمای ئەم دیدە دەستی کرد بە دیزاینکردنی پارچەکانی ناو ماڵ کە ئیلهامیان لە میراسی فۆلکلۆر وەرگرتبوو، بە بەکارهێنانی کەرەستەی سادە کە داپیرەکان لە ڕابردوودا پشتیان پێدەبەست، وەک قاپی پووش و سینی دەستی و پەتی نەریتی کە ماڵەکانیان دەڕازاندەوە و لە ژیانی ڕۆژانەدا بەکاردەهێنران، بەڵام ئەم کەرەستانە بە شێوازێکی سەردەمی لێکدایەوە و وای لێکرد کە گونجاو بن بۆ دیکۆری هاوچەرخ و بەکارهێنانی ئێستای ناوماڵ، بەجۆرێک پارچە میراسییەکان ببنە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانە نەک تەنها شتە نمایشییەکان.
ئاماژە بە سەختییەکانی دەستەبەرکردنی کەرەستەی خاو دەکات، بەتایبەتی کە زۆرێک لە کەرەستەی نەریتی لەگەڵ پەرەسەندنی پیشەسازییە سەردەمیەکاندا لە بازاڕدا نەماون، وەکو پووشی سروشتی و هەندێک جۆری پەت کە سەردەمانێک لە دروستکردنی کەلوپەلی ناوماڵ و کشانی کورسییە نەریتییەکاندا بەکاردەهێنران، بۆیە ناچار بووە لە وەرشە کۆنەکان و دوکانەکانی پۆشینی جل و بەرگ و بازاڕە نەریتییەکاندا بگەڕێت بۆ دۆزینەوەی کەرەستەی هاوشێوەی ئەوانەی لە ڕابردوودا بەکاردەهێنران، ئەمەش ڕۆحی کاری دەستی نەریتی دەپارێزێت.
سەحەر عەشعوش خەونی دامەزراندنی دامەزراوەیەکی بچووکی تایبەت بە فێرکردنی کاری دەستی نەریتی دەبینێت، کە ژنان ئارەزووی زیندووکردنەوەی میراسیان بە بەکارهێنانی شێوازە هاوچەرخەکان کۆبکاتەوە، ئامانج لێی گواستنەوەی شارەزاییە بۆ نەوەی نوێ و ڕەخساندنی هەلی کار کە یارمەتی ژنان دەدات بۆ باشترکردنی بارودۆخی ژیانیان، بەتایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی بارودۆخی ئابووری سەختی ئێستا.
پێی وایە کە پیشە دەستییە نەریتییەکان دەتوانرێت بگۆڕدرێن بۆ پڕۆژەی بەرهەمهێنانی بەرچاو ئەگەر پشتگیرییەکی گونجاو و بازاڕکردنی گونجاویان بۆ بکرێت، چونکە بەرهەمە دەستییەکان خاوەنی بەهایەکی هونەری و کولتوورین کە جیاوازە لە بەرهەمە پیشەسازییە ئامادەکراوەکان، ئەمەیە کە زۆرێک لە خەڵکی ئەمڕۆ پاڵدەنێت بۆ دۆزینەوەی ئارەزووی کارە دەستییە میراسییەکان و بەدوای ئەو پارچانەدا دەگەڕێن کە ڕۆحی ڕابردوو بەرجەستە دەکەن.
جەخت لەوە دەکاتەوە، کە پاراستنی میراس بەرپرسیارێتییەکی بەکۆمەڵە کە دەکەوێتە سەر هەموو کۆمەڵگە، چونکە نەمانی پیشە دەستییە کۆنەکان بە واتای لەدەستدانی بەشێکی گرنگی مێژوو و یادەوەری خەڵکە، بۆیە لەڕێگەی کارەکانییەوە هەوڵدەدات ژیان بۆ ئامرازە کۆنەکان بە شێوازێکی نوێ بگەڕێنێتەوە، بۆ ئەوەی لە ماڵی منداڵ و نەوەکاندا بە ئامادەیی بمێنێتەوە و وەک بەشێک لە ناسنامەی کولتووری کۆمەڵگە بەردەوام بێت.