لاڤە کوردە

 

ناوەندی هەواڵ- بەهۆی جەنگی نیوان ئیران- ئەمریکاو ئیسرائیل کە دوای جەنگی ١٢ ڕۆژە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٥، لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ەوە تا ئەمڕۆ جەنگەکە بەردەوامی هەیە، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە گۆڕانكاریدایە و ناوچەكەش بە قۆناغێكی هەستیار و پڕ لە گرژیدا تێدەپەڕێت، كاریگەریی راستەوخۆ و قووڵی لەسەر وڵاتانی دراوسێ و بەتایبەتیش عیراق و هەرێمی كوردستان دروستكردووە.

 

هەرێمی کوردستان بەهۆی چڕبوونەوەی سەروەت و سامانی ئەمریکا لەوێ بووەتە "سەنگەری بە وەکالەتی" سەرەتایی، لەلایەن ئێران بە راستەوخۆیی و لەلایەن گروپە عێراقیەکانی سەر بە ئێران لەناو خاکی عیراقەوە هێرشی دەکرێتەسەر.

 

پشتیوانی ئێران لە چەکدارەکانی نادەوڵەتی لە عێراق، نیگەرانییەکی جددیە لە ناوچەکەدا. پێدەچێت زۆرێک لەم ئەکتەرە نادەوڵەتیانە دەستیان بە تەکنەلۆژیای سەربازیی تادێت ئاڵۆزتر بگات، لەنێویاندا موشەکی بالیستیکی مەودای ناوەڕاست. حەشدی شەعبی عێراق بە شێوەیەکی نێودەوڵەتی کاردەکەن و توانای هەڕەشەکردن یان هێرشکردنە سەریان هەیە بۆ ئامادەبوونی سەربازی ناوچەکە یان هاوپەیمانەکانی.

 

پێگەی سەخت بۆ هەرێم

لە ڕوانگەی عێراقەوە، حکومەتی بەغدا و هەولێر لەناو ئەم گرژییانەی نێوان ئەم زلهێزە جیهانی و هەرێمایەتیانەدا خۆیان لە پێگەیەکی سەختدا دەبیننەوە. ئەمریکا بە تەواوی لەوە تێدەگات کە ئێران سنوورێکی دوور و درێژی لەگەڵ عێراق و هەرێمی کوردستان هاوبەشە و پلەی وابەستەیی ئابووری بەیەکەوە هەیە، بەتایبەتی لەسەر خۆراک و بەرهەمە کشتوکاڵییەکان. زۆرینەی هەناردەی ئێران بۆ عێراق و  هەرێم گەمارۆ نادرێت و ئاڵوگۆڕی بازرگانیش بەردەوامە.

 

ئامانجەکان لەلایەن سوپای پاسدارانی ڕژێمی ئێران و میلیشیاکان کە هێرشیان کراوەتەسەر:

-بنکەکانی ئەمریکا، کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێر و بنکەی ئاسمانی هەریر چەندین جار کراوەتە ئامانجی تەقەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەک.

-حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بنکە و کامپەکانی مەدەنییەکانی پارتە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە توندی بۆردومان کراون.

-ژێرخانی گرنگ؛ هێرشەکان ناوچەکانی نیشتەجێبوون، کێڵگە نەوتییەکان "وەک HKN لە دهۆک" و نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکان، لەناویاندا کونسوڵخانەی ئیماراتیان گرتووەتەوە.

 

ستراتیژی ئەمریکا و ئیسرائیل

نزیکەی یەک لەسەر پێنجی هەموو هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران لە ڕۆژهەڵاتی ئێران چڕبوونەتەوە بۆ تێکدانی ژێرخانی سەربازی ئێران، قسە و باس و ڕاپۆرتی چڕ سەبارەت بە پلانێک کە لەلایەن ئەمریکاوە پاڵپشتی دەکرێت بۆ کۆکردنەوەی حزبە کوردییەکان بۆ هێرشی زەمینی بۆ سەر ئێران بڵاوبووەتەوە، ترەمپ داوای لە سەرکردەکانی کورد کردووە "لایەنێک هەڵبژێرن"، هەرچەندە دواتر خواستی خۆی دەربڕی بۆ ئەوەی هێزە کوردییەکان لە شەڕی ڕاستەوخۆ دوور بخەنەوە بۆ ئەوەی زیانی زۆریان لێ نەکەوێتەوە.

 

هەڵوێستی سەرکردایەتی هەرێم و ئەستەمی بێلایەنی

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان و مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان چەندین جار ڕایانگەیاندووە، هەرێم بەشێک نییە لە ململانێکان و نابێت بۆ هێرشکردنە سەر دەوڵەتانی دراوسێ بەکاربهێنرێت، هەروەها سەرکردە کوردەکان نیگەرانی قووڵیان لە نەبوونی سیستەمی بەرگری ئاسمانی سەربەخۆ لە ناوچەکەدا دەربڕی و بەو هۆیەشەوە بەرکەوتەی بۆردومانی تۆڵەسەندنەوەی ڕۆژانەیە.

 

هەڵکەوتەی جوگرافیای هەرێمی کوردستان، نەبوونی سەروەری تەواو بەسەر ئاسمان و خاک و بڕیاردانیان، دۆخێکی سەپاندووە کە ئەستەمە بۆیان بێلایەنی هەڵبژێرن یان خۆیان لە بوون بە بەشێک لە شەڕەکە بپارێزن.

 

ئاماری هێرشەکان

بەپێی ئامارە بڵاوکراوەکان، لە دەستپێکی جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیلەوە لەگەڵ ئێران، تا ڕۆژی ٢١ی ئادار، هەرێمی کوردستان بە زیاتر لە ٤١٠ درۆن و مووشەک هێرشی کراوەتەسەر، زۆرینەی هێرشەکان بۆسەر هەولێر و دەوروبەری بوون کە ٣٢٠ درۆن و مووشەک بوون، دواتر سلێمانی بە ٨٥ درۆن و مووشەک، دهۆک بە شەش درۆن و پارێزگای هەڵەبجە بە دوو درۆن هێرشیان کراوەتەسەر.

 

 بەهۆی هێرشەکانەوە لە ٢٨ی شوباتەوە هەتا ٢١ی ئادار، هەشت کەس گیانیان لەدەستداوە کە بریتین لە: کارمەندێکی ئاسایش لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر، شەشیان پێشمەرگەی سێ حیزبی رۆژهەڵاتی کوردستان بوون کە دووانیان لە هەولێر و دووانیان لە سنووری پارێزگای سلێمانی و دووانەکەی دیکەش لە سنووری باشیک لە دەشتی نەینەوا بوون؛ هەروەها ١٢ی ئادار سەربازێکی فەرەنسا لە هەولێر گیانی لەدەستدا، هەروەها ٥٥ کەسیش بریندار بوون.

 

 ڕۆژی ٢٤ی ئادار، هێرشێکی موشەکی لە دەڤەری سنووری سۆران، کە بە دووجار بە ٦ موشەک هیرش کراوە، لانیکەم شەش پیشمەرگە شەهید بوون و زیاتر لە ٢٠ بریندارن.