Navenda Nûçeyan – Di van çend mehên dawî de rewşa mirovî li Sûdanê her diçe xirabtir dibe. Koçberî berfireh bûye, rêjeya birçîbûnê zêde bûye û xizmetên bingehîn li deverên sereke nemane; ev yek welat xistiye nava krîzên mirovî yên herî giran li herêmê.

Helwesta Neteweyên Yekbûyî û banga agirbestê

Nûnerê Taybet ê Sekreterê Giştî yê Neteweyên Yekbûyî diyar kir ku pevçûnên li Sûdanê berdewam dikin bûne sedema krîzeke mirovî ya mezin û banga bidawîanîna şer kir. Her wiha tekez kir ku ji bo agirbestê divê hewldanên siyasî zêdetir bibin.

Neteweyên Yekbûyî piştrast kir ku xirabûna berdewam a rewşa li Sûdanê, Qiloçê Efrîkayê û herêma Deryaya Sor gefê li aştî û ewlehiya navneteweyî dixwe lewma ji bo kontrolkirina krîzê û pêşîgirtina li zêdebûna aloziyê tedbîrên lezgîn hewce ne.

Mezinahiya krîza birçîbûn û koçberî

Cîgirê Rêveberê Bernameya Xwarinê ya Cîhanê (WFP) diyar kir ku Sûdan bi krîza birçîbûn û koçberiyê ya herî mezin a cîhanê re rûbirû ye û destnîşan kir ku bi qasî 20 milyon kes ji ber birçîbûnê zoriyan dikşînin. Her wiha nêzî 14 milyon kes ji ber pevçûnên ku bi salan e didomin koçber bûne û 200 hezar kes jî bi şert û mercên mîna birçîbûnê re rûbirû ne.

Cîgirê Rêveberê Cîbicîkar bal kişand ser zehmetiya gihandina alîkariyên mirovî ji bo kesên ku ji ber pevçûnan bi bandor bûne û rave kir ku rêwîtiya di navbera El-Obeid û El-Faşêr de ku beriya pevçûnê nêzî şeş saetan bû, niha nêzî sê rojan e.

Rewşa xirab a li El-Faşêrê

Rayedarê Neteweyên Yekbûyî rewşa li El-Faşêrê bi gotinên ‘pir xirab’ bi nav kir û destnîşan kir ku bajar 18 meh in di bin dorpêçê de ye; niha jî birçûbûn û wêranî heye. Ev rewş bûye sedem ku gelek malbat piştî şewitandina malên xwe li avahiyên terikandî bigerin.

Bernameya Xwarinê ya Cîhanê (WFP) operasyonên xwe li El-Faşêrê berfireh kiriye da ku mehane bigihîje nêzî 950 hezar kesan lê mîqdara alîkariyê ji hewcedariyan pir kêmtir e.

Astengiyên fînansmanê û fikarên ji bo pêşerojê

Rayedar tekez kir ku fînansmana nebaş bûye yek ji dijwartirîn pirsgirêkên li pêşiya berdewamiya operasyonên mirovî û got ku heke çavkaniyên zêde neyên peydakirin, dibe ku bername di hefteyên pêş de neçar bimîne çalakiyên xwe kêm bike.

Bi gihîştina asta herî bilind a birçîbûnê, bi êrîşên hevbeş ên di navbera artêşa Sûdanê û Hêzên Piştgiriya Lezgîn de û bi zehmetiya gihandina pêdiviyan ji bo kesên hewcedar, fikarên belavbûna birçîbûnê û krîza mirovî zêdetir dibin. Di heman demê de, rêxistinên mirovî tekez dikin ku serdema pêş dê ji bo berdewamiya operasyonên alîkariyê û dabînkirina pêdiviyên nifûsê pir girîng be.